NGA BETEJAT E SHEKUJVE TE TRYEZA E MADHE KOMBËTARE NË EVROPË!
FITOREN QË E PAGUAM ME GJAK, TA MBROJMË ME MENÇURI, DREJTËSI DHE DIPLOMACI!
___
Të dashur shqiptarë, vëllezër e motra të një gjaku, të një gjuhe dhe të një kujtese historike!
Ka ardhur koha të mendojmë jo vetëm për të kaluarën tonë të lavdishme e të dhimbshme, por edhe për përgjegjësinë që kemi ndaj shekujve që vijnë!
Ne, shqiptarët, jemi një popull me rrënjë të lashta në Ballkan, me trashëgimi ilire dhe me një histori të gjatë qëndrese për gjuhën, identitetin, tokën dhe lirinë.
Për shekuj luftuam me shpatë, me pushkë, me penë dhe me sakrifica.
Tash duhet ta fitojmë betejën e madhe me mendje, me ligj dhe në tryezën e diplomacisë evropiane!
EPOKA E PARË — GJERGJ KASTRIOTI SKËNDERBEU DHE QËNDRESA KOMBËTARE
Në shekullin XV, Gjergj Kastrioti – Skënderbeu e bëri Krujën simbol të qëndresës kundër Perandorisë Osmane.
Ai dëshmoi se bashkimi i forcave shqiptare mund të përballonte edhe një perandori të fuqishme.
Por trashëgimia e tij nuk ishte vetëm shpata!
Ishte bashkimi, besëlidhja dhe diplomacia me Evropën!
Ky mësim i madh historik duhet të na udhëheqë edhe sot.
EPOKA E DYTË — LIDHJA E PRIZRENIT DHE ZGJIMI POLITIK
Më 1878, në Prizren, burrat e kombit u mblodhën për t’i mbrojtur trojet shqiptare nga copëtimi.
Aty shqiptaria u shfaq si program politik, si kërkesë për të drejta kombëtare dhe si përpjekje për organizim të përbashkët.
Më 1908, Kongresi i Manastirit dëshmoi se edhe alfabeti mund të jetë një fitore historike!
Sepse një komb nuk mbrohet vetëm me armë.
Ai mbrohet edhe me shkollë, me dije, me gjuhë dhe me kulturë.
EPOKA E TRETË — VLORA 1912 DHE LONDRA 1913
Më 28 Nëntor 1912, Ismail Qemali ngriti flamurin e pavarësisë në Vlorë.
Por vendimet e Konferencës së Londrës më 1913 lanë jashtë kufijve të shtetit shqiptar shumë treva me popullsi shqiptare.
Dhe këtu qëndron një nga mësimet më të dhimbshme të historisë sonë:
Lirinë mund ta shpallësh në atdhe, por sigurimi i saj kërkon edhe mbështetje e njohje ndërkombëtare!
Prandaj, shqiptarët nuk duhet të shkojnë më të papërgatitur përballë vendimmarrjes diplomatike.
EPOKA E KATËRT — BURGJET POLITIKE, PREKAZI DHE ÇLIRIMI I KOSOVËS
Erdhën dekadat e përndjekjeve, burgjeve politike, dhunës dhe mohimit të të drejtave të shqiptarëve në Jugosllavi.
Në demonstratat e vitit 1981 kërkuam liri, dinjitet dhe të drejta.
Unë vetë, Sak Muji, kalova vitet 1981–1990 në burgjet jugosllave, përfshirë Burgun famëkeq të Nishit.
Ende më dhemb shpina nga kërbaçi, por kurrë nuk më është shuar besimi në lirinë e popullit tim!
Më vonë erdhën Prekazi, sakrifica e familjes Jashari, lufta e UÇK-së dhe çlirimi i Kosovës më 1999.
Më 17 Shkurt 2008, Kosova shpalli pavarësinë e saj.
Ajo që dikur ishte ëndërr e të burgosurve politikë, e dëshmorëve dhe e brezave të tërë, u bë realitet shtetëror!
Por liria nuk është fundi i historisë.
Është fillimi i përgjegjësisë për shtetin!
EPOKA E PESTË — TRYEZA KOMBËTARE NË EVROPË!
KJO ËSHTË THIRRJA IME PËR BREZIN TONË DHE PËR BREZAT QË VIJNË!
Mjaft më me grindje mes shqiptarëve!
Mjaft më me ndarje partiake, krahinore e personale, që e dobësojnë interesin tonë të përbashkët!
