The post Sa talente të vajzave dhe grave janë vrarë në heshtje në Kosovë, sepse nuk patën fatin si Luana Bajrami? appeared first on DRINI.us.

Rrëfimi i Marin Memës

Sot kam marrë një letër, shkrim nga një vajzë me origjinë nga bregu, zona e Himarës. Vajza quhet Iris Hoxha! Uroj ta lexoni të plotë, sepse vërtetë ja vlen! Ajo dëshmon të vërteta të shprehura thjesht dhe qartë. Lexojeni të plotë më poshtë! Ps : Mos pyesni për mbiemrin. Vajza nga gjyshja është puro nga Dhërmiu, madje nga familje e njohur, pra është mbesë në këtë fshat të bukur!

Rrëfim nga Dhërmiu

Kam lindur në Tiranë, në një familje me origjinë nga zona e Himarës, kryesisht nga Vunoi dhe Dhërmiu. Për mua, kjo origjinë nuk ka qenë kurrë një çështje politike. Ka qenë thjesht jeta ime e përditshme dhe mënyra se si jam rritur.

Vunoi, siç dihet, mbart një identitet të shëndetshëm shqiptar dhe flet një dialekt të veçantë, me ngjashmëri të dukshme me dialektet arbëreshe të Italisë.

Gjyshja ime ishte nga një fis i njohur i Dhërmiut. Gjuha e saj primare ishte greqishtja — ashtu fliste me vëllain dhe motrën, me prindërit dhe me njerëzit e saj. Ajo ishte krishterë ortodokse dhe shumë besimtare, si shumica e banorëve të Dhërmiut.

Kur qëndronim tek gjyshërit, gjyshja na mësonte ndonjë fjalë greqisht, si të numëronim apo ndonjë shprehje të thjeshtë. Jo si imponim dhe jo si propagandë, por si lojë dhe si një mënyrë për të zhvilluar kureshtjen e fëmijëve. Kur vinte motra e saj për vizitë, ato flisnin greqisht mes tyre që unë dhe motra ime të mos kuptonim çfarë thoshin — siç bëjnë të rriturit kudo në botë.

Identiteti familjar nuk ka qenë në diskutim. Ne ishim shqiptarë. Disa flisnin greqisht, disa shqip. Për disa, të dyja gjuhët bashkë. Disa fetarë, disa ateistë ose sekularë. Disa të majtë, disa të djathtë, disa apolitikë.

Gjithçka ishte e natyrshme dhe pa nevojë për shpjegime. Është e rëndësishme të kuptohet se gjuha e folur nuk është gjithmonë tregues i origjinës etnike — kur bëhet fjalë për gjuhë që për shekuj me radhë janë shtrirë përtej territorit të tyre përmes fesë, perandorive apo administratës, si greqishtja,frëngjishtja apo anglishtja.

Sot, shumë vende afrikane flasin frëngjishten apo anglishten si gjuhë amtare, pa pasur asnjë lidhje gjenetike me Francën apo Anglinë. Është thjesht çështje rrethanash historike. Në rastin e Dhërmiut/Himarës, këto rrethana janë të njohura dhe të dokumentuara. Banorët ishin thellësisht fetarë dhe, gjatë periudhës osmane, kur gjuha shqipe ishte e margjinalizuar dhe shpesh e ndaluar në arsim, greqishtja mbeti pothuajse e vetmja alternativë për shkollim dhe praktikë fetare.

Kësaj i shtohen edhe vitet e gjata që shumë prej tyre kaluan në ishujt grekë, si pjesë e tregtisë detare apo gjatë periudhave të agresionit osman. Këto janë fakte historike të dokumentuara dhe nuk ka nevojë të rihapen. Me kalimin e kohës (pas vitit 1991), politika hyri në këtë realitet dhe filloi ta ndotë harmoninë në të cilën ne shqiptarët jetonim.

Fqinjët tanë në jug ofruan përfitime pensioni për ata që ata i konsideronin “vorioepirotë”, dhe shumë njerëz zgjodhën të përfshiheshin. Jo sepse donin të shfaqnin ndonjë favorizim kombëtar, dhe jo sepse po “shisnin identitetin e tyre, por sepse kishte nevojë reale ekonomike. Këto pensione u lejuan shumë të moshuarve të ruanin njëfarë pavarësie financiare, pa u bërë barrë për fëmijët e tyre.

Ishte një periudhë tranzicioni pas-komunist, e mbushur me pasiguri dhe vështirësi të thella ekonomike. Por këto pensione ishin edhe një shpatë me dy tehe. Ndërsa ndihmuan shumë në aspektin material, ato krijuan edhe një krizë identiteti për disa njerëz nga kjo zonë — veçanërisht për ata që kishin emigruar tashmë në Greqi.

Nën presionin e ksenofobisë ndaj shqiptarëve dhe nevojës për t’u integruar, disa zgjodhën të fshehin origjinën e tyre shqiptare dhe të mbaheshin pas asaj që ishte më e lehtë për t’u pranuar. Jo domosdoshmërisht nga bindja personale, por si formë mbijetese.

Ky mekanizëm nuk është i ri. Në historinë amerikane njihet edhe fenomeni i “white passing” , ku individë apo familje me prejardhje afro-amerikane fshihnin identitetin e tyre të vërtetë për të mbijetuar shoqërisht. Mekanizmi është i njëjtë kudo —përshtatje për të mbijetuar. Një gjë tjetër që nuk duhet ngatërruar me këtë është miti i prejardhjes. Shumë njerëz nuk e fshehin identitetin për të mbijetuar, por thjesht trashëgojnë rrëfime familjare që me kalimin e kohës kthehen në “të vërteta”.

Nuk duhet harruar se shumë prej këtyre njerëzve ishin njerëz të thjeshtë, që kishin punuar gjithë jetën në kooperativa bujqësore. Ata nuk kishin as mjete, as informacion, as akses për të verifikuar shkencërisht apo historikisht prejardhjen e tyre. Nëse i pyet sot disa njerëz nga zona, do të thonë se janë pasardhës të ndonjë greku misterioz, por nuk janë në gjendje të tregojnë emra, dokumente apo vendin konkret nga ku ai supozohet se ka ardhur. Janë rrëfime të ndërtuara mbi legjenda familjare, jo domosdoshmërisht mbi fakte. Ky fenomen ndodh kudo në botë.

Në Shtetet e Bashkuara, për shembull, shumë familje pretendojnë se kanë prejardhje nga amerikanët autoktonë. Rasti i senatores Elizabeth Warren është i njohur: një pretendim i trashëguar nga rrëfimi familjar që nuk përputhej me faktet gjenetike u bë skandal politik për javë të tëra gjatë fushatës elektorale. Kjo nuk e bën domosdoshmërisht dikë keqdashës — thjesht tregon sa shpesh mitet familjare nuk janë në përputhje me realitetin.

Duke pasur akses në informacion dhe mundësinë për të bërë kërkim, vendosa edhe unë të shkoj një hap më tej. Vendosa të bëj një test ADN-je. Jo për të provuar diçka, por për të mësuar. Testi u krye nga 23andMe, një nga kompanitë më serioze të testimit gjenetik të disponueshme për publikun. Rezultati ishte i qartë: 100% shqiptare, por nga një haplogrup mitokondrial që është shumë i rrallë si në Greqi ashtu edhe në Shqipëri.

Shkenca nuk gënjen. Nëse do të kishte ndonjë përbërës grek në historinë e familjes sime, ai do të pasqyrohej këtu. Harta e origjinës gjenetike përfshinte vetëm Shqipërinë, Maqedoninë e Veriut dhe Kosovën — vende kryesisht shqiptare gjenetikisht.

Sigurisht, unë nuk pretendoj që familja ime të jetë pasqyrë e të gjithë banorëve të Himarës. Por testi të lidh edhe me persona të tjerë nga e njëjta zonë. Duke parë rezultatet e tyre, u vu re se pothuajse asnjëri nuk kishte përbërës grek në ADN-në e vet. Kjo nuk përjashton migrime individuale. Është e mundur që në periudha të ndryshme historike të kenë ardhur individë grekë dhe të jenë integruar në zonë. Kjo ndodh kudo në botë. Por të thuash se rajoni është grek, apo se banorët e tij janë etnikisht grekë, nuk është vetëm historikisht e pasaktë — është edhe shkencërisht e pambështetur.

Dhe për ta thënë qartë: të qenit grek nuk të bën më të mirë apo më superior. Ashtu siç të qenit shqiptar nuk të bën automatikisht më të vlefshëm.

Kombësia nuk është medalje morale.

Por ka një realitet që shpesh nuk thuhet: edhe ata që sot e quajnë veten “vorioepirotë”, në Greqi nuk shihen ose pranohen realisht si grekë. Në rastin më të mirë, shihen si më pak problematikë sesa “shqiptarët”. Nënvlerësimi dhe shikimi nga lart vazhdojnë të ekzistojnë. Dhe megjithatë, sot jemi në një moment krejt tjetër. Nuk jetojmë më në kohën kur duhej të mohonim veten për të mbijetuar.

Sot njerëzit po vijnë këtu për të investuar, për të na njohur dhe për të zbuluar Shqipërinë. Madje, vetëm së fundmi, edhe Ivanka Trump ishte shumë pranë, gjatë vizitës së saj në Shqipëri.

Dhe pikërisht në këtë kontekst, më ka mbetur në mendje një skenë në Himarë: një grua që u afrohej turistëve pa iu kërkuar askush dhe u thoshte turistëve se “ne jemi pakicë greke”. Turistët nuk e kishin pyetur dhe, në fakt, dukeshin të hutuar dhe të painteresuar. Përvoja e tyre nuk u pasurua, përkundrazi, u bë e sikletshme.

Nga këndvështrimi i të huajve, kjo nuk na bën më interesantë.

Na bën të dukemi të paqëndrueshëm, qesharakë dhe të paarsimuar. Mesazhe të tilla nuk tërheqin respekt, por konfuzion.

Kjo zonë ka një histori jashtëzakonisht të ndërlikuar, ndryshe nga çdo rajon tjetër në Shqipëri. Pikërisht kjo e bën të veçantë. Në vend që të përpiqemi të kopjojmë kulturën apo identitetin e një vendi tjetër, duhet ta kuptojmë këtë veçanti, ta studiojmë dhe ta shpjegojmë. Sepse vetëm kështu kemi diçka reale dhe interesante për t’u treguar njerëzve që vijnë këtu.

Zona e Himarës është shqiptare, por me një histori dhe kulturë unike, të formuar nga rrethana të veçanta, shekuj bashkëjetese dhe dyndje nga zona të ndryshme të Shqipërisë, të cilat e kanë pasuruar dhe formësuar atë.

Kjo nuk është diçka për t’u fshehur apo për t’u zëvendësuar me diçka tjetër. Është diçka për t’u kuptuar dhe për t’u treguar me krenari.

Sepse kur je origjinal, nuk ke nevojë të bindësh askënd.

Origjinaliteti flet vetë.

The post Letra e Iris Hoxhës për Marin Memën appeared first on DRINI.us.

Agim Vuniqi, Vashington

Historia e Rudina Morinës (vajzës së Hilmi Morinës dhe Flutra Pula Morinës) e diplomuar e Carnegie Mellon University dhe bashkëautore e studimeve në computational neuroscience, tregon se talenti dhe përkushtimi nuk njohin kufij. Ajo përdor matematikën, modelimin kompjuterik dhe inteligjencën artificiale për të kuptuar trurin dhe sjelljen njerëzore, duke treguar se ëndrrat shkencore mund të bëhen realitet.

Për të rinjtë shqiptarë, mesazhi është i qartë: guxoni të ëndërroni, punoni fort dhe kërkoni sfida që duken të pamundura. Çdo vizion i bazuar në pasion dhe disiplinë mund të shndërrohet në sukses global.

Rudina Morina: Një model frymëzimi për të rinjtë shqiptarë

Në një botë ku teknologjia dhe inovacioni përcaktojnë të ardhmen, rrallë gjen histori që të bëjnë të ndjesh se gjithçka është e mundur. Historia e Rudina Morinës, e diplomuar e Carnegie Mellon University në inxhinieri kompjuterike dhe bashkëautore e studimeve të avancuara në computational neuroscience, është pikërisht një prej këtyre historive.

Rudina tregon se arsimi i shkëlqyer, pasioni dhe puna e palodhur nuk njohin kufij. Duke integruar matematikën, modelimin kompjuterik dhe inteligjencën artificiale për të kuptuar funksionimin e trurit, ajo kontribuon në projekte që lidhen me njohuritë më të avancuara shkencore në botë. Kontributet e saj akademike nuk janë thjesht statistika në një CV — ato janë dëshmi e përkushtimit, e vizionit dhe e ekselencës.

Por historia e saj ka një mesazh më të gjerë. Ajo tregon se talenti shqiptar, i edukuar dhe i dedikuar, mund të konkurrojë globalisht, duke thyer kufijtë e hapësirës dhe mundësive. Rudina nuk është vetëm një hulumtuese — ajo është një model frymëzimi për të rinjtë shqiptarë, që u tregon se ëndrrat shkencore mund të bëhen realitet kur bashkohen përkushtimi, durimi dhe kureshtja.

Për të rinjtë që po lexojnë, kjo është një thirrje e qartë: guxoni të ëndërroni, punoni fort, kërkoni sfida që duken të pamundura. Shkenca, teknologjia dhe inovacioni nuk janë vetëm për elitat e një vendi të madh — janë për çdo individ që ka kurajon të përkushtohet, të eksplorojë dhe të mësojë.

Rrudina Morina tregon se rruga drejt sukseseve globale nuk është një histori e largët — ajo është një mundësi reale për brezin e ri shqiptar. Përmes saj, të rinjtë mund të kuptojnë: çdo ëndërr që ka themel në pasion dhe punë të palodhur mund të shndërrohet në realitet.

Rudina Morina është e punësuar në Google, jeton në New York, ku jeton edhe vëllai i saj Rinori, poashtu software engineer, aty ku jetojnë edhe prindërit e tyre në New York.

The post Rudina Morina: Frymëzim për të rinjtë shqiptarë appeared first on DRINI.us.

Në orët më të errëta që njohu Kosova në fundin e shekullit XX, kur makineria e dhunës synonte jo vetëm trupin e popullit tonë, por edhe zemrën e tij, u krye një akt barbar që shënoi thelbin e tragjedisë së kombit:

Marrja peng e Presidentit të Republikës së Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova.

Nga Major Nazif Ramabaja

Në orët më të errëta që njohu Kosova në fundin e shekullit XX, kur makineria e dhunës synonte jo vetëm trupin e popullit tonë, por edhe zemrën e tij, u krye një akt barbar që shënoi thelbin e tragjedisë së kombit: marrja peng e Presidentit të Republikës së Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova.

Në atë kohë kur liria e Kosovës endet si një fije drite mbi pianurën e flakëve, disa bij e bija të këtij kombi, gazetarë të guximshëm e luftëtarë të përkushtuar, u bënë zëri i të vërtetës.

Astrit Memia dhe Caroline Sinz, depërtuan mes krismave, tymit e pluhurit të betejës, duke sjellë para botës fytyrën e luftës sonë çlirimtare, ashtu të zhveshur, të vërtetë dhe të dhimbshme.

Reportazhet e tyre, të transmetuara në FRANCE 3 International, u bënë thirrja zyrtare e Kosovës drejt civilizimit.

Thirrja që prishi murin e heshtjes së Evropës.

Brenda një minute, bota mësoi se në zemër të Ballkanit po luftonte një popull i tërë për ekzistencë, dinjitet dhe shtetësi.

Mes atij zëri, që tingëllonte si thirrja e një shteti në lindje, ishte edhe deklarimi im, si oficer i Republikës:

UÇK-ja e njihte Ibrahim Rugovën si Komandant Suprem të Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës.

Ky ishte akti ynë shtetformues.

Ishte vula që ia vendosëm historisë.

RRËMBIMI: KUR SHTETI U GODIT NË TRUP

Presidenti Rugova, i cili mishëronte vullnetin politik të Republikës dhe personalizonte idealin e pavarësisë së saj, u mbajt nën arrest shtëpiak e më pas u mor dhunshëm dhe u dërgua peng në Beograd për një takim të inskenuar me Slobodan Millosheviqin.

Ky ishte një akt i rëndë jo vetëm kundër Rugovës si individ, por kundër Institucionit të Presidentit të Kosovës, kundër vetë personalitetit juridik të Republikës.

Në atë moment kritik, siç e dëshmon historia, brenda bazës sonë u mblodhën personalitete që i qëndronin besnikë legjitimitetit shtetëror.

Midis tyre i dërguar direkt nga Sali Berisha ishte edhe ish ministri Jemin Gjana, i cili solli mesazhin e qartë se Tirana zyrtare – me Sali Berishën në krye – mbronte integritetin dhe dinjitetin e Presidentit të Kosovës kundër valës së propagandës që kërkonte ta poshtëronte dhe ta zhdukte politikisht.

Ky ishte solidariteti i parë institucional shqiptar në mbrojtje të simbolit të shtetit të Kosovës.

FJALA QË U BË AKT SHTETI

Në Bicaj të Kuksit, në prani të intelektualëve shqiptarë të dëbuar nga dhuna serbe, dhashë deklaratën që u bë akt shtetëror:

Presidenti i Republikës së Kosovës ishte marrë peng.

Nuk ishte i lirë.

Nuk vepronte me vullnetin e tij.

