Luan Dibrani, Gjermani
Vlora nuk është tokë dosido – është zemra e flamurit
Kur në tokën e Vlorës, aty ku u ngrit flamuri i pavarësisë shqiptare, shfaqen njerëz të maskuar, roje private, dhunë ndaj qytetarëve dhe heshtje institucionale, atëherë nuk kemi më thjesht një debat prone. Kemi një provë të rëndë për shtetin shqiptar, për dinjitetin kombëtar dhe për të ardhmen e bregdetit tonë.
Zvërneci, Sazani, Narta dhe Vlora nuk janë thjesht emra gjeografikë. Janë pjesë e kujtesës sonë kombëtare. Janë pjesë e trupit të Shqipërisë. Janë toka ku historia, deti, natyra dhe gjaku i brezave bashkohen në një amanet të madh: mos e prekni tokën shqiptare pa pyetur popullin shqiptar!
Ngjarjet e këtyre ditëve në Zvërnec nuk mund të kalojnë si një kronikë e zakonshme përplasjeje mes banorëve, policisë dhe rojeve private. Ato janë shenjë alarmi për një plagë shumë më të thellë: raportin e shtetit shqiptar me qytetarin, me pronën, me transparencën dhe me interesin kombëtar.
Kur qytetarët dalin në protestë për tokën, për pronën, për bregdetin, për historinë dhe për frikën se pas fjalëve të bukura fshihen pazare të mëdha, shteti nuk duhet të përgjigjet me heshtje, me maska, me gardhe dhe me dhunë. Shteti duhet të përgjigjet me dokumente, me transparencë, me ligj dhe me respekt.
Vlora nuk është një copë tokë dosido. Vlora është zemra ku u ngrit flamuri. Është porta e detit shqiptar. Është kujtesa e pavarësisë. Është vendi ku kombi shqiptar i tha botës se nuk do të jetonte më nën hijen e huaj. Prandaj, çdo veprim në Vlorë ka peshë më të madhe se një kontratë, më të madhe se një projekt turistik, më të madhe se një investim luksoz.
Vlora nuk mund të trajtohet si mall tregu. Sazani nuk mund të shihet si pronë pa shpirt. Zvërneci nuk mund të kthehet në arenë ku qytetari shqiptar përballet me maska, ndërsa institucionet numërojnë heshtjen.
Çdo projekt në Vlorë, në Sazan, në Zvërnec, në Nartë apo në çdo cep të bregdetit shqiptar duhet të kalojë përmes një pyetjeje themelore: a i shërben Shqipërisë dhe shqiptarëve, apo vetëm interesave të ngushta të pushtetit, oligarkisë dhe parasë së madhe?
Kur shteti hesht, maskat flasin
Në Zvërnec pamë pamje që tronditën opinionin publik: njerëz të maskuar, roje private, përplasje me banorët, përdorim force, qytetarë të tërhequr zvarrë, policë që nuk dhanë menjëherë përgjigjen që pritej nga një shtet serioz.
Kur në një territor shqiptar veprojnë njerëz të maskuar përreth një projekti privat, pyetja e qytetarit është e thjeshtë: kush i autorizoi, kush i kontrollon dhe kujt i shërbejnë?
Kjo nuk është vetëm çështje juridike. Është çështje kombëtare.
Një shtet serioz nuk i frikësohet qytetarit të vet. Një shtet serioz nuk rri në hije kur banori shtyhet, goditet apo poshtërohet. Një shtet serioz nuk lejon që në tokën shqiptare të krijohet përshtypja se ligjin e bëjnë maskat, jo institucionet.
Ajo që ndodhi në Zvërnec është një provë për shtetin. Nëse shteti mbron qytetarin, ai është shtet. Nëse shteti hesht para rojeve private, ai bëhet shërbëtor i parasë. Nëse shteti fsheh kontratat, ai humb besimin. Nëse policia qëndron në distancë kur qytetari përballet me maska, atëherë pyetja nuk është më vetëm “kush e goditi qytetarin?”, por “ku ishte shteti?”
