Sylë Mujaj , Rugovë – Zvicër
___
E nderuara opinion publik shqiptar,
Të nderuar bij e bija të këtij kombi të lashtë,
Në dritën e zhvillimeve të fundit, të sulmeve publike e shpifjeve të koordinuara ndaj figurave shqiptare si Pajazit Jashari dhe Arbër Gashi, e ndjejmë si detyrë kombëtare dhe morale të ngremë zërin me dinjitet, fakt dhe ndjenjë për mbrojtjen e identitetit tonë shqiptar – europian, qytetërues dhe historikisht kristian.
Këto nuk janë më sulme sporadike ndaj individëve.
Këto janë pjesë e një strategjie të heshtur, por të mirëfinancuar, që po zhvillohet me ndihmën e fondacioneve islamike radikale, të përkrahura nga boshtet ruso-serbo-turko-arabe, për të zhbërë kujtesën historike të shqiptarëve, për të përçmuar trashëgiminë kristiane dhe për të ngulitur në shpirtin e ri shqiptar një model të huaj – të huaj për gjakun, për moralin dhe për historinë tonë.
A është mëkat që një shqiptar të lidhet shpirtërisht me Fan Nolin, me At Gjergj Fishtën, me Skënderbeun, me Dedë Gjo Lulin, me Papa Kristo Negovanin, me Pjetër Budin, At Shtjefën Gjeçovin dhe Pjetër Bogdanin?
A është mëkat që një intelektual sot të qëndrojë në përputhje me këto rrënjë perëndimore, që janë vetë shpirti i kombit shqiptar?
Pajazit Jashari dhe Arbër Gashi nuk janë vetëm individë me qëndrime personale.
Ata janë simbole të një shpirti të gjallë kombëtar që nuk dorëzohet.
Ata janë pjesë e asaj linje të mendimit që shqiptarët i ka lidhur me dritën e mendimit europian, me kulturën, me tolerancën dhe me krenarinë për origjinën e tyre.
Sulmi ndaj tyre, krahasimi i tyre me çetnikë, me tradhtarë, me antikombëtarë – është një krim simbolik kundër vetë ndërgjegjes shqiptare.
Është një përpjekje për të na ulur kokën, për të na gjunjëzuar para një historie të rreme dhe para një feje që nuk njeh kufijtë e atdheut e që kërkon nënshtrim, jo krenari.
Nëse sot heshtim për Pajazitin, nesër do të na ndalohet të përmendim Skënderbeun.
Nëse heshtim për Arbërin, nesër do të digjet në etiketim gjithë brezi që ruajti gjuhën, shkronjën dhe flamurin me gjak.
Kjo nuk është më vetëm çështje feje apo ideje – kjo është betejë për shpirtin e kombit.
Sot është koha t’i themi botërisht:
Jo! Ne nuk turpërohemi nga Skënderbeu!
Jo! Ne nuk e heqim kryqin nga varret e të parëve tanë vetëm që t’u pëlqejmë sponsorëve të huaj!
Jo! Ne nuk e zëvendësojmë At Fishtën me predikues anonimë që nuk dinë as gjuhën shqipe!
Kujtojmë me nder edhe kontributin e Faik Konicës, që e quante fenë jo si burim përçarjeje, por si një element të brendshëm të shpirtit shqiptar.
Apo Ismail Kadarenë, i cili guxoi të mbrojë qytetërimin europian edhe në kohë diktature, kur të thuash “jam shqiptar” ishte e barabartë me të thëne “jam perëndimor”.
Sot, gjenerata e re duhet të dijë se shqiptarët ishin të krishterë para se të vinin osmanët, para se të vinin arabët, dhe se feja kurrë nuk ishte mbi kombin – por gjithmonë nën flamurin e tij.
Ndaj, mjaft me përbuzje ndaj rrënjëve tona, mjaft me përbaltje ndaj atyre që guxojnë të flasin ndryshe.
Le të mos bëhemi spektatorë të barbarisë ideologjike që ka në shënjestër historinë, arsimimin, shkencën, artin dhe vetëdijen tonë kombëtare.
Ajo që ndodhi me Kishën e Pejës më 1981, ajo që ndodh me shpifjet kundër Arbërit dhe Pajazitit sot, janë pjesë e një trysnie të njëjtë.