Ajo fjalë u bë dritë në errësirën e asaj kohe.

U bë akt zyrtar i qëndresës së Kosovës.

U bë thirrja që delegjitimoi agresorin dhe i ktheu dinjitetin institucioneve tona.

KOHA SI NOTAR I SHTETIT: VËRTETIMI HISTORIK

Sot, pas më shumë se dy dekadash, faktet dhe dokumentet e reja po vulosin atë që unë deklarova në pranverën e vitit 1998:

Ibrahim Rugova u dërgua në Beograd me forcë.

Ai ishte peng i regjimit të Millosheviqit.

Dhe ai nuk e tradhtoi shtetin e tij.

Të gjitha trillimet, manipulimet dhe shpifjet e hedhura më vonë nuk i shërbenin as popullit, as shtetit, as historisë. Ato ishin vetëm hije të rënda që s’ia dolën të errësonin simbolet tona kombëtare.

Presidenti Rugova nuk u thye.

Nuk u përkul.

Nuk u nënshtrua.

Ai ishte – dhe mbetet – figura shtetërore më e qëndrueshme, më civilizuese dhe më dinjitoze e historisë moderne të shqiptarëve.

EPILOG SHTETËROR

Sot, kur e vërteta del si gur i gdhendur nga thellësia e viteve, Kosova e njeh dhe e nderon atë që u jetua, u vuajt dhe u shpall në ato ditë zjarrmi:

Ibrahim Rugova ishte një president i marrë peng,

por një komb i lirë nuk mund të merret peng.

Ai mbetet

mendja e arsyes,

zemra e qetësisë,

dhe themeli i Republikës sonë.

Major Nazif Ramabaja

02.12.2025 – Suedi

The post Epopeja shtetërore e marrjes peng të Presidentit Ibrahim Rugova appeared first on DRINI.us.

• Miqësi që lidh zemra

        🤝🇨🇭🇽🇰

Miqësia ndërmjet komunës së Meyrinit dhe asaj të Malishevës është një shembull i bukur i bashkëpunimit, respektit dhe solidaritetit ndërmjet popujve tanë.

Kjo nismë filloi falë përkushtimit dhe dëshirës për lidhje më të ngushta njerëzore e institucionale, ku pata nderin të jem nismëtar i këtij bashkëpunimi, duke pasur përkrahjen e madhe të mikut tonë të dashur Pierre-Alain Tschudi, një njeri me zemër të madhe që prej kohës së luftës ishte gjithmonë përkrah nesh në çdo aspekt, humanitar, shoqëror e moral.

Pierre-Alain Tschudi, si anëtar i shoqatës sonë Rrethi Shqiptaro-Mejrinas, e që për disa mandate Kryetar i Komunës së Meyrinit, në vitin 2017, bëri të mundur dërgimin e materialeve shkollore për nxënësit në Malishevë dhe Ferizaj, një akt që u mirëprit me shumë mirënjohje.

Në vitin 2018, i propozova zyrtarisht që të lidhej një marrëveshje miqësie ndërmjet komunës së Meyrinit dhe asaj të Malishevës, propozim që Pierre-Alain e pranoi me entuziazëm.

Për festën kombëtare të Zvicrës, ai ftoi në vizitë kryetarin e Komunës së Malishevës, Z. Ragip Begaj, ku iu organizua një pritje jashtëzakonisht miqësore dhe e ngrohtë. Më pas, së bashku me Pierre-Alain Tschudi dhe bashkëkryetarët Znj. Nathalie Leuenberger dhe Z. Jean-Marc Devau, vizituam Malishevën, duke i dhënë kështu formë konkrete kësaj miqësie të sinqertë.

Këto marrëdhënie u vazhduan edhe pas ndërrimeve të kryetarëve, duke u forcuar çdo vit me bashkëpunime të reja.

Në prillin e vitin e kaluar, gjatë vizitës së bashkëkryetarëve të Meyrinit; Znj. Nathalie Leuenberger, që ishte në poziten e kryetarës, Z. Laurent Tremblet dhe Z. Eric Cournu, u kërkova që komuna e Meyrinit të ndihmonte Malishevën edhe me mjete të tjera, sidomos për shërbime komunale. Kryetarja e atëhershme Nathalie Leuenberger premtoi mbështetje konkrete, dhe premtimi u mbajt: gjatë vizitës së delegacionit të Malishevës në Meyrin, ajo prezantoi gjashtë automjete komunale, të cilat u dhuruan për Komunën e Malishevës. Këto ditë, në Malishevë u zhvillua edhe ceremonia zyrtare e pranim-dorzimit të këtyre mjeteve, një tjetër dëshmi e kësaj miqësie të qëndrueshme.

Në këtë rast, dëshirojmë të shprehim falënderimin tonë të sinqertë:

Për mikun tonë të madh Pierre-Alain Tschudi, për mbështetjen e tij të përhershme dhe vizionin e tij për bashkëpunim;

Si dhe për kryetarin aktual të Komunës së Meyrinit, z. Laurent Tremblet, për vazhdimin e këtij rrugëtimi miqësor dhe për përkushtimin e tij që kjo lidhje të forcohet edhe më tej.

Kjo miqësi mbetet një urë e fortë bashkëpunimi ndërmjet Zvicrës dhe Kosovës, ndërmjet Meyrinit dhe Malishevës, por mbi të gjitha ndërmjet njerëzve të mirë që besojnë në vlera, respekt dhe solidaritet.

