Lirim Gashi për fallxhorin Lirim Mehmetaj

____

____

Lirim Mehmetaj e shpalli Fatos Gecin analfabet. Nuk e di nëse në këtë zbulim epokal arriti pas një analize të thellë gjuhësore apo pasi e kapi një presje duke ikur nga fjalimi i tij.

Sidoqoftë, njeriu që të tjerëve u shpërndan diploma inteligjence, herë pas here duhet ta shikojë edhe diplomën e vet. Thjesht për t’u siguruar se gjithçka është shkruar drejt.

Sepse kurrë nuk i dihet. Ndoshta universiteti ku ligjëron është themeluar mbi një gabim drejtshkrimor, ndërsa akreditimin e ka marrë falë një keqkuptimi pikësimi.

Dje e analizova një tekst të Mehmetajt dhe gjeta aq shumë gabime drejtshkrimore, gramatikore, sintaksore e ndërtimore, saqë, sipas informatave jozyrtare, Linda Morina u shqetësua seriozisht për rekordin e saj të gabimeve në Olimpiadën e Drejtshkrimit.

Thuhet se, pasi e lexoi analizën time, kërkoi që diploma e Mehmetajt të dërgohej urgjentisht për verifikim në Gjykatën Kushtetuese të Drejtshkrimit.

Jo sepse dyshonte në aftësitë e veta për ta masakruar gjuhen shqipe. Përkundrazi. Kishte frikë se Lirimi mund ta kishte marrë gabimisht diplomën, e cila fillimisht ishte paraparë për të.

Sepse konkurrenca është një gjë, por kur të shfaqet një kundërshtar që bën gabime më shpejt sesa të tjerët arrijnë t’i korrigjojnë, atëherë edhe drejtshkrimi pushon së qeni shkencë. Shndërrohet në sport me përfundim të paparashikueshëm.

Të jemi të drejtë: kjo nuk e bën automatikisht Mehmetajn analfabet. Por vetëbesimit të tij prej profesori ia jep një përmasë krejt të re. Është ajo lloj sigurie akademike që ia mundëson njeriut të hyjë në një sallë me laps të kuq në dorë dhe të dalë prej saj duke pasur nevojë që dikush t’ia kontrollojë procesverbalin.

Megjithatë, drejtshkrimi është vetëm paraloja.

Presja në këtë shfaqje është figurante. Rolin kryesor e luan fallxhori.

Sepse mjeshtëria e vërtetë e Mehmetajt nuk fillon aty ku mbaron gramatika. Ajo fillon aty ku mbaron nevoja për prova.

Fatos Geci përmend një shifër të diskutueshme lidhur me krimet që i atribuohen Hashim Thaçit. Në vend që ta verifikojë burimin, t’i krahasojë të dhënat apo ta dëshmojë pasaktësinë, Mehmetaj ndërmerr një hap shumë më ambicioz: lë të kuptohet se Geci i shërben Beogradit.

Kjo tashmë është akrobaci intelektuale e një niveli tjetër.

Njeriu i zakonshëm do të kërkonte prova. Juristi do të kërkonte dokumentacion. Gazetari do të përpiqej t’i verifikonte faktet.

Mehmetaj, ndërkaq, e njeh një rrugë më të shkurtër.

Në matematikën e tij politike, një shifër e gabuar zotëron fuqi pothuajse mbinatyrore: e shndërron një deputet në shërbëtor të Serbisë më shpejt sesa ndizet makina llogaritëse.

Mjaftojnë një makinë llogaritëse me ndjenja të theksuara kombëtare, pak imagjinatë politike dhe një komentator që e di rezultatin para se të shtrohet detyra.

Urime, Kosovë!

Më në fund e zbuluam njeriun që në një kokë të vetme i ka bashkuar institutin e gjuhësisë, fakultetin juridik, akademinë politike dhe qendrën e kërkimeve paranormale.

Do të ishte e pahijshme që një talent i tillë të mbetej i pashfrytëzuar.

Bariu Llapërd Llapërdaçi nga Spaçi, po të ishte gjallë sot, me siguri do ta vështronte Mehmetajn me admirim të sinqertë. Ndoshta do t’ia ofronte edhe postin e këshilltarit kryesor për të gjitha fushat ku dija nuk është kusht i domosdoshëm.

Para emërimit do t’ia kërkonte vetëm një nder: ta parashikonte motin për gjashtë muajt e ardhshëm.

Nëse ia qëllon, bëhet meteorolog. Nëse gabon, bëhet analist.

Nëse gabon në të dyja fushat, mund të emërohet ministër i drejtshkrimit.

