Analiza politike kërkon pasqyrim të plotë të realitetit — plotësisht dakord.
Por realiteti nuk përbëhet nga një rast i vetëm.

Nuk ekziston vetëm një “marrëveshje e turpit”.
Nuk ekziston vetëm rasti i Deçanit.
Ka mbi 10 marrëveshje të nënshkruara ndër vite që nuk kanë qenë në interes të plotë të Kosovës — dhe pikërisht këtu duhet të ndalet analiza.

Po, vendimi për zbatimin e aktgjykimit për rreth 24 hektarë tokë për Manastirin e Deçanit ishte i rëndë politikisht.
Por ai ishte vendim i Gjykatës Kushtetuese — organi më i lartë juridik në vend.
Moszbatimi do ta vendoste Kosovën përballë një krize të brendshme kushtetuese dhe një izolimi ndërkombëtar edhe më të thellë.

Pyetja thelbësore është tjetër:

A ishte kjo marrëveshje e vetmja që cenoi sovranitetin?
A ishin të gjitha marrëveshjet e dialogut të balancuara?
A u zbatuan njësoj nga të dyja palët?

Sepse nëse flasim për dinjitet shtetëror, duhet të flasim për:

– Asociacionin me kompetenca ekzekutive (i cili u kundërshtua si rrezik për funksionalitetin shtetëror)
– Marrëveshjet energjetike që lanë vakuume të gjata ligjore në veri
– Çështjet e telekomunikacionit
– Integrimin institucional që shpesh u bë pa reciprocitet real

Dinjiteti nuk matet me një zbatim të detyrueshëm juridik.
Dinjiteti matet me mënyrën si një shtet menaxhon trashëgiminë e marrëveshjeve të gabuara pa e rrënuar rendin kushtetues.

Zbatimi i një vendimi të Gjykatës Kushtetuese nuk është “lëshim politik”.
Është detyrim kushtetues.

Lëshim politik do të ishte mosrespektimi i rendit juridik për kapital elektoral.

Nëse duam analizë të plotë, atëherë ta shohim panoramën e plotë:
Kosova ka trashëguar një arkiv marrëveshjesh të nënshkruara në kushte presioni ndërkombëtar, shpesh pa konsensus të brendshëm dhe pa garanci zbatimi nga pala tjetër.

Rasti i Deçanit është një kapitull.
Jo libri i tërë.

Dhe nëse flasim për sovranitet, sovraniteti nuk forcohet duke mos zbatuar vendimet e gjykatës.
Sovraniteti forcohet duke mos krijuar marrëveshje të reja që cenojnë funksionalitetin shtetëror.

Debati duhet të jetë i gjerë.
Jo selektiv.