Me mikun Pierre-Alain Tschudi 

Me kryetarin e Malishevës Z.Ragip Begaj

Materiale shkollore për shkollat e komunës së Malishevës

Vizita e parë e delegacionit të Malishevës në Meyrin (1 gusht 2018)

Vizita e parë e delegacionit të Malishevës në Meyrin

Vizita e delegacionit të Malishevës në CERN të Meyrinit

Vizita e delegacionit të Meyrinit (tre bashkëkryetarët) në Malishevë

Kryetari i Komunës së Malishevës i entuziazmuar me makinën për pastrimin e rrugëve

Vizitë në qytetin e Gjenevës

Pritja e delegacionit të Meyrinit në komunën e Malishevës

Në Komunën e Malishevë

Delegacioni nga Meyrini në Hotel Premium Park të Prizrenit

Delegacioni nga Meyrini pas një kafeje në Kukës

Vizitë tek kompleksi i Lidhjes Shqiptare të Prizrenit

Automjetet për komunën e Malishevës, dhuratë nga komuna e Meyrinit

Dorzim-pranimi zyrtar i automjeteve nga Kryetari Laurent Tremblet- Kryetarit Ekrem Kastrati

Znj. Nathalie Leuenberger, kryetare, dhe Z. Laurent Tremblet e Z. Eric Cornuz, bashkryetar

Nathalie Leuenberger, kryetare, dhe Z. Laurent Tremblet e Z. Eric Cornuz, bashkryetar

https://www.facebook.com/share/v/1GWRramVBV/?mibextid=wwXIfr

The post Miqësia Meyrin-Malishevë  appeared first on DRINI.us.

Në botën e sotme, lajmet jo vetem informojnë, per fat të keq ato të shumten manipulojnë. Çdo ditë shohim si fjalët jane armë, patrioti etiketohet si armik, tradhtari shpallet heroi i kombit.

Një status, një video e manipuluar, një titull sensacional dhe njerezit ndizen si fitil. Dezinformimi nuk është i rastesishem, është strategji. Ai përgatitet me kujdes, shpesh ne ato që i quajmë kuzhina dhe laboratore ideologjike në Rusi ose Serbi që prodhojnë lajme të fabrikuara, mashtrime që më pas shpërndahen si të vërteta historike ose sulme të drejtpërdrejta.

Rezultati, një publik që nuk e dallon fjalën e vërtetë nga shpifja, një shoqëri që vlon si kazan.

Rastet konkrete e dëshmojnë këtë: Në 2010, televizioni gjeorgjian Imedi TV transmetoi një raport të rremë se Parlamenti i Gjeorgjisë ishte shkatërruar dhe figura të larta të qeverisë ishin vrarë, dhe kjo shkaktoi panik, bile dhe viktima reale.

Në 1991, gjatë luftës në ish-Jugosllavi, u përhap lajmi i rrejshem për vrasjen e 41 fëmijëve serbë në Vukovar. Lajmi ne fakt ishte propagandë për të nxitur nacionalizmin dhe për të justifikuar dhunën.

Në Ballkanin e vitit 2022, gjatë luftës në Ukrainë, u përhapën video të trilluar si sulme reale, duke ndezur tensione dhe përçarje etnike, me kanale serbe si burim kryesor i dezinformimit.

Në këtë terr informativ, ne duhet te tregojme kujdes te shtuar. Lajmet nuk janë thjesht fjalë, ato perhapin frikë, manipulojnë ndjenjën patriotike dhe transformojnë perceptimin e realitetit.

Patriot eshte ai që punon për vendin pa bujë e shpesh quhet naiv, ndërsa tradhtari me bujë shpallet heroi i kombit.

Arsyet janë të shumta, si psh. mungesa edukimit ose mediokriteti që shitet si opinion e që manipulon ndjenjën kombëtare për interesa personale. E publiku gëlltit çdo zhurmë pa reflektim, pa menduar me koken e vet.

Pasojat janë të dukshme, humbja e busullës morale, konfuzioni kolektiv, si dhe prodhimi i heronjve të rremë. Fatkeqesisht deri sa të mësojmë të dallojmë të vërtetën nga propaganda, do të jetojmë në një shoqëri që më shumë lavdëron maskat sesa punën e ndershme.

Prandaj, vetëm kur mesojme të dallojmë te vërtetën nga zhurma, mund të shpëtojmë nga tymi i manipulimit dhe panikut që vjen nga kuzhinat e huaja.

The post Patriotë me thashetheme, tradhtarë me aureolë appeared first on DRINI.us.

Fotoreportazh nga Italia

Ngjarje kulturore me ndjenja të përziera për shqiptarët!

Në pasditën e së dieles së 26 tetorit 2025, në Pieve Di Soligo (TV-Itali) u mbajt Edicioni i Parë i festivalit kulturor “Mosaico Di Culture” (Mozaiku i Kulturave), nën moton “Bellezza Della Conoscenza” (Bukuria e Njohjes). Sikurse ngjyrat e vjeshtës ishin mbledhur mërgimtarët nga mëse 20 vende të botës. Secili nacionalitet e kishte një bukuri të veçantë të veshjeve tradicionale, të valleve, kulturës, traditës dhe historisë, ku të gjitha së bashku e përbënin mozaikun e diversitetit kulturor. Bashkëjetesa dhe diversiteti kulturor janë vlera të një bote të re që po e ndërtojmë.

Homazh për artistin e madh Arif Musaj

Kësaj radhe shqiptarët u përfaqësuan nga Grupi Artistik “Bajram Curri” me vallet tradicionale nga trevat shqiptare! Tenda e përbashkët me mbishkrimin ‘Albania-Kosovo’, e zbukuruar për mrekulli me ngjyrat e flamurit kuq e zi dhe simboleve tjera kombëtare. Nga largësia dalloheshin prej vizitorëve të shumtë dy flamujt e dy shteteve shqiptare, një kolorit ky tashmë është i kthyer në traditë në aktivitetet e mërgatës sonë.

Moderatori i kësaj ngjarje, Andrea Borton me një simpati të madhe e ftojë në skenë grupin e përbashkët artiastik Shqipëria-Kosova, duke paralajmëuar tingujt magjeps të daulles shqiptare.

Moderatori bashkë me grupin e ftojë edhe veprimtaren Etleva Petriti për të prezantuar në gjuhën shqipe dhe italiane katër vallet e bukura tradicionale shqipe nga trevat etnike: Vallja e Tropojes, Shqipet e Drenicës, Kërce moj çikë Tropoje, Valle Came dhe këngën Shqipëri o nëna ime (kënduar me pasion nga këngëtarja e re, por shumë e talentuar, Isabella Shabi).

Paraprakisht moderatori e nderoj me disa fjalë udhëheqësin e grupit artistik “Bajram Curri”, të ndjerin Arif Musaj, i cili para disa ditësh iku papritmas nga kjo botë, po citoj: “Arifi i kishte filluar përgatitjet për këtë festë kulturore dhe kishte premtuar që do t’i sjellë 18 valletare të mrekullueshme shqiptare dhe se kjo do të jetë një festë e jashtëzakonshme. Por, Arifi sot nuk është në mesin tonë, Ai vallëzon diku në qiell. Ta përshendesim të gjithë me duartrokitje, nuk do ta harrojmë asnjëherë”!

Pas përfundimit të përformancës së shkëlqyer në skenë të grupit artistik “Bajram Curri”, moderatori e vendosi Plisin e Bardhë në kokë si shenjë nderimi për shqiptarët.

Më pas e ftojë në skenë, bashkëshorten e artistit Arif Musaj, zonjen Famire (Hysenaj) Musaj për një paraqitje të shkurtër para të panishmëve. Ajo edhe pse me zemër të thyer për mungesën e bashkudhëtarit të jetës, ndër të tjera i tha këto fjalë: ”Faleminderit të gjithëve, ishte kjo një paraqitje e veçantë për mua dhe familjen time, për grupin e valleve “Bajram Curri” dhe besoj për të gjithë komunitetin shqiptarë në përgjithësi. Ne do ta vazhdojmë aty ku e ka lënë Arifi, do të përpiqemi të bëjmë të njëjtën që e bëri Ai, për këtë do të angazhohemi me tërë forcën shpirtërore”!

Pas kësaj fjale emocionuese të Fatmires, moderatori e kërkojë një minutë heshtje për Arif Musaj, duke thënë, se e kemi të vështirë në këso rastes ta bëjmë një gjë të tillë shkaku prezencës së madhe, por këtë e kemi për obligim ta bëjmë për mikun tonë të respektuar!

Arif Musaj, shqiponjë në tokë dhe shqiponjë në qiel

Duhet theksuar se Arif Musaj ishte prezent në të gjitha festat multietnike dhe ato nacionale të mërgatës sonë.

Arif Musaj ishte shqiponjë në tokë dhe tani shqiponjë në qiell!

Pak rëndësi ka sa jetojmë në këtë botë, rëndësi kanë veprat që i lëmë pas!

Arifi e ka lën pas një shekull me vepra në shërbim të mërgatës sonë!

Largimi i parakohshëm tij lë një boshllëk të madh dhe të pakompensueshëm në aktivitetet e mërgatës, por edhe në zemrat e të gjithë atyre që e njohën dhe bashkëpunuan me të.

Ishte mjeshtër dhe koreograf i vallëzimit nga i cili kanë mësuar shumë gjeneratat e reja kudo në shkollat shqipe dhe grupet e vallezimit, në eksplorimin e valleve të bukura shqipe me motive nga të gjitha trevat shqiptare.

Arif Musaj ishte një artist i madh, i paarritshëm dhe i papërseritshëm me stilin e tij karakteristik të vallëzimit dhe jo vetëm, me një gamë të gjërë të aktiviteve dhe veprimtarisë atdhetare gjithandej mërgatës shqiptare në Itali dhe përtej kujijve të shtetit italian.

Në këtë manifestim kulturor ishin të pranishëm shumë personalitete të njohura të mërgatës sonë, si: afaristi i njohur Muharrem Salihu (President i Confimpresa Italia- Venezia dhe kandidatë për Asamblenë Rajonale të Venetos), Edlira Cami (po ashtu kandidate për Asamble Rajonale), Migena Hajdari, Florim Zeqa (publicist), veprimtarët Hamdi Musaj, Veli Sinani, Ervin Ramaliu (këshilltar në komunën Azzano Decimo) dhe prindërit e nxënesve (valletareve) të grupit “Bajram Curri”.

Në fund ia vlenë për të theksuar, se promotor të grupit artistik “Bajram Curri” ishin vëllëzërit Mumin Brezaliu (koordinator) dhe Muamer Murtezani (koreograf), të cilët e kanë një përvojë të gjatë në organizimin e eventeve dhe aktiviteteve kulturore në mërgatën tonë.

The post Në Itali u mbajt Edicioni i Parë i festivalit kulturor “Mosaico Di Culture” (Mozaiku i Kulturave), ngjarje kulturore me ndjenja të përziera për shqiptarët! appeared first on DRINI.us.

Dilaver Goxhaj, Tiranë

Ndodh që në luftra të ndryshme, të përsëriten heroizma të njëjtë, në kohë të ndryshme, në vende të ndryshme dhe nga njerëz të ndryshëm. Të tillë heroizma, sikundër do të tregoj më poshtë, lindin në momentet kur konflikti në luftime arrin në situatën më kulmore, ku gjasat tregojnë se vdekja është e pamundur të shmanget. Por, të tillë heroizma ndodhin kur komandantët dhe gjithë ata që komandohen prej tyre e kanë parasysh përgjegjësinë dhe detyrën para formacionit, repartit, shoqërisë dhe Atdheut. Drejtuesit e këtyre formacioneve, pa treguar as frikë e as paburrëri, çdo hap dhe fjalë të tyre e konsiderojnë të rëndësishme, nuk dyshonë për vendimin që marrin dhe e çojnë atë deri në fund; nuk lëkunden, duke stimuluar kështu të gjithë të tjerët, por edhe veten.                                                                     -1-
  Ngjarja e parë, që do të tregoj, ndodh në dimrin e vitit 1941, në luftën kundër nazistëve gjermanë, gjatë mbrojtjes së Moskës, e cila tregohet në filmin “Kodra Melehov”. Në këtë kodër është vendosur një bateri artilerie kundër-tanke, e cila ndodhej në drejtimin e goditjes kryesore të divizionit tankist gjerman, tanket e të cilit po afroheshin në formacion luftimi, duke vjellë zjarr. Komandanti i baterisë, duke e vlerësuar drejt situatën dhe përgjegjësinë që ka ai dhe gjithë efektivi i baterisë, është i vetëdijshëm se mund të vriten të gjithë. Në këtë rast, kush do t’i tregonte popullit dhe historisë për atë qëndresë heroike të tyre? Ndaj dhe komandanti urdhëron të rreshtohet efektivi në një rresht. Pasi rreshtohen, i pyet me rradhë se cili është profesioni i secilit. Njëri prej tyre ndodhi që ishte shkrimtar. Atëherë jep komandën: “Gati-tu! Të gjithë jini ushtarë të atdheut! Ju, shkrimtari, dilni nga rreshti tre hapa!”

Dhe pasi ushtari-shkrimtar del para rreshtit dhe kthehet me fytyrë nga shokët, komandani e urdhëron: “Të urdhëroj të jetosh dhe të shkruash heroizmin e këtyre ushtarëve për mbrojtjen e kryeqtetit tonë!” Dhe ushtari-shkrimtar e zbatoi urdhërin, shkroi atë histori, e cila u ekranizua edhe në film artistik.

-2-

Rasti i dytë ndodh tre vite më pas, në muajin gusht 1944, edhe kjo në luftën kundër nazistëve gjermanë, por në Shqipëri.

Këtë ngjarje na tregon vetë poeti Kolë Jakova, në një takim me rastin e muajit të letërsisë, para 60 vitesh, në vitin 1965. Dikush nga ne maturantët e Shkolles së Mesme Ushtarake “Skqënderbej” e pyeti se, kur poeti Kolë Jakova e pat krijuar tekstin dhe kompozuar këngën partizane “Dalngadalë po vjen behari”.

Dhe poeti tregon: “Në vitin 1943 familja jonë ndodhej e internuar në qytetin e Tepelenës. Duhet të ketë qenë muaji mars. Një ditë prej ditësh më thanë se më kërkonte një djalosh lab. Dola dhe u takuam. Ai ishte i veshur me kostumin karakteristik të karhinës, me fustanellë, me tirqe e me qylaf.  Pasi u veçuam nga ata që na shoqëronin, nxorri e më dha një letër me shkrim dore, duke më thënë se ma dërgonte Mustafa Matohiti, Komisari i çetës së Kurveleshit (Hero i Popullit).
E shpalosa letrën dhe po e lexoja. Më shkruante për betejën e Topanasë, në qytetin e Vlorës, që kishte ndodhur në tetorin e vitit 1942. Në fund të saj më kërkonte që mundësishtë të thurja e kompozoja një këngë për ata heronj. I premtova korjerit se do mundohesha dhe të vinte pas një ose dy javësh. Por, sikundër ju e dini, – poeti Kolë Jakova në çdo bisedë përdorte dëndur humorin dhe,edhe në këtë rast u shpreh, – bë me kenë shkodran të tana i ban.

Edhe unë fillimisht hartova tekstin, që ju tash besoj se e dini të tanë. (Shpërtheu nga ne një Pooo!, e madhe). Pasi e latova mirë e mirë tekstin, një ditë me diell mora mandolinën dhe u ula mbi mur të kalasë dhe fillova kompozimin e këngës. Puna po më ecte mirë. Ndërkohë që unë i bija mandolinës dhe dielli po më ngrohte gjithnji e më shumë, shoh nji gjarpën që qet kokën nga gurët e murit duke e drejtuar atë në drejtim prej meje. U tremba pakëz, por nuk lëviza, dhe vijova t’i bija madolinës sipas kompozimit.
Çuditërisht gjarpni nuk po lëvizte. E, po, kompozimi kenka boll i mirë, thashë me vedi, sa i pëlqeu edhe gjarpnit. E këndojsha shpesh gjatë gjithë ditëve derisa erdhi korjeri. Pasi erdhi erdhi korjeri, shkoi e ndejti në shtëpinë e nji të afërmi të tij në Tepelenë. Bashkë me një bashkëmoshatar të tij e këndonim çdo ditë së bashku. Brenda javës mësuan ta këndonin shumë mirë. Por farkoi dhe aty nga fundi i javës bëhet një demonstratë në qytet për bukë. Në atë demonstrim morën pjesë edhe këta të dy të rinjtë partizanë kurveleshas. Për bela të dy ata djem i kapi karabinieria, i arrestuan e i çuan në burgun e Gjinokastrës. Kur ma treguan ngjarjen, thashë me vedi:“A, ha, më hupi kënga!” S’kisha kujt t’ia mësoja tjetërkujt.
Kapitulloi Italia dhe ne u kthyem në Shkodër. Vëlleznit më kishin dalë partizanë. Dola dhe unë partizan. Në 15 – 16 gusht të vitit 1944 mora edhe unë pjesë në çlirimin e qytetit të Burrelit, nga Brigada e Pestë Sumuese. Pasi mbaroi lufta por dhe manifestimi me popullin e qytetit, partizanët po pushonin në periferi të Burrelit. Kur një moment dëgjoj këngën teme:

Dalngadal po vjen behari
dalngadal po na vjen
nëpër fusha rritet bari
dalngadal po na vjen…

Po na vjen po na vjen
bota zjen bota zjen
shokët tanë
kjo luftë po na i rremben

Ditë të Hënë mëngjes herët
seç u vranë, seç u nxinë.
Filloi lufta e paprerë
drithëroi një ushtri

Drithëroi drithëroi
ranë dëshmorë ranë dëshmorë
Ranë si trimat
Me armët në dorë

Në kto male plot me borë
po lufton një ushtri.
Të dy trima me armë në dorë
flijun jetën për liri.

