Lirim Gashi, Prishtinë
___
Mbetem pa fjalë kur i dëgjoj gazetarët Lirim Mehmetaj, Berat Buzhala, Fidan Jupolli, Valon Syla dhe sojin e tyre, se si përpiqen të na bindin se Albin Kurti i pranoi kërkesat e PDK-së vetëm për ta shpëtuar vetveten.
Për një çast, njeriu mund të mendojë se Albini e paska vrarë dikë, se e paska vjedhur shtetin apo se e paska tradhtuar popullin dhe tani po e kërkon një marrëveshje politike për t’i shpëtuar përgjegjësisë.
Por jo. Faji i tij qenka se i pranoi kërkesat e PDK-së!
Këtu logjika e këtyre gazetarëve dhe analistëve tanë e arrin përsosmërinë e vet më të lartë hipokrite dhe cinike:
Nëse Kurti i pranon kërkesat e PDK-së, po e shpëton vetveten; nëse nuk i pranon, po i braktis ish krerët e UÇK-së që ndodhen në Hagë.
Në të dyja rastet është fajtor.
E vetmja gjë që nuk lejohet është ta marrë një vendim pa u shpallur paraprakisht fajtor në studiot televizive.
Në këtë teatër politik, PDK-ja paraqitet si prokurore, disa analistë e luajnë rolin e gjykatësve, ndërsa Kurti duhet të ulet në bankën e të akuzuarve edhe kur përpiqet t’i përmbushë kërkesat e kundërshtarëve të tij.
Por le ta lëmë ironinë mënjanë dhe ta shtrojmë pyetjen që ka vërtet rëndësi:
Çfarë kërkoi PDK-ja, çfarë pranoi Kurti dhe çfarë mund të arrihet përmes kësaj marrëveshjeje?
Këto janë pyetjet që meritojnë përgjigje. Jo shpikja e motiveve të fshehta, as gara se kush do ta shqiptojë më shpejt fjalën “tradhtar”.
PDK-JA NUK MUND TË KËRKOJË BASHKËPUNIM DHE PASTAJ TA SHPALL BASHËKPUNIMIN TË PAVLEFSHËM
Albin Kurti i pranoi kërkesat e PDK-së si një paketë tërësore, me synimin që, së bashku me PDK-në dhe AAK-në, të përpiqej të bënte gjithçka që ishte e mundur për ata që ndodhen në Hagë.
Ai ua bëri të qartë përfaqësuesve të këtyre partive se çfarë mund të arrihej dhe se çfarë nuk mund të garantohej.
Kjo është ndershmëri dhe përgjegjësi politike: të përpiqesh ta gjesh një zgjidhje pa u premtuar njerëzve rezultate që nuk varen nga ti.
Por PDK-ja duhet të përgjigjet për një çështje thelbësore: nëse kërkesat e saj ishin të nevojshme dhe të arsyeshme, pse pranimi i tyre nga Kurti interpretohet si përpjekje e tij për ta shpëtuar vetveten?
Nëse kërkesat ishin të drejta, atëherë pranimi i tyre duhet vlerësuar sipas përmbajtjes dhe rezultateve që mund të sjellin. Nëse nuk ishin të drejta, PDK-ja duhet t’ia shpjegojë popullit pse i paraqiti.
Nuk mund të kërkosh bashkëpunim dhe pastaj ta paraqesësh bashkëpunimin si provë të fajësisë së palës tjetër. Nuk mund ta kërkosh një marrëveshje dhe më pas të sillesh sikur pranimi i saj është një kurth që kundërshtari e ka ngritur për ty.
Kjo nuk është përgjegjësi politike. Është mënyrë për t’iu shmangur përgjegjësisë për qëndrimet e tua.
PDK-ja duhet të vendosë nëse e dëshiron një zgjidhje apo vetëm një konflikt të ri politik me të cilin mund ta ushqejë elektoratin e vet. Të dyja nuk mund të paraqiten njëkohësisht si dëshmi e sinqeritetit.
KUR DHIMBJA E FAMILJEVE SHNDËRROHET NË ARGUMENT POLITIK
Debati bëhet edhe më i ndjeshëm kur i përfshin familjet që i kanë humbur më të dashurit e tyre dhe që kanë të drejtë ta kërkojnë të vërtetën e drejtësinë.
Dhimbja e tyre nuk është pronë e asnjë partie. As e PDK-së, as e AAK-së dhe as e Lëvizjes Vetëvendosje.
Askush nuk ka të drejtë t’u kërkojë këtyre familjeve të falin, të harrojnë apo të heshtin vetëm sepse kështu i leverdis një subjekti politik. Po aq e papranueshme është që dhimbja e tyre të keqpërdoret për t’i diskredituar kundërshtarët politikë.
