Nga: Ramadan Veliu, Kloten, Zvicër
KOTËSIA E DEBATIT (POLITIK)
“Më e lehtë është ta coptosh nje atom, se të thyesh paragjykimet e njerëzve” (Albert Ajnshtajn)
Në një eksperiment, nje grupi studentësh iu dhanë disa pyetesorë rreth (mos)arsyeshmërisë së dënimit me vdekje.
Mendimet ishin të ndara mes grupit të studentëve, disa ishin KUNDËR dhe disa PËR dënimin me vdekje. Mëpastaj iu ndanë disa libra si literaturë rreth kësaj teme, të cilën duhej ta studjonin. Pasi i kishin studjuar literaturën, u bënë të njejtat pyetje. Për habi ata që kishin qenë kundër tani ishin edhe më të vendosur. I njejti efekt erdhi në shprehje edhe tek nëngrupi tjetër, ata që ishin pro dënimit me vdekje, tani ishin edhe më të vendosur. Si ishte e mundur nga e njëjta literaturë studentët të arrinin në dy përfundime diametralisht të ndryshme? Kjo ndodhi sepse studentët e kishin bindjen apo paragjykimin të formuluar më herët dhe ata muarën për bazë vetëm faktet dhe dëshmitë që konfirmonin qëndrimet e tyre¹. Ky fenomen njihet si “confirmation bias” apo si konfirmim i paragjykimit. Kur dikush ka një bindje në formë paragjykimi, është shumë e vështirë të luhatet, sepse ai mbahet fuqishëm vetëm për faktet dhe dëshmit që shkojnë në favor të paragjykimit të tij, kurse faktet që bijn ndesh me bindjen e tij paragjykuese i lëshon lehtas nën tavolinë, dmth. nuk i përfillë fare.
Kështu veprojne 99% e militantëve partiak, të cilët të vërtetën e konsumojnë vetëm aq sa mbështeten bindjet paragjykuese të tyre. E vërteta tjetër që del jasht kësaj sfere nuk ju intereson. Gjysëm të vërtetat janë arma më e fuqishme e militantëve. Thuhet se me gjysëm të verteta manipulohet që të besohet gjysma e gabuar e së vërtetës.
Prandaj debati me militantë partiak është i paraprogramuar për të qenë i kotë, sepse atyre nuk ju intereson e vërteta, pos një fragmenti të pjesshem, që i mbështetë bindjet e tyre paragjykuese, kurse at pjesën tjetër të së vërtetës e ndërtojnë dhe zbukurojnë sipas nevojave te tyre.
Mos u lodhni të bindni dikë me diskutime të kota, sepse ata veç e kanë të “vërtetën” dhe nuk e ndryshojne me asnjë çmim, përndryshe nuk do të ishin militantë.
—
¹) Hanno Beck: “Die Logik des Irrtums”(“Logjika e lajthitjes”)
Ilustrimi i shkarkuar nga interneti dhe i pershtatur ne shqip (RV.)
