Lustitia, salla e mbledhjeve në Pallatin e Drejtësisë, Vienë. Foto: Hubertl / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0 (e shkëputur)
Arnt Jensvoll / Document.no
Partia koalicionare austriake Österreichische Volkspartei (ÖVP), e cila udhëheq qeverinë nën kancelarin Christian Stocker, dëshiron një ndalim ligjor të sharias si bazë në mosmarrëveshjet ligjore. Qëllimi është të parandalohet çdo formë e njohjes indirekte të sistemeve paralele ligjore – dhe të sigurohet që të zbatohen vetëm ligjet sekulare austriake.
Iniciativa e ÖVP-së vjen si një reagim ndaj një vendimi ku Wiener Landesgericht für Zivilrechtssachen (gjykata rajonale civile në Vjenë) gjatë verës së vitit 2025 miratoi një vendim nga një gjykatë islame arbitrazhi. Palët kishin rënë dakord paraprakisht të zgjidhnin një mosmarrëveshje për një shumë pasurish prej 320.000 euro në përputhje me parimet e sharias.
– Islamizimi i fshehtë i sistemit gjyqësor
Njëra palë u gjobit që të paguante tjetrën 320.000 euro, dhe gjykata vendosi se marrëveshja ishte e vlefshme sipas principit të lirisë së kontratave, për sa kohë që nuk shkelte ligjet themelore austriake.
Gjykimi shkaktoi kritika të ashpra nga disa qasje. ÖVP frikësohej se kjo mund të hapte rrugën për «futjen e fshehtë» të sharias në të drejtën austriake.
Shumë nga udhëheqësit e ÖVP-së kanë theksuar përsëri se «nuk mund dhe nuk duhet të ekzistojë ndonjë kalifat në Austri». Ata argumentojnë se edhe përdorimi i kufizuar i sharias në çështje të së drejtës private mund të legjitimojë fundamentalizmin dhe të krijojë komunitete paralele. ÖVP shtyn për një ndryshim të shpejtë ligjor që «përhershëm të ndalojë zbatimin e sharias në Austri».
– Një masë simbolike në një fushë emocionalisht të ngarkuar
Shumë ekspertë dhe komentatorë, përfshirë politologen Kathrin Stainer-Hämmerle në gazetën Der Standard, e konsiderojnë këtë propozim si «politikë të lirë» dhe një «masë simbolike në një fushë emocionalisht të ngarkuar». Vihet në dukje se sharia në praktikë luan një rol të kufizuar në Austri. Sistemi juridik austriak, në parim, nuk lejon rregulla që shkelin të drejtat themelore si barazia, ndalimi i martesave të detyrueshme, martesat e fëmijëve apo diskriminimi.
Kritikët mendojnë se ÖVP po përpiqet të shfaqet në debatin për migracionin dhe integrimin për të kundërshtuar rritjen e Partisë së Lirisë FPÖ, e cila prej kohësh ka kërkuar legjislacion të ngjashëm.
Kjo nuk është hera e parë që ÖVP kundërshton «islamin politik». Partia gjithashtu më parë ka propozuar ndryshime ligjore që pengojnë çdo njohje të tërë ose të implikuar të sharias. Ajo ka mbështetur ndalimin e financimit të jashtëm të xhamive (2015), ndalimin e mbulimit të plotë (2017) dhe së fundmi një ndalim të hixhabit në shkollë për vajzat nën 14 vjeç (2025, hyn në fuqi nga viti shkollor 2026–2027). Propozimi i ri i sharias shihet si një vazhdim i kësaj linje: «Asnjë tolerancë» për elemente që mund të kërcënojnë shtetin laik ligjor.
Për momentin nuk është e qartë nëse propozimi do të miratohet në formën e tij më të rreptë, pasi partnerët e koalicionit SPÖ dhe NEOS kanë treguar entuziazëm të moderuar. Ministria e Drejtësisë pretendon se e drejta austriake tashmë ka mekanizma të fortë mbrojtës dhe se përdorimi i vërtetë i sharias në kundërshtim me vlerat themelore të Austrisë është i rrallë.
Vil forby sharia-lovgivning: «Det skal ikke finnes noe kalifat i Østerrike»