I nderuar Lirim Mehmetaj:

Nëse Geci ka gabuar, gabimi duhet korrigjuar. Nëse pohimi i tij nuk mbështetet në dokumente gjyqësore, duhet kërkuar burimi. Në një debat serioz publik, kjo nuk është luks. Është minimumi i domosdoshëm.

Por në akademinë tënde, me sa duket, zbatohet një plan tjetër mësimor.

Aty nga një shifër e dyshimtë deri te akuza për shërbim ndaj Serbisë arrihet me një fjali. Pa provim pranues, pa konsultime dhe, mbi të gjitha, pa prova.

Po të zbatohej kjo metodë në jetën e përditshme, gazetari që gabon një presje do të shpallej agjent i Moskës, botuesi që harron një pikë do të bëhej bashkëpunëtor i Pekinit, ndërsa lektori që ngatërron një trajtë foljore do të merrte bursë nga Beogradi.

Në rastin tënd, meqë e masakron gjuhën shqipe pothuajse në çdo postim, logjika që ua zbaton të tjerëve të detyron të kesh vendosur prej kohësh marrëdhënie diplomatike me të tria kryeqytetet.

Mbetet vetëm të zbulojmë ku ndodhet ambasada e presjes sate dhe kush është ambasadori i saj.

Ndoshta mund të jetë ajo presja që të ikën vazhdimisht nga fjalia. Nëse e gjen, mos e akuzo menjëherë për spiunazh. Së pari, verifikoja kredencialet diplomatike.

Sepse ajo që bën ti nuk është analizë politike. Është gjeografi e imagjinatës, ku kufijtë shtetërorë zhvendosen sipas nevojave të politikës së ditës, ndërsa patriotizmi matet me numrin e akuzave që mund t’i shqiptosh para se dikush të të kërkojë prova.

Por talenti yt më i madh, nuk është as drejtshkrimi, as parashikimi i së ardhmes.

Është aftësia për t’i ndarë njerëzit paraprakisht në parajsë dhe ferr, pa pritur vendimin e gjykatës, pa i dëgjuar palët dhe pa humbur kohë me fakte të panevojshme.

Në teologjinë tënde politike, Hashim Thaçi merr aureolën, kurse Fatos Geci merr brirët.

Duke të dëgjuar ty, njeriut naiv mund t’i krijohet përshtypja se Geci tashmë është dënuar për krime lufte nga Dhomat e Specializuara, ndërsa Thaçi po pret vetëm datën e shenjtërimit dhe orarin e korit kishtar.

Fatmirësisht, e drejta ende nuk u është nënshtruar plotësisht ambicieve teologjike të komentatorëve politikë.

Gjykatat nuk duhet të funksionojnë sipas asaj se kush na pëlqen, të kaluarën e kujt e idealizojmë apo gabimet e kujt i konsiderojmë të pafalshme.

Ndaj Thaçit është ngritur aktakuzë, ndërsa procedura në shkallën e parë ka përfunduar me aktgjykim dënues. Statusi i mëtejshëm juridik i çështjes duhet të përshkruhet me saktësi, në përputhje me vendimet procedurale.

Kjo nuk është as shenjtërim, as leje për adhurim politik. Është procedurë gjyqësore.

Gjykata nuk është altar. Gjykatësi nuk është prift. Aktakuza nuk është libër lutjesh që secili mund ta interpretojë sipas nevojave të veta politike.

Ti, ndërkaq, duket se ke hapur një degë private të Vatikanit në politikën kosovare.

Në atë institucion ka gjithçka: komision për shpalljen e shenjtorëve, administratë për prodhimin e mëkatarëve dhe një departament të posaçëm për armiqtë e popullit. Gjithçka funksionon në mënyrë të përsosur, sepse i gjithë sistemi është ndërtuar rreth një eksperti të vetëm.

Rreth teje.

Nuk ka nevojë për votim. Nuk ka nevojë për konkurs. Nuk ka nevojë për komision të pavarur.

Ti je komisioni, ti je kriteri, ti je vendimi.

E nëse dikush nuk pajtohet me ty, problemi me siguri qëndron te patriotizmi i tij.

Për Thaçin temjan, për Gecin squfur.

Njërit ia paraqet edhe çështjet e rënda si dobësi të vogla njerëzore, ndërsa tjetrit një shifër të diskutueshme ia shndërron në aktakuzë morale.

Për njërin kërkon mirëkuptim. Për tjetrin e përgatit turrën e druve.

E gjithë kjo bëhet nën flamurin e drejtësisë, e cila, sipas interpretimit tënd, ka një veti tejet të pazakontë: gjithmonë shikon në drejtimin e duhur, me kusht që ti t’ia tregosh paraprakisht se kë duhet ta shohë.

Ideali yt i drejtësisë mund të përmblidhet në një fjali:

Atij që e dua i takon mirëkuptimi, ndërsa atij që nuk e dua i takon hetimi, edhe kur nuk kam prova për ta kërkuar.

Ky është, natyrisht, një sistem shumë ekonomik. Kursen kohë, anashkalon procedurat dhe e zhduk nevojën për vetëkritikë.

Problemi i vetëm është se nuk mund të quhet drejtësi.

Mund të quhet tifozllëk politik me titull akademik.

E titujt, siç do të duhej ta dije, fitohen shumë më lehtë sesa arsyetohen.

Realiteti është, për fat të keq, shumë më pak argëtues sesa akademia jote private.

Faktet verifikohen. Mendimet argumentohen. Akuzat mbështeten me prova.

Statistikat e pasakta mund të korrigjohen. Vetvetiu ato nuk dëshmojnë tradhti. Po kështu, fakti se janë kryer krime nuk e dëshmon automatikisht përgjegjësinë penale të secilit person të cilit dikush ia atribuon ato.

Historia nuk është makinë llogaritëse. Viktimat nuk janë numra për gara politike. Ndërsa procedura gjyqësore nuk është garë se kush do ta shqiptojë më fort fjalën «tradhtar».

Fatos Geci mund ta ketë gabuar shifrën. Gabimi i tij, për fat të mirë, nuk e ka shkaktuar asnjë krim të vërtetë. Por kjo nuk do të thotë se të dhënat e pasakta duhen mbrojtur, as se ato mund të keqpërdoren si trampolinë për akuza të pabazuara.

I njëjti rregull vlen edhe për ty.

Askush nuk e fiton të drejtën për të qenë i pagabueshëm vetëm pse i përket kampit tonë politik. Askush nuk bëhet tradhtar pse gabon një statistikë. Dhe askush nuk bëhet patriot vetëm pse ia ngjet dikujt tjetër këtë etiketë.

Prandaj, publiku nuk ta ka borxh duartrokitjen sa herë që një insinuatë e paraqet si argument, ndërsa armiqësinë politike si diagnozë të karakterit kombëtar.

Për këtë arsye, propozoj themelimin urgjent të një institucioni të ri: Akademisë së Vetëkritikës Politike.

Nuk i duhet ndërtesë. Nuk i duhet buxhet. Nuk i duhen donatorë ndërkombëtarë, tenderë apo komisione që për muaj të tërë do të shqyrtonin se kush është i përshtatshëm për të vlerësuar përshtatshmërinë e të tjerëve.

Mjafton një pasqyrë.

Dhe vetëm një pyetje në provimin pranues:

**A je i gatshëm ta matësh veten me të njëjtin metër me të cilin i mat të tjerët?**

Nëse përgjigjesh me pohim, ekziston shpresa që bisedën tonë ta vazhdojmë.

Nëse përgjigjesh me mohim, të përgëzoj: sapo e fitove doktoratën e nderit në disiplinën më me ndikim të kohës sonë — shkencën e pagabueshmërisë personale.

Në diplomë do të shkruhet:

**Lirim Llapërdaçi është i pagabueshëm. Të gjitha gabimet u përkasin të tjerëve.**

Diploma do të kornizohet, do të nënshkruhet dhe do t’i dorëzohet solemnisht vetvetes.

Pastaj, si profesor i gjuhës shqipe, do të mbash një ligjëratë për rëndësinë e drejtshkrimit, do ta shpallësh një student analfabet dhe do ta braktisësh amfiteatrin mes duartrokitjeve.

Në tabelë do të mbeten tri gabimet e tua.

Por mos u shqetëso. Në akademinë tënde edhe ato do të shpallen provokim nga armiqtë.

Ndoshta i ka lënë Beogradi. Ndoshta Moska. Ndoshta Pekini.

Ose ndoshta fajin e ka vetëm presja.

Vetëm atë ende nuk e ka pyetur askush për mendimin e saj.

Dhe kështu përfundon edhe një ditë pune në Akademinë e Imagjinatës Politike: profesorët dinë gjithçka, vendimet merren para gjykimit, patriotizmi shpërndahet me recetë, ndërsa drejtshkrimi është shqetësimi i fundit i atyre që të tjerëve ua përcaktojnë kufijtë e dijes.

Studentët shtohen. Titujt shumëfishohen. Armiqtë prodhohen në seri.

Vetëm pasqyra mungon.

Dhe ky, i nderuar profesor, është i vetmi gabim që nuk mund ta korrigjosh me laps të kuq.