Luan – Asllan Dibrani, Durrës
Kur predikimi fetar përplaset me identitetin kombëtar dhe shkencën moderne
Jetojmë në shekullin e inteligjencës artificiale, kirurgjisë robotike, gjenetikës dhe një mjekësie që çdo ditë kërkon prova të reja.
E megjithatë, në hapësirën shqiptare vazhdojnë të qarkullojnë predikime që të krijojnë përshtypjen sikur ora e historisë ka mbetur disa shekuj prapa.
Nuk kemi nevojë të shpikim asgjë.
Le të flasin deklaratat publike.
Në vitin 2015, media raportoi se hoxha Sadullah Bajrami nga Kumanova e kishte cilësuar shqiponjën – simbolin kombëtar të shqiptarëve – si “haram”, sipas interpretimit fetar që ai paraqiste. Raportimi është publik dhe mund të verifikohet nga secili lexues.
BURIMI PËR SADULLAH BAJRAMIN
Bota Sot – “Hoxhë Bajrami: Shqiponja është haram”
Lexoje raportimin
Këtu duhet të jemi të saktë: për këtë deklaratë po paraqesim raportimin mediatik, jo një video origjinale që e kemi verifikuar vetë.
Dhe pyetja mbetet:
A duhet simboli kombëtar shqiptar të kërkojë leje nga interpretimet fetare?
Përgjigjja ime është e prerë:
Jo.
Sadullah Bajrami ka të drejtë të besojë, të predikojë dhe të mbrojë interpretimin e tij fetar. Por shqiptarët kanë po aq të drejtë të thonë:
SHQIPONJA SHQIPTARE NUK KA NEVOJË PËR CERTIFIKATË HALLALLI NGA ASKUSH.
Ajo është simbol i historisë sonë, i qëndresës, i kulturës dhe i identitetit shqiptar.
Pastaj vjen rasti i Bedri Likës nga Shkupi.
Në nëntor të vitit 2019, media shqiptare publikuan deklarata të tij ku fliste për urinën e devesë si mjet shërimi. Lajmi.net e raportoi shprehimisht se Lika kishte thënë se njerëzit mund të pinin urinën e devesë për t’u shëruar, ndërsa UlpianaPress publikoi një material me video dhe raportoi edhe pretendimin se ai i drejtonte njerëzit te kjo praktikë në vend të mