Kosova në rrezik, thirrje për veprim qytetar

___

Republika e Kosovës është ndërtuar mbi parimin e barazisë qytetare dhe funksionimit të parlamentit si institucioni kryesor i përfaqësimit demokratik. Çdo qytetar ka të drejtë të barabartë në votë, dhe çdo deputet duhet të jetë zëri i elektoratit të vet. Mirëpo, mekanizmi i ulëseve të rezervuara për komunitetet pakicë, veçanërisht për komunitetin serb, po deformon këtë parim themelor.

Në praktikë, një komunitet i vogël po merr një rol të paparë: ai mund të vendosë mbi formimin e shumicës parlamentare, zgjedhjen e kryetarit të Kuvendit dhe funksionimin normal të institucioneve. Kjo e vendos Republikën e Kosovës në një situatë ku interesat e një pakice, shpesh të lidhur me politika të jashtme, mund të kenë më shumë peshë se shumica qytetare. Ky fenomen, i përshkruar ndryshe si “king-maker”, rrezikon shtetin dhe legjitimitetin e tij.

Sipas nenit 113 të Kushtetutës së Kosovës, të paktën dhjetë deputetë kanë të drejtë t’i drejtohen Gjykatës Kushtetuese për interpretim të çështjeve kushtetuese. Qytetarët nuk mund ta bëjnë këtë hap drejtpërdrejt, por kanë të drejtë të kërkojnë nga përfaqësuesit e tyre që ta bëjnë këtë përmes një peticioni publik. Presioni qytetar është mënyra më e drejtpërdrejtë për t’i rikthyer institucionet tek fryma e republikës qytetare dhe për të mbrojtur barazinë e votës.

Kërkesa është e qartë: të paktën 10 deputetë të Kuvendit të Kosovës, së bashku me Avokatin e Popullit, duhet të ndërmarrin iniciativën dhe ta dërgojnë çështjen në Gjykatën Kushtetuese. Qytetarët i bëjnë thirrje institucioneve të rikthejnë barazinë qytetare dhe të shmangin ndikimet që deformojnë legjitimitetin e institucioneve.

Ky peticion nuk është thjesht një apel politik, por një thirrje për demokraci reale. Republika e Kosovës nuk mund të mbetet peng e privilegjeve të një pakice. Demokracia funksionon vetëm kur qytetarët e kanë zërin të barabartë dhe institucionet reflektojnë këtë barazi.

Qytetarë të Kosovës, nënshkruani, shkruani letra, bëhuni pjesë e këtij procesi: fjala juaj është Kushtetutë.

Për mbrojtjen e barazisë qytetare dhe funksionimit demokratik të Republikës së Kosovës

Ne, qytetarët e Republikës së Kosovës, të shqetësuar për deformimin e parimeve kushtetuese të përfaqësimit dhe për pasojat e ndarjes së imponuar politike mbi baza etnike, i drejtohemi përfaqësuesve tanë dhe institucioneve kushtetuese me këtë kërkesë publike.