Nëse PDK-ja mendon se një nismë mund t’i ndihmojë ata që ndodhen në Hagë, le ta mbrojë me argumente. Nëse mendon se Kurti ka vepruar gabim, le të tregojë konkretisht ku qëndron gabimi dhe çfarë alternative propozon.
Ta keqpërdorësh vuajtjen e familjeve për ta krijuar përshtypjen se kushdo që nuk pajtohet me qëndrimin tënd është kundër viktimave, është manipulim emocional, jo argument politik.
Duhet ta bëjmë një dallim themelor:
Dhimbja e viktimës është e vërtetë edhe kur përgjegjësia penale nuk është përcaktuar ende, por fajësia e një personi duhet të provohet me fakte dhe në një proces të drejtë.
Një familje ka të drejtë të kërkojë drejtësi. Një i akuzuar ka të drejtë për proces të drejtë. Gjykata duhet ta vendosë mbi bazën e provave. Ndërsa partitë duhet të japin llogari për mënyrën se si i trajtojnë këto çështje.
Asnjëra prej këtyre të drejtave nuk e përjashton tjetrën.
PDK-JA DUHET TË PËRBALLET EDHE ME TË KALUARËN E SAJ
Për krijimin e Gjykatës Speciale votuan edhe përfaqësues të forcave politike që sot kërkojnë zgjidhje për çështjen e saj, me përjashtim të Rexhep Selimit, sipas historikut të votimit të përmendur në këtë debat.
Hashim Thaçi, asokohe, pati deklaruar se kush nuk votonte për atë gjykatë ishte tradhtar.
Ky kapitull i historisë politike nuk duhet harruar sa herë që ndryshojnë rrethanat. Vendimet e së kaluarës mund të diskutohen, të kritikohen dhe të rivlerësohen, por nuk mund të fshihen sipas nevojave të ditës.
Kjo nuk do të thotë se votimi për krijimin e gjykatës e bën dikë përgjegjës për çdo zhvillim të mëvonshëm gjyqësor. Do të thotë se ata që kanë marrë vendime të rëndësishme politike duhet të jenë të gatshëm t’i shpjegojnë arsyet dhe pasojat e tyre.
PDK-ja nuk mund të kërkojë që e kaluara të kujtohet kur i sjell përfitime dhe të harrohet kur ngre pyetje të pakëndshme.
As nuk mund ta paraqesë veten si përfaqësuese të vetme të interesit kombëtar, duke e trajtuar çdo mospajtim me qëndrimin e saj si sulm ndaj luftës çlirimtare.
UÇK-ja dhe vendimet e politikanëve që kanë vepruar në emër të institucioneve të Kosovës janë çështje të ndryshme. Respekti për luftën çlirimtare nuk kërkon imunitet politik për askënd.
Kurti mund të ndërmarrë nisma, të negociojë dhe të kërkojë mbështetje, por nuk mund t’i diktojë vendimet e një gjykate dhe as ta garantojë pafajësinë e të akuzuarve. Prandaj, kush kërkon prej tij të bëjë mrekulli duhet së pari të shpjegojë se me çfarë kompetencash mund ta realizojë këtë.
Përndryshe, kemi të bëjmë me një lojë të njohur politike: t’i kërkosh kundërshtarit të pamundurën dhe pastaj ta akuzosh pse nuk e realizoi.
A DO TA KRITIKONTE PDK-JA KURTIN EDHE PO TË REFUZONTE?
Kjo është pyetja që kritikët e tij duhet t’ia bëjnë vetes.
Sikur Kurti të mos i pranonte kërkesat e PDK-së, a do ta akuzonin se po i braktiste ata që ndodhen në Hagë? A do ta quanin të pandjeshëm ndaj familjeve? A do të pretendonin se po e vendoste interesin e vet politik mbi një çështje kombëtare?
Nuk mund ta dimë me siguri se çfarë do të thoshte secili por e dimë se çfarë thanë në të kaluarën.
Mirëpo kundërthënia është e qartë: kur si pranimi, ashtu edhe refuzimi keqpërdoren për ta akuzuar një kundërshtar politik, lind dyshimi se kritika nuk lidhet aq shumë me vendimin, sa me personin që e merr atë.
PDK-ja ka të drejtë ta kritikojë Kurtin. Kjo është pjesë e rolit të opozitës në një demokraci. Por kritika duhet të jetë konkrete, e argumentuar dhe e mbështetur në fakte.
Nuk mjafton të thuhet se ai po e shpëton vetveten. Duhet të tregohet se cilat veprime e mbështesin këtë pretendim. Nuk mjafton të thuhet se po i përçan shqiptarët. Duhet të shpjegohet se cilat vendime e provojnë këtë dhe çfarë zgjidhjeje më të mirë propozohet.