Drithëroi drithëroi
ranë dëshmorë ranë dëshmorë
Ranë si trimat
Me armët në dorë

Nuk e përmbajta dot gëzimin. U ngrita në këmbë dhe thërrisja me të madhe: “Urraaa! Kënga ime! Kënga ime!”. Partizanët që e këndonin pushuan dhe më shihnin me habi, si të çmend; më kapin për krahësh e më çojnë te komandanti Brigadës, shoku Shevqet Peçi, duke i thënë se ky partizani na u çmend, ne këndojmë dhe ky vjen e thërret “kënga ime”. Komandanti, që më njihte, por që nuk e dinte se unë isha edhe autori dhe kompozitori i asaj kënge, më përqafoi dhe pastaj u bë serioz, duke më thënë:

“Nga sot, të ndaloj të marrësh pjesë në luftime! Ti duhet të jetosh që të shkruash e t’i këndosh heroizmit partizan!”.

Dhe ashtu u ba. Ndoshta edhe do isha vrarë, por nuk më la komandanti të vritesha.”, e mbylli përgjigjen e pyetjes, shkrimtari ynë i madh Kolë Jakova.
                                                                             -3-
Rasti i tretë, ka ndodhur në Luftën Çlirimtare të Kosovës kundër pushtimit fashist serb, në epopenë e 5-7 marsit 1998, në kullat e Jasharajve, në Prekaz të Drenicës, në Kosovë.

Sikundër dihet, këto kulla u rrethuan nga ushtria dhe policia serbe, përfshi dhe tanke, ku u luftua në rrethim 36 orë rresht nga gjithë burrat, gratë, djemtë dhe vajzat e Jasharajve dhe që nuk u dorëzuan derisa vriten të gjithë, 56 vetë, me përjashtim të djalit të Ademit, Lulit dhe motra e vogël e tij. Në mesnatën e rrethimit, gjyshi i Bashkimit, babai i Adem Jasharit, Shaban Jashari, e thërret nipin dhe i thotë:

“Sonte do të dalësh patjetër nga rrethimi! Të shkosh te dajët e tu dhe, kur të mbaroi lufta jonë, do njoftosh Rifatin në Gjermani se ne luftuam të gjithë, burra e gra, e mos të kenë dert, pasi serbi nuk mundi me prek me dorë askënd prej nesh, burra, gra e vajza.”

Dhe Bashkimi doli nga rrethimi.

Dhe Baca Rifat më tregon mua personalisht në një bisedë intime, në kullën e tyre, menjëherë pas çlirimit të Kosovës:
“Kur na thirri Bashkimi në telefon dhe na tha se përveça tij dhe Besjanës të gjithë u vranë, unë e pyeta, nëse serbi mundi me na prek kënd nga gratë dhe cucat; dhe ku Bashkimi hirri me të madhe:  Jo Bacë, e harruam dhimbjen, ishim gati me ia marrë kangës.”
Sikundër dihet, në të tilla raste urdhërmarrësi fillimisht heziton, ngaqë për momentin nuk e kupton se, edhe urdhëri i dhënë si dhe detyra e ngarkuar është pjesë e atij luftimi. Dhe kjo ndodh ngaqë urdhërohet të mos luftojë në formacion luftarak me shokët, urdhërohet të bëjë atë që ai as e ka menduar kurrë deri në atë moment dhe që nuk e dëshiron. Por faktikisht, në të tilla raste, këta heronj shndërrohen në një urë që lidh ata, që luftuan dhe u sakrifikuan për Atdheun, me brezat pasardhës, të cilët u bëjnë homazh këtyre qëndrimeve heroike.

The post Të urdhëroj të jetosh ! appeared first on DRINI.us.

Mos u mërzitni pse nuk ju përgjigjen në telefon: thjesht nuk duan të transmetojnë tek ju energjinë e keqe që ndjejnë.

Mos u mërzitni pse nuk dalin për kafe me ju: ndoshta nuk kanë forcë as të ngrihen nga krevati.

Mos u mërzitni pse të tjerët blejnë shtëpi e ju jo: e bëjnë sepse mundohen të gjejnë një copëz lumturie për veten e tyre.

Mos u mërzitni për ata që kalojnë divorc: ju bëtë gjithçka për ta shpëtuar martesën, por personi tjetër nuk ju vlerësoi.

Mos u mërzitni pse të tjerët po bëjnë bebe e ju ende jo: dita juaj do të vijë në kohën e duhur, dhe bebi juaj do të vijë i shëndetshëm.

Mos u mërzitni me ata që ju zhgënjyen, tradhtuan apo nuk ju vlerësuan: aq dinin. Jeta është rrotullim – ata do t’ju kërkojnë gjithë jetën, ndërsa ju do të kuptoni se falja është më e mira, por mbajini larg.

Mos u mërzitni pse planet nuk shkojnë siç dëshironi: Zoti po ju mbron nga një e keqe më e madhe.

Tani që ndiheni keq, më dëgjoni me kujdes: kështu ndihen të gjithë! Është një pandemi botërore e depresionit – të gjithë e përjetojnë, por pak e pranojnë dhe pak flasin për të. Ju nuk jeni vetëm!

Jepni forcë vetes, kërkoni ndihmë. Dilni nga errësira, bëni gjërat që doni, thoni fjalë të mira, shpërndani energji pozitive. Vetëm kështu mund t’i japim fund kësaj pandemie!

Ju dua! Shpërndajeni – mund të shpëtoni një jetë që mendon se është e vetme në depresion. Jeta është e bukur! Do të dalë dielli sërish dhe do të nisë pandemia e dashurisë, suksesit, mirësisë, zhvillimit e lumturisë!

Dr. Briseida Xhelaj

Vlore 2025

The post Dilni nga errësira, bëni gjërat që doni, thoni fjalë të mira, shpërndani energji pozitive appeared first on DRINI.us.

The post Çdo të thotë realisht të kesh shtëpinë tënde? appeared first on DRINI.us.