Një çështje që lidhet drejtpërdrejt me funksionimin e demokracisë parlamentare në Kosovë është përgjegjësia e deputetëve për pjesëmarrje në punimet e Kuvendit.
Në çdo sistem parlamentar, deputetët nuk janë vetëm përfaqësues politikë, por edhe mbajtës të një mandati publik që përfshin detyrime konkrete institucionale. Vendin e tyre të punës e përbën pikërisht Kuvendi – seancat plenare dhe punimet e komisioneve parlamentare.
Në këtë kuptim, pjesëmarrja në seanca nuk është një çështje vullneti personal apo taktike politike, por pjesë e detyrimeve që burojnë nga mandati që ata kanë marrë nga vota e qytetarëve.
Rregullorja e Kuvendit të Kosovës parashikon mekanizma disiplinorë për mungesat e pajustifikuara të deputetëve. Në praktikë, deputetët që mungojnë pa arsyetim mund të përballen me masa administrative, si: evidentimi i mungesës në procesverbal; ulja e kompensim eve financiare për pjesëmarrje në seanca; ose masa të tjera disiplinore që mund të vendosen nga organet e Kuvendit.
Kjo lidhet edhe me një parim të përgjithshëm të administratës publike: pagesa dhe kompensimet lidhen me ushtrimin e detyrës.
Nëse një deputet paguhet për pjesëmarrje në seanca, por në mënyrë të qëllimshme nuk paraqitet në punën e tij parlamentare pa arsyetim të vlefshëm, atëherë lind një dilemë serioze institucionale dhe etike, sepse në çdo vend pune tjetër në sektorin publik apo privat, mungesa e pajustifikuar nga vendi i punës konsiderohet shkelje e detyrës dhe mund të sjellë pasoja disiplinore apo financiare.
Natyrisht, sistemi parlamentar njeh edhe të drejtën e deputetëve për bojkot politik si formë proteste. Por kjo është një praktikë politike dhe jo një kategori juridike që e përjashton deputetin nga përgjegjësia institucionale.
Nëse bojkotet parlamentare përdoren në mënyrë sistematike për të bllokuar funksionimin e institucioneve, atëherë lind një problem më i thellë për demokracinë përfaqësuese, sepse deputetët nuk janë zgjedhur për të mos marrë pjesë në Kuvend, por për të përfaqësuar qytetarët pikërisht në atë institucion.
Në këtë kontekst, pyetja që shtrohet është më shumë sesa administrative: a është e drejtë që deputetët të paguhen nga taksat e qytetarëve për pjesëmarrje në Kuvend, ndërkohë që ata në mënyrë të qëllimshme refuzojnë të kryejnë detyrën për të cilën janë zgjedhur?
Anëtarët e Parlamentit, deputetët, mund të penalizohen për mungesa në detyrë, me pasoja që variojnë nga zbritjet e pagave deri në humbjen e vendeve të tyre. Rregullat zakonisht diktojnë që nëse një deputet mungon një numër të caktuar ditësh radhazi – shpesh 60 ditë ose disa muaj – pa lejen e Kryetarit të Parlamentit, vendi i tij mund të shpallet vakant.
Nëse demokracia parlamentare duhet të funksionojë në mënyrë serioze, atëherë përgjegjësia institucionale e deputetëve për pjesëmarrje në seanca duhet të jetë pjesë e pandashme e mandatit të tyre publik, sepse sovraniteti i votës nuk përfundon në ditën e zgjedhjeve. Ai vazhdon çdo ditë në sallën e Kuvendit. @followers
