Nga: Sak Muji, Rugovë – Zvicër
___
Veton Surroi i reagon ashpër: “Ajo që keni publikuar nuk është stenogram i takimit të delegacionit të Kosovës me Clinton”
Kur historia bëhet “copy-paste”, rezultati është një tragjikomedi politike. Këtë javë, Xhavit Haliti – për disa i njohur edhe me nofkën e zymtë “Cerni Vranac” – vendosi t’i kthehet historisë së Kosovës me një “zbulim të madh”: një dokument që ai e paraqiti si stenogram të takimit të delegacionit kosovar me presidentin amerikan Bill Clinton.
Problemi? Dokumenti, sipas të gjitha gjasave, nuk është stenogram, nuk është autentik dhe nuk përputhet me realitetin historik të kohës.
Për më tepër, reagimi i menjëhershëm i Veton Surroit, pjesëmarrës i atij takimi, e rrëzoi pretendimin:
“Ajo që keni publikuar nuk është stenogram i takimit të delegacionit të Kosovës me Clinton.”
Kur “origjinali” lind pas kopjes
Këtu lind sarkazma: në çfarë bote ndodh që origjinali del vetëm pasi kopja është bërë publike?
Vetëm në botën e historisë që na serviret prej “arkivit” të Xhavitit.
Në vend të stenogramit, publikut iu dha një lloj “transkripti imagjinar”, i cili, si duket, kishte më shumë erë propagande se sa shije dokumenti.
Haliti pretendoi se delegacioni kosovar i kishte kërkuar Clinton-it të mos e njihte UÇK-në.
Një akuzë e rëndë, që nëse do të ishte e vërtetë, do të përbënte skandal kombëtar.
Veton Surroi
Por Surroi dhe të tjerët që ishin aty e mohuan prerazi: një gjë e tillë nuk është thënë kurrë.
Pra, kemi një “dokument” që s’është dokument, një akuzë që s’është fakt, dhe një version historie që duket më shumë si trillim.
Njësoj si ato tregimet që shkruhen me laps në kafene dhe më pas publikohen si “sekrete arkivore”.
Plagjiatura si metodë politike
Nëse në botën akademike plagjiatura është mëkat, në botën e politikës sonë ajo është sport.
Dhe Xhavit Haliti, me këtë “zbulim” të rremë, nuk bëri gjë tjetër veçse u fut në klubin e “plagjiatorëve politikë”: merr fragmente të historisë, i shtrembëron, i ngjyros me pak propagandë dhe ua shet publikut si “të vërtetën e fshehur”.
Veton Surroi, me një fjali të vetme, ia zhbëri të gjithë mitin: “Nuk është stenogram.”
Dhe kur njëri prej protagonistëve të takimit flet, çdo trill i mëvonshëm zbulohet për atë që është – një kopje pa vlerë, një plagjiaturë politike.
Pyetje që duan përgjigje
Në vend që të shpikte dokumente, Xhavit Haliti do të bënte mirë të sillte stenogramin origjinal – nëse ekziston.
– Ku është dokumenti zyrtar i takimit me Clinton?
– Kush e ka firmosur?
– Pse nuk gjendet në arkivat ndërkombëtare apo në dosjet e delegacionit kosovar?
– Dhe mbi të gjitha: pse ky “zbulim” vjen vetëm tani, pas kaq shumë vitesh, e jo në kohën kur kishte vlerë të debatohesh?
Pa përgjigje për këto pyetje, çdo fjali e tij mbetet vetëm një ngatërresë mes kujtesës së turbullt dhe dëshirës për të rishkruar historinë sipas qejfit.
Ironia e fundit
Në fund të ditës, kjo histori ka një ironi të hidhur.
Çdo komb ka historianët e tij.
Ne kemi Xhavitin.
Por historia nuk shkruhet me kujtime të shpikura.
Historia kërkon dokumente, fakte, stenograma të sakta – jo fletë të improvizuara që shërbejnë për propagandë politike.
Dhe nëse Haliti nuk ka stenogramin origjinal, atëherë mbetet vetëm një version: ai i Surroit, i cili e tha qartë dhe prerë.
Pra, në këtë rast, nuk kemi as stenogram, as histori të re.
Kemi vetëm një “plagjiaturë politike”, një “copy-paste” të dështuar.
Dhe për këtë, publiku meriton një sqarim të thjeshtë: pse duhet të besojmë te dokumentet e Halitit, kur ata që ishin aty i mohojnë si të pavërteta?
Përfundimi
Historia e Kosovës nuk ka nevojë për versionet e shpikura të Xhavit Halitit.
Ajo ka nevojë për transparencë, për fakte të verifikuara dhe për kujtesë të ndershme.
Çdo përpjekje për të vjedhur ose plagjiuar historinë është jo vetëm tallje me popullin, por edhe shkelje mbi gjakun e atyre që e sollën lirinë.
Dhe nëse ka një mësim nga kjo farsë, është ky:
historia nuk kopjohet – historia dëshmohet.
Shih videon:
