Kryeministri i Turqisë, Recep Tayyip Erdogan së bashku me gruan e tij Emine. Foto: Casa Rosada (Argentina Presidency of the Nation)
Arnt Jensvoll / Document.no
Një pjesë e turqve nuk shkojnë kurrë në xhami, nuk i luten Allahut ose nuk praktikojnë islamin në mënyrë tjetër, është rritur nga 13 në 34 për qind në 25 vitet që nga kur Partia e Drejtësisë dhe Zhvillimit (AKP) e Recep Tayyip Erdoganit erdhi në pushtet në vitin 2001.
Të dhënat vijnë nga instituti i pavarur i analizës Konda dhe janë publikuar nga portali turk i lajmeve T24.com.tr.
Islami po has vështirësi në botën arabe
Raporti i Kondas tregon një trend të qartë drejt sekularizimit, veçanërisht mes të rinjve dhe turqve urbanë. Megjithë agjendën islamiste të Erdoganit me ndërtimin e shtuar të xhamive, lejen e mbajtjes së hixhabit në institucionet publike dhe theksimin e vlerave islame – religjioziteti ka rënë në mënyrë dramatike.
Konda mendon se kjo mund të jetë një reagim ndaj politizimit të islamit nga qeveria në kombinim me pakënaqësinë ekonomike dhe ndryshimet shoqërore.
Regjimet e Erdoganit nuk kanë komentuar raportin direkt, por Partia Republikane e themeluar nga Mustafa Kemal Atatürk e quan atë “një dëshmi që përpjekjet e AKP-së për të islamizuar shoqërinë kanë dështuar”.
Lindja e Mesme po sekularizohet
Disa studime në vitet e fundit tregojnë një sekularizim të qartë në të gjithë Lindjen e Mesme. Ndryshimet në Iran përmenden si një nga më dramatiket. Sipas Institutit Gamaan (2025), vetëm 35–40 për qind identifikohen si myslimanë praktikues. Në grupin mbi moshën 30 vjeç, pjesa e “jo-fetare” arrin deri në 60–70 për qind – dhe kjo para rënies së pritur nga regjimi i mullahëve.
Tendenca të ngjashme raportohet nga vende si Arabia Saudite, Tunizia (që konsiderohet vendi më sekular në botën arabe), Libani, Algjeria dhe Maroku. Edhe në Indonezi, vendi më i madh mysliman në botë, religjioziteti midis të rinjve, veçanërisht në qytete, po bie.