Opozita nuk dëshmon pjekuri duke e paraqitur çdo veprim të qeverisë si tradhti. Ajo e dëshmon pjekurinë kur e dallon një vendim të gabuar nga një vendim që thjesht nuk i sjell përfitim politik.
PDK-ja duhet ta kuptojë se humbja e një beteje politike nuk është e njëjta gjë me humbjen e interesit kombëtar. Po kështu, pranimi i një propozimi të saj nga kundërshtari nuk është automatikisht fitore morale për të dhe as provë e motiveve të dyshimta të atij që e pranon.
PATRIOTIZMI NUK ËSHTË PRONË E PDK-SË
Asnjë parti nuk ka të drejtë të pretendojë se vetëm ajo përfaqëson interesin kombëtar dhe se kush nuk pajtohet me të është kundër Kosovës.
UÇK-ja i përket historisë së popullit shqiptar, jo pronësisë politike të ndonjë subjekti. Veteranët e vërtetë meritojnë respekt, ndërsa çdo pretendim për keqpërdorime duhet të hetohet me prova dhe në përputhje me ligjin. Askush nuk duhet të njolloset pa prova, por askush nuk duhet të mbrohet nga përgjegjësia vetëm për shkak të një simboli të shenjtë për qytetarët.
Nëse dikush e keqpërdor emrin e UÇK-së për të kërkuar bindje të verbër politike, ai nuk po i shërben domosdoshmërisht trashëgimisë së saj. Nëse dikush e keqpërdor dhimbjen e familjeve për të fituar pikë kundër Kurtit, kjo nuk e bën automatikisht mbrojtës të viktimave.
Patriotizmi nuk matet me numrin e flamujve që valëvit apo me zhurmën e parullave që brohoret. Ai matet edhe me respektin për ligjin, ndershmërinë në jetën publike dhe gatishmërinë për të pranuar përgjegjësi.
Prandaj, PDK-ja duhet të përgjigjet me vepra dhe argumente: a po kërkon një zgjidhje që mund të ndihmojë, apo po përpiqet ta shndërrojë këtë çështje në një tjetër betejë për pushtet?
Nëse dëshiron të dëshmojë se interesi i saj është kombëtar, duhet të tregojë gatishmëri për bashkëpunim dhe të shpjegojë qartë se çfarë synon të arrijë. Nëse synimi është vetëm dobësimi i kundërshtarit, atëherë kemi të bëjmë me garë partiake, jo domosdoshmërisht me mbrojtje të interesit kombëtar.
KOSOVA KA NEVOJË PËR PËRGJEGJËSI, JO PËR TEATËR POLITIK
Unë mund ta respektoj dhimbjen e një familjeje pa pretenduar se e di paraprakisht kush është fajtor. Mund të kërkoj drejtësi pa e shndërruar dyshimin në dënim. Mund ta nderoj UÇK-në pa i dhënë askujt imunitet politik.
Dhe mund ta kritikoj PDK-në pa ia mohuar të drejtën për të qenë opozitë, ashtu si mund ta mbështes një nismë të Kurtit pa u bërë ithtar i verbër i tij.
Ky është dallimi mes qytetarit dhe militantit: qytetari kërkon argumente nga të gjithë, ndërsa militanti kërkon gabime vetëm te kundërshtari.
PDK-ja duhet të jetë e gatshme të japë llogari për propozimet e veta, për vendimet e së kaluarës dhe për mënyrën se si i trajton çështjet me rëndësi kombëtare. Nuk mund të kërkojë përgjegjësi nga Kurti, duke e përjashtuar veten nga i njëjti standard.
Nëse ka një propozim më të mirë, le ta paraqesë. Nëse ka prova për gabime, le t’i bëjë publike. Nëse kërkon llogaridhënie, le të jetë e gatshme të japë llogari edhe vetë.
PDK-ja nuk ka pse ta dojë Albin Kurtin. Por, nëse vërtet dëshiron të ndihmojë, duhet të jetë e gatshme ta gjykojë marrëveshjen sipas asaj që mund të arrijë, jo sipas faktit se kush përfiton politikisht prej saj.
Familjet që kërkojnë drejtësi nuk janë armë elektorale. Viktimat nuk janë pronë e partive. Dhe patriotizmi nuk është licencë për t’iu shmangur pyetjeve të vështira.
Në fund, qytetarët kanë të drejtë të kërkojnë që politikanët të punojnë për shtetin, jo ta mbajnë peng për interesat e tyre partiake.
Dhimbja meriton respekt. Drejtësia kërkon prova. Politika kërkon përgjegjësi. Kush i ngatërron këto tri gjëra për përfitim partiak, nuk po i mbron as viktimat, as UÇK-në dhe as Kosovën. Po e mbron interesin e vet.