Ne, shqiptarët, duhet të ngremë zërin për një Islam të vërtetë, të paqes e të dashurisë, por të denoncojmë haptazi çdo ideologji që kërkon ta shndërrojë Kosovën e Shqipërinë në një bazë të fondamentalizmit anti-europian.
Në emër të lirisë, të gjakut të të parëve dhe të së ardhmes europiane të këtij kombi, kjo fushatë ideologjike duhet të ndalet. Tani.
Me respekt për të gjithë shqiptarët e ndershëm dhe të vetëdijshëm,
Një zë nga zemra shqiptare, i pashitur dhe i pandalur.
Sulmet e kohëve të fundit ndaj figurave publike me qëndrime pro-perëndimore apo të lidhura me trashëgiminë kristiane të shqiptarëve nuk janë të izoluara. Ato përfaqësojnë një prirje më të gjerë dhe më të rrezikshme: de-legjitimimin e trashëgimisë shpirtërore dhe kulturore të kombit shqiptar, e cila historikisht është e lidhur ngushtë me qytetërimin europian dhe vlerat kristiane.
Këto sulme nuk ndalen te individë të veçantë si Arbër Gashi, por shtrihen simbolikisht ndaj një plejade figurash që kanë mishëruar rrugëtimin shpirtëror, kulturor e kombëtar të shqiptarëve ndër shekuj. Nga Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, simbol i qëndresës kristiane dhe europiane ndaj pushtimit osman, te Pjetër Bogdani, dijetar dhe figurë kyçe e letërsisë baroke shqiptare; nga Pjetër Budi, i pari autor i shtypur shqip në Shqipëri; At Gjergj Fishta, personalitet qendror i Rilindjes, tek At Shtjefën Gjeçovi, kodifikuesi i Kanunit të Lekës, i vrarë për veprën dhe përkatësinë e tij; nga Papa Kristo Negovani, i cili ra dëshmor për gjuhën shqipe dhe fenë e krishterë, tek Fan Noli, i cili bashkoi dimensionin fetar, politik dhe kulturor të shqiptarëve.
Në këtë kontekst, nuk mund të anashkalohet as Faik Konica, një nga figurat më fine të mendimit kritik shqiptar me orientim të qartë perëndimor, dhe as Ismail Kadare, shkrimtari që në veprat e tij ka ruajtur dhe përforcuar lidhjen shpirtërore të shqiptarëve me qytetërimin europian, shpesh përmes simbolikës së krishterë.
Po ashtu, duhet përmendur edhe Dedë Gjo Luli, udhëheqës i kryengritjes së Malësisë së Madhe më 1911, i cili ngriti për herë të parë flamurin shqiptar në dekada, në një akt që lidhi shpirtërisht kauzën kombëtare me frymën e lirisë dhe krenarisë tradicionale shqiptare. Kontributi i tij dhe i figurave të tjera të veriut katolik është pjesë e pandashme e historisë sonë kombëtare.
Të gjitha këto figura, secila në kohën e vet, kanë bartur një dimension të rëndësishëm të lidhjes sonë historike me Perëndimin dhe me identitetin europian të shqiptarëve. Simbolika e kryqit, qoftë në mënyrë të drejtpërdrejtë fetare, qoftë si simbol i qytetërimit, ka qenë pjesë e pandashme e kësaj trashëgimie.
Portalet dhe zërat që sot vënë në pikëpyetje këtë trashëgimi, apo e trajtojnë me përçmim, janë pjesë e një projekti ideologjik që nuk synon vetëm rishkrimin e historisë, por edhe zhbërjen e vetë vetëdijes kombëtare shqiptare. Kjo është një qasje që bie ndesh me interesat strategjike, kulturore dhe identitare të shqiptarëve si popull europian.
Në këtë kohë të trazuar ideologjikisht, është më e rëndësishme se kurrë të mbrojmë e të riafirmojmë trashëgiminë kristiane dhe perëndimore të kombit, jo si akt fetar, por si pjesë qenësore e formimit të qytetërimit dhe identitetit tonë kombëtar.
Në këtë kontekst, edhe Arbër Gashi dhe Boik Breca janë pjesë e kësaj plejade që islami politik përpiqet ta delegjitimojë. Krahasimi i tyre me çetnikët serbë është pjesë e një sulmi të qëllimshëm ndaj atyre që mishërojnë trashëgiminë kristiane dhe europiane të shqiptarëve.
