Sipas: Nexhmije Mehmetaj

Nexhmije Mehmetaj — Sun, 13 Oct 2024 08:51:08 +0000

Pajtohem me atë që shkruan Z.Tedeschini, sot, tradita shekullore për shkollat shqipe duhet të vlerësohet si pjesë e kulturës shqiptare.
Shtoj:
Shkollat Shqipe e kanë zanafillën e tyre që në thellësi të shekujve. Shkollat i kemi pasur pranë institucioneve fetare, në mesjtë, dhe mësuesit ishin klerikët. Kjo ka qenë jo vetëm për ne, por për tërë Evropën e më gjërë. Edhe tekstet shkollore kanë qenë tekste fetare, por edhe me përmbajtje më të gjerë, madje edhe për shkencat në nivelin e kohës.
Shënimi se “Shkolla e Parë Shqipe Mësonjëtorja e Korçës” e 7 Marsit 1887, lidhet me indoktrinimin e tejskajshëm të vendit- Shqipërisë dhe duke përfshirë edhe shkollën. Ky indoktrinim ka çuar në mohimin e çdo kulture fetare, deri sa në Kushtetutën e Shqipërisë ishte shpallur vend ateist dhe për rrjedhojë të shkollës si shkollë ateiste. Mbi këtë mendim, u bënë përpjekje që të shuanin nga historia institucionet fetare, përfshirë edhe shkollat, të cilat për atë kohë ishin fetare, pra “nuk ekzistonin”.Për kundër që Evropa e më gjerë i vlerësonte si pjesë të kulturës së tyre.
Padyshim që Mësonjëtorja Kombëtare, laike Shqipe e Korçës me Pandeli Sotirin, ka vleren e saj të padiskutueshme, si një model, një shëmbëlltyrë që e projektuan rilindasit tanë mendjendritur, për ta përhapur gjithë hapësirën shqiptare, si shkollë kombëtare, laike, demokratike për tërë shqiptarët. Pra, pa dallim feje, banimi, shtrese etj. pas kësaj shkolle, me 14 mars 1887, u hap kjo tip shkolle në Pogradec, nga Koto Sotiri. Më pas u hapën 6 shkolla të tilla në zonën e Kolonjës nga Petro Nini Luarasi, dhe me 1 maj 1889, Mati Logoreci, hapi këtë model në Prizren.Zgjerimi i këtyre shkollave u bë realitet.

Sipas: ARIF EJUPI

ARIF EJUPI — Sat, 12 Oct 2024 20:19:40 +0000

Të gjitha këto ndodhin nga mohimi i punës së njëri- tjetrit . Kjo e keqe na përcjell edhe sot . As në të kaluarën e as sot nuk i kemi dhënë rëndësi shkrimit të ngjarjeve . Ato janë rrëfyer nëpër teqe e tempuj vetëm nga rrëfime . Pastaj janë adaptuar sipas interesave . Krejt vonë është thënë që kryetar i Kongresiit të Manastirit ka qenë A’t Gjergj Fishta. Si pasojë e kësaj gjithçka tek ne mbetet diskutabile .
Është paradoksale Shqipëria dhe Kosova plot me “baballarë të kombit ” e historinë tonë e shkruajnë të huajit si Robert Elise e Olivier Schmit,dikur Nopça,Edith Dyrtham e Bajroni etj.

Komente në: Në vitin 1584 në “Kolegjin e Shën Llukës” të fshati Stubëll të Vitisë u themelua shkolla e parë shqipe në Kosovë.

Sipas: Nexhmije Mehmetaj

Sipas: ARIF EJUPI