Luan Dibrani, Gjermani
Polarizimi politik dhe rreziku i harrimit të arritjeve
Në një kohë kur Republika e Kosovës përballet me sfida të shumta politike, diplomatike dhe të sigurisë, është e domosdoshme që opinioni publik dhe klasa politike të reflektojnë me maturi mbi zhvillimet e fundit. Polarizimi i thellë i debatit publik rrezikon të zbehë një të vërtetë të pamohueshme: për një periudhë të rëndësishme të shtetndërtimit të Kosovës, dy figura – Albin Kurti dhe Vjosa Osmani – kanë qenë ndër shtyllat kryesore të forcimit të sovranitetit të Republikës dhe të përfaqësimit të saj me dinjitet në arenën ndërkombëtare.
Në kohët e trazuara, kombet dallohen jo vetëm nga armiqtë që kanë përballë, por edhe nga aftësia për të mos i goditur vetë shtyllat e veta. Pikërisht këtu ndodhet sot Kosova: në një çast dramatik kur përplasjet e brendshme politike dhe zhurma e interesave të ditës rrezikojnë të errësojnë vlerësimin e drejtë për dy figurat që mishëruan për vite me radhë shpresën shtetërore dhe seriozitetin institucional të Republikës sonë.
Le të thuhet qartë: pavarësisht mospajtimeve të sotme, këta dy liderë mbeten ndër figurat më të pakontestueshme për shumicën e shqiptarëve të Kosovës. Jo sepse janë të pagabueshëm, por sepse përballë një opozite të lodhur dhe të konsumuar nga e kaluara, ata përfaqësuan alternativën më të besueshme të shtetit ligjor dhe të dinjitetit kombëtar.
Kurti dhe rikthimi i sovranitetit në terren
Merita më e madhe e kryeministrit Albin Kurti nuk qëndron vetëm në diskursin politik, por në këmbënguljen për ta kthyer shtetin e Kosovës në terrenin ku për vite me radhë kishin sunduar struktura paralele, barrikada dhe institucione të dirigjuara nga Beogradi.
Veriu i Kosovës për një kohë të gjatë ishte një plagë e hapur e shtetësisë sonë. Në atë hapësirë vepronin banka, komuna, administrata dhe struktura të organizuara që sfidonin rendin kushtetues të Republikës së Kosovës. Për vite me radhë, shteti shpesh dukej i pafuqishëm përballë kësaj realiteti të imponuar nga Serbia.
Por nën udhëheqjen e Kurtit, shteti filloi të veprojë me vendosmëri. Barrikadat u hoqën, strukturat paralele u sfiduan dhe sovraniteti i Kosovës filloi të marrë kuptim real edhe në atë pjesë të territorit që për dekada ishte trajtuar si një zonë e paqartë e kontrollit shtetëror.
Ky proces nuk ishte i lehtë. Ai solli përplasje diplomatike, presione ndërkombëtare dhe tensione të brendshme. Por historia e shteteve tregon se sovraniteti nuk ndërtohet pa guxim politik.
Sulmi i Banjskës dhe përballja me strategjinë destabilizuese
Sulmi i armatosur në Banjskë ishte një nga momentet më të rënda të përballjes së Kosovës me projektet destabilizuese të Serbisë. Ai nuk ishte thjesht një incident i izoluar. Ai ishte një sinjal alarmi për një strategji të mirëorganizuar që synonte ta paraqiste Kosovën si një shtet të paqëndrueshëm dhe të cenueshëm.
Përballë këtij rreziku, institucionet e Kosovës reaguan me vendosmëri. U dëshmua se shteti nuk është më spektator në territorin e vet dhe se çdo përpjekje për destabilizim do të përballet me forcën e ligjit dhe të institucioneve.
Prandaj është e padrejtë dhe e rrezikshme që sot të relativizohet roli i Albin Kurtit sikur ai të ishte thjesht një figurë polemike. Nën qeverisjen e tij, shteti i Kosovës tregoi se nuk është më një strukturë e brishtë politike, por një realitet institucional që mbron territorin dhe sovranitetin e vet.
Vjosa Osmani dhe fuqizimi i zërit ndërkombëtar të Kosovës
Në planin ndërkombëtar, presidentja Vjosa Osmani ka luajtur një rol të rëndësishëm në forcimin e profilit diplomatik të Kosovës. Në një kohë kur vendi kishte nevojë për një përfaqësim serioz dhe dinjitoz, ajo arriti të ndërtojë një diplomaci aktive dhe të artikulojë me qartësi interesat strategjike të Republikës.
Me një qasje të fortë pro-perëndimore dhe me një angazhim të vazhdueshëm në marrëdhëniet me partnerët ndërkombëtarë, ajo e paraqiti Kosovën si një shtet serioz dhe të përgjegjshëm në skenën globale.
Diplomacia e saj, takimet me udhëheqës ndërkombëtarë dhe përpjekjet për zgjerimin e njohjeve diplomatike e forcuan pozitën e Kosovës në një kohë kur presionet ndaj saj ishin të mëdha.
Në rajonin tonë, ku çdo njohje ndërkombëtare kërkon betejë diplomatike, ky kontribut nuk është i vogël. Përkundrazi, ai është një nga elementet që e kanë mbajtur Kosovën të dukshme dhe të respektuar në arenën ndërkombëtare.
Dora e Serbisë dhe interesat për përçarjen e Kosovës
Në këtë dramë politike nuk duhet harruar një fakt thelbësor: Serbia ka interes të madh që Kosova të jetë e përçarë dhe e dobët në skenën politike të brendshme.
Çdo dobësim i figurave që kanë sfiduar politikën hegjemoniste të Beogradit është një fitore për strategjinë serbe. Për këtë arsye, përçarja e brendshme politike në Kosovë shpesh shoqërohet me propagandë, manipulime dhe përpjekje për delegjitimimin e institucioneve të saj.
Një Kosovë e ndarë në armiqësi të brendshme është shumë më e lehtë për t’u goditur në planin ndërkombëtar. Kjo është logjika e ftohtë e gjeopolitikës në Ballkan.
Kriza politike dhe përgjegjësia e klasës politike
Drama e sotme politike nuk është vetëm rezultat i mospajtimeve personale apo institucionale. Ajo është edhe produkt i një kulture politike ku bllokada dhe përplasja shpesh përdoren si instrument për përfitime të momentit.
Opozita politike në Kosovë shpesh ka zgjedhur rrugën e konfrontimit dhe të delegjitimimit të institucioneve në vend të reformës dhe reflektimit për gabimet e së kaluarës.
Por në një shtet të ri dhe të brishtë si Kosova, një qasje e tillë është e rrezikshme. Stabiliteti institucional duhet të jetë mbi interesat e ngushta partiake.
Degjenerimi i debatit publik
Një nga plagët më të rënda të momentit aktual është niveli i debatit publik. Një pjesë e komentatorëve dhe analistëve politikë kanë zëvendësuar analizën me mllefin, argumentin me sharjen dhe përgjegjësinë publike me spektaklin mediatik.
Në vend që të kontribuojnë në qartësimin e situatës, disa prej tyre po e helmojnë opinionin me gjuhë urrejtjeje, mallkime dhe thirrje emocionale që nuk i shërbejnë askujt.
Një shoqëri që degradon debatin publik deri në këtë nivel rrezikon të humbasë busullën morale dhe politike.
Thirrje për maturi dhe interes shtetëror
Në këtë moment kritik për Kosovën, më e rëndësishme se kurrë është maturia dhe reflektimi.
Askush nuk kërkon adhurim të verbër për liderët politikë. Por është detyrim moral dhe kombëtar që të pranohet ajo që është arritur dhe të mbrohet ajo që i shërben shtetit.
Albin Kurti dhe Vjosa Osmani, me të gjitha dallimet dhe mospajtimet që mund të kenë sot, mbeten dy nga figurat që i dhanë Kosovës një periudhë të rëndësishme të forcimit të sovranitetit dhe të dinjitetit ndërkombëtar.
Kosova nuk ka luksin t’i kthejë në armiq dy njerëz që i shërbyen shtetit si dy kolonat më të forta të tij në vitet më të vështira.
Sepse mbi egot personale, mbi interesat partiake dhe mbi emocionet politike, qëndron një e vërtetë më e madhe:
Republika e Kosovës ka nevojë për stabilitet, maturi dhe një klasë politike që vendos interesin e shtetit mbi çdo gjë tjetër.
Dhe për këtë arsye, sot më shumë se kurrë, duhet të kujtojmë një të vërtetë të thjeshtë:
Kosova nuk ka luksin ta rrënojë vetë atë që me shumë mund dhe sakrificë është ndërtuar ndër vite.
