Dikur njerëzit frikësoheshin nga errësira, nga stuhitë dhe nga egërsirat e pyllit. Sot nuk kemi më nevojë për to, sepse kemi ndërtuar një industri të tërë që prodhon frikë çdo ditë. Njeriu modern nuk jeton më nën hijen e frikës; ai jeton brenda një sistemi që e prodhon atë çdo ditë.
Dikur pleqtë thoshin: “Tuta është pa pare.”
E kishin pas gabim.
Sot tuta është një industri e tërë që prodhon përfitime marramendëse.
Sa më shumë presion t’i bëhet njeriut dhe sa më shumë t’i futet frika në bark, aq më shumë ai paguan. Ai fillon të jetojë vetëm me frikën e përditshme që prodhon makineria propagandistike.
Le të numërojmë disa nga burimet e kësaj frike, të gjitha të shtrenjta për t’u “zgjidhur” dhe që të mbajnë të varur nga nënshtrimi. Paguan për siguri, për shëndet, për pamje, për shpëtim edhe për qetësi shpirtërore.
Sistemi të imponon frikë përmes padrejtësive të tij.
Kriminelët e çdo lloji të frikësojnë me kërcënime.
Politikanët të frikësojnë me sëmundjen që kanë për pushtet.
Shefat e kompanive nëse nuk u nënshtrohesh, të frikësojnë me largimin nga puna.
Klerikë të ndryshëm të frikësojnë me demonë dhe mëkat, duke të detyruar të ndihesh vazhdimisht fajtor. Në vend që ta duash Zotin, fillon t’i frikësohesh Atij dhe, nga kjo frikë, bën edhe më shumë gabime.
Televizionet të frikësojnë çdo ditë me lajme dramatike të sajuara nga një bandë politikooligarkësh. Sepse lajmi që të frikëson shitet më mirë se ai që të qetëson.
Pastaj vijnë reklamat që të kompleksojnë deri në atë shkallë sa të detyrojnë të blesh edhe atë që nuk të duhet.
Nëse ke lindur me një hundë pak më të madhe, me buzë më të vogla apo me trup natyral, ti ke problem sepse, nuk je moderne. Operacioni plastik është zgjidhja. Sepse sot VIP nuk bëhesh nëse nuk je fryrë para e prapa me silicon.
Instruktorët e fitnesit të frikësojnë se pa muskuj barku nuk mund të zhvishesh në plazh.
Në klubet e natës ke frikë të pish një gotë, se mos dikush të ka hedhur pak pluhur të bardhë.
Prodhimet ushqimore me pesticide e afate të skaduara rrinë të palosura në raftet e marketeve dhe në vend që të frikohesh nga përmbajtja e tyre, ti tmerrohesh nga çmimet e tyre.
Ajri i ndotur të ngulfat frymëmarrjen ke frikë të dalish në qytet.
Mafiozë me klanet e tyre kanë ndarë pushtetin e lagjeve dhe mafia urbane në mes të oborrit ta ngren një pallat…
Në rrjetet sociale ke frikë të hysh, kanë marr rrugën e turpit publik.
Frika është kudo.
Dhe sa më shumë frikë, aq më shumë paralizohesh. Kur je i paralizuar, nuk flet, nuk proteston e as nuk kritikon.
Bie në depresion dhe shkon te psikiatri. Pas disa seancave merr diagnozën: ankth . Pastaj një tjetër, stres kronik. Dhe në fund vjen fatura. E cila të jep një arsye të re për ankth.
Në gjithë këtë treg të frikës, shiten edhe ideologjitë që paraqiten si të vërteta absolute.
Ato nuk të frikësojnë drejtpërdrejt, por të tregojnë çfarë është më mirë për ty, gjithmonë duke u nisur nga empatia për ty.
Cilën parti duhet të votosh. Cilën fe duhet të praktikosh. Kujt duhet t’i besosh e kujt jo.Çfarë është haram e çfarë hallall. Çfarë duhet të veshësh, çfarë të hash e çfarë të pish. Çfarë duhet të mendosh.
Madje disa duan të kontrollojnë edhe shtratin tend.
Në televizion dëgjon edhe këshilla se burri mund të ketë dy apo tre gra për “ nevojë”, ndërsa gruaja ka detyrim t’i kryejë borxhet e saj sa herë që burri kërkon, e gjitha në emër të martesës.
Nga gjithë kjo frikë nuk të zë as gjumi.
Sillesh e pështillesh në shtrat dhe mezi pret të vijë mëngjesi për të dalë jashtë shtëpie.
Jashtë, të gjithë kanë zgjidhje për problemet e botës.
Vetëm veten disi, nuk po arrijnë ta shpëtojnë.
Sepse i shpëtuar është vetëm ai që është i lirë. Dhe njerëzit e lirë janë të rrallë.
Por kur i takon, e ndjen menjëherë. Shpirti i njeriut merr frymë më lirshëm pranë tyre.
Dhe atëherë kupton një të vërtetë të thjeshtë:
Frika kushton shumë.
Liria nuk ka çmim.
Dhe kështu, tregu i frikës vazhdon të lulëzojë. Të gjithë kanë diçka për të të shitur:
frikë, zgjidhje, shpëtim, ideologji, terapi, produkte kundër ankthit dhe receta për lumturi.
Vetëm një gjë nuk e gjen në treg.
Lirinë.
Sepse ajo nuk blihet. Nuk reklamohet. Nuk shpallet në televizion dhe nuk predikohet nga askush.
Ajo fillon në një vend shumë të thjeshtë dhe shumë të rrezikshëm për gjithë tregtarët e frikës:
në mendjen e njeriut që vendos të mos ketë frikë.
Në çdo epokë ka pasur njerëz që kanë jetuar nga frika e të tjerëve; por epoka jonë është e para që e ka kthyer frikën në industri.