Le ta ndërtojmë një TRYEZË TË PËRHERSHME STRATEGJIKE KOMBËTARE, ku Shqipëria dhe Kosova, në bashkëpunim me përfaqësuesit legjitimë shqiptarë në Maqedoninë e Veriut, Mal të Zi, Luginën e Preshevës, si dhe me përfaqësues të trashëgimisë çame e të mërgatës sonë, të hartojnë një program të përbashkët për të ardhmen.
Jo një tryezë me fjalime ceremoniale, por një tryezë me:
* Diplomaci profesionale dhe ambasadorë me përgjegjësi shtetërore e kombëtare.
* Juristë ndërkombëtarë, historianë, ekonomistë dhe strategë të përgatitur.
* Bashkëpunim në arsim, shkencë, kulturë, ekonomi dhe siguri.
* Mbrojtje të të drejtave të shqiptarëve në përputhje me ligjin ndërkombëtar.
* Një strategji të përbashkët të Shqipërisë dhe Kosovës për integrimin evropian.
Në Bruksel të flasim me argumente!
Në Washington të forcojmë aleancat!
Në Hagë të kërkojmë drejtësi me prova e dokumente, duke respektuar pavarësinë e gjykatave!
Dhe në çdo kryeqytet të Evropës të përfaqësohemi me dinjitet, profesionalizëm dhe përgjegjësi.
EPOKA E GJASHTË — UNIONI I BASHKËPUNIMIT SHQIPTAR DHE E ARDHMJA EVROPIANE
Unë besoj në një të ardhme ku shqiptarët bashkëpunojnë si një hapësirë e fuqishme arsimore, kulturore, ekonomike dhe diplomatike.
Një vizion i bashkimit kombëtar duhet të ndërtohet përmes vullnetit demokratik, marrëveshjeve të ligjshme, paqes dhe respektit për të drejtat e të gjithë qytetarëve e popujve fqinjë.
Ne nuk kemi nevojë të krijojmë armiqësi të reja për të mbrojtur identitetin tonë!
Përkundrazi, duhet të dëshmojmë se shqiptarët janë një popull evropian me histori, kulturë dhe aftësi për të ndërtuar paqe e zhvillim.
Por ky vizion nuk mund të jetë i plotë pa një shtet të së drejtës.
NA DUHET LUSTRACION, DREJTËSI DHE LIGJ!
Na duhet zbardhja e krimeve politike, përgjegjësia individuale e atyre që kanë shkelur të drejtat e njeriut dhe respekti për familjet që ende kërkojnë drejtësi.
Pa drejtësi nuk ka besim të qëndrueshëm në institucione.
Pa institucione të besueshme nuk ka diplomaci të fuqishme.
Dhe pa diplomaci të fuqishme, fitoret tona historike rrezikojnë të mbeten të pambrojtura!
MESAZHI IM PËR BREZAT SHQIPTARË
Të dashur bashkëkombës!
Të parët tanë na lanë gjuhën, flamurin, historinë dhe shembullin e sakrificës.
Dëshmorët na lanë amanetin e lirisë.
Të burgosurit politikë na lanë dëshminë se dinjiteti nuk mund të burgoset.
Tani ne duhet t’u lëmë fëmijëve tanë një trashëgimi më të madhe:
SHTETE TË FORTA, INSTITUCIONE TË DREJTA, NJË KOMBETARIZËM TË MENÇUR DHE NJË TË ARDHME EVROPIANE!
Nga Kruja në Prizren!
Nga Manastiri në Vlorë!
Nga burgjet e Nishit në Prekaz!
Nga Prishtina e Tirana në Bruksel, Washington dhe Hagë!
Le të shkojmë jo si shqiptarë të përçarë, por si njerëz që e njohin historinë dhe e dinë përgjegjësinë e së ardhmes.
SE SHEKUJT E KALUAR NA MËSUAN SI TË QËNDROJMË!
SHEKULLI XXI DUHET TË NA MËSOJË SI TË BASHKËPUNOJMË, SI TË DREJTOJMË DHE SI T’I MBROJMË FITORET TONA ME MENÇURI!
Ky le të jetë amaneti ynë:
JO MË COPËZIM I ENERGJIVE SHQIPTARE!
JO MË GRINDJE QË NA E DOBËSOJNË ZËRIN!
POR NJË TRYEZË KOMBËTARE, NJË STRATEGJI E PËRBASHKËT DHE NJË E ARDHME DINJITOZE NË FAMILJEN EVROPIANE!
RROFTË LIRIA! RROFTË DREJTËSIA! RROFTË BASHKËPUNIMI KOMBËTAR!Sak Muji
Ish-i burgosur politik, 1981–1990
Për portalin DRINI
13 tetor 2026