Dhe kjo pyetje sot rëndon mbi Vlorën, mbi Tiranën dhe mbi gjithë Shqipërinë.
Sepse kur maska del mbi ligjin, shteti është në krizë.
Kur paraja del mbi qytetarin, demokracia është në rrezik.
Kur kontrata fshihet nga populli, sovraniteti bëhet i dyshimtë.
Kur toka shqiptare diskutohet pa shqiptarët, atëherë kombi ka të drejtë të ngrihet me zë.
Mes zhvillimit, propagandës dhe pazareve të fshehta
Po aq e rrezikshme sa dhuna është edhe propaganda. Në njërën anë dëgjojmë thirrje se “u shit Shqipëria”. Në anën tjetër dëgjojmë propagandën qeveritare se “gjithçka është zhvillim, turizëm dhe parajsë ekonomike”. E vërteta nuk duhet të mbytet as nga paniku, as nga makiazhi politik.
Populli ka të drejtë të dijë: kush është pronari real? Kush është investitori? Çfarë kontrate është nënshkruar? Sa zgjat përdorimi i tokës? Çfarë fiton shteti? Çfarë humb komuniteti? Çfarë ndodh me mjedisin, me trashëgiminë, me detin, me tokën, me jetën e banorëve?
Një shtet serioz nuk i frikësohet pyetjeve. Një shtet serioz i publikon dokumentet. Një shtet serioz nuk e fsheh marrëveshjen pas fjalëve të bukura dhe pas fasadës së “investimeve strategjike”.
Investimi strategjik nuk mund të jetë mbulesë për mungesë transparence. Zhvillimi nuk mund të ndërtohet mbi frikën e qytetarit. Turizmi nuk mund të vijë mbi shpinën e banorëve dhe mbi heshtjen e institucioneve.
Askush nuk është kundër zhvillimit të Shqipërisë. Askush nuk është kundër turizmit, investimeve dhe hapjes së vendit ndaj botës. Por zhvillimi i vërtetë nuk e përzë qytetarin nga toka e vet. Zhvillimi i vërtetë nuk e sheh bregdetin si plaçkë. Zhvillimi i vërtetë nuk mbështetet mbi kontrata të errëta, mbi heshtje politike dhe mbi frikësim publik.
Patriotizmi nuk është urrejtje ndaj të huajve. Patriotizmi është dashuri për vendin tënd dhe kërkesë që çdo i huaj, çdo investitor, çdo pushtetar dhe çdo kompani të respektojë ligjin, popullin dhe tokën shqiptare.
Shqipëria nuk ka nevojë për investime që e bëjnë qytetarin të ndihet i huaj në vendin e vet. Shqipëria ka nevojë për zhvillim që e ngre popullin, jo që e shtyp atë.
Shqipëria nuk është Gaza, as tokë eksperimentesh ideologjike
Këto ngjarje kanë hapur edhe një shqetësim tjetër: përpjekjen për ta ngarkuar çështjen me simbolika të huaja, fetare apo gjeopolitike. Kur në debat përmendet Izraeli, kur disa përpiqen ta krahasojnë skenën me Gazën, kur shfaqen njerëz të maskuar, me pamje provokuese, me skena tensioni dhe përplasjeje, opinioni publik ka të drejtë të pyesë: a po instrumentalizohet protesta?
A po përdoret zemërimi i banorëve për një axhendë tjetër?
A po përpiqet dikush ta zhvendosë debatin nga prona, ligji dhe sovraniteti shqiptar drejt një konflikti fetar apo ndërkombëtar?
A ka grupe që duan ta shfrytëzojnë çështjen e Vlorës për të importuar në Shqipëri konflikte që nuk janë tonat?
Këto pyetje duhet të bëhen, por me përgjegjësi. Nuk mund të fajësohet një fe, një komunitet apo besimtarët e thjeshtë shqiptarë pa prova. Shqiptarët myslimanë, katolikë, ortodoksë, bektashinj apo pa besim fetar kanë qenë historikisht pjesë e të njëjtit komb. Ata kanë ndarë të njëjtën tokë, të njëjtin flamur, të njëjtën gjuhë dhe të njëjtin fat historik.
Problemi nuk është feja. Problemi është kur ideologji të huaja, interesa politike, rrjete të errëta apo qarqe të caktuara përpiqen ta përdorin fenë, konfliktin ndërkombëtar apo zemërimin qytetar si flamur për të ndezur përçarje brenda kombit shqiptar.
Shqipëria nuk ka nevojë për import të konfliktit të Lindjes së Mesme. Shqipëria nuk është Gaza. Shqipëria nuk është front lufte. Shqipëria nuk është tokë eksperimentesh ideologjike. Shqipëria është tokë shqiptare, dhe çdo çështje që lidhet me të duhet të zgjidhet me ligj shqiptar, me interes shqiptar dhe me dinjitet kombëtar shqiptar.
Nëse ka abuzim me pronën, të hetohet.
Nëse ka korrupsion, të zbulohet.
Nëse ka dhunë private, të ndëshkohet.
Nëse ka manipulim politik apo fetar, të denoncohet.
Nëse ka marrëveshje të fshehta, të publikohen.
Por asnjëra nga këto nuk duhet të na largojë nga boshti kryesor: sovraniteti, ligji dhe dinjiteti i qytetarit shqiptar.
Vlora na thërret përsëri
Vlora nuk duhet të kthehet në simbol të nënshtrimit. Vlora duhet të mbetet simbol i zgjimit. Protesta e ligjshme nuk është krim. Kërkesa për transparencë nuk është ekstremizëm. Mbrojtja e tokës nuk është prapambetje.
Prandaj sot duhet kërkuar me zë të lartë:
Të publikohen kontratat dhe dokumentet e plota të projekteve në Zvërnec, Sazan dhe zonat përreth.
Të hetohet roli i policisë dhe i sigurisë private në ngjarjet e fundit.
Të sqarohet statusi i pronës dhe të drejtat e banorëve.
Të ndalohet përdorimi i maskave, dhunës dhe presionit privat mbi qytetarët.
Të mos lejohet që çështja kombëtare e pronës dhe sovranitetit të kthehet në konflikt fetar, propagandë të huaj apo skenë përçarjeje.
Të garantohet se çdo investim në tokën shqiptare bëhet në dobi të Shqipërisë, jo në dëm të saj.
Të dëgjohet zëri i banorëve, sepse ata nuk janë pengesë për zhvillimin; ata janë vetë zemra e vendit.
Shqipëria nuk shitet me heshtje. Shqipëria nuk mbrohet me parulla boshe. Shqipëria mbrohet me të vërtetë, me ligj, me guxim qytetar dhe me unitet kombëtar.
Nuk ka zhvillim pa dinjitet.
Nuk ka turizëm mbi frikën.
Nuk ka investim mbi maskat.
Nuk ka shtet pa qytetar.
Nuk ka Shqipëri pa tokën shqiptare.
Vlora na thërret përsëri. Jo për luftë kundër njëri-tjetrit, por për zgjim kundër padrejtësisë, kundër errësirës dhe kundër çdo dore që kërkon ta trajtojë tokën shqiptare si plaçkë.
Toka shqiptare nuk është mall.
Deti shqiptar nuk është plaçkë.
Sazani nuk është copë letre në tryezën e pazareve.
Zvërneci nuk është pronë e maskave.
Vlora nuk është pronë e oligarkëve, as e propagandës, as e heshtjes shtetërore.
Vlora është e Shqipërisë. Dhe Shqipëria duhet të jetë e shqiptarëve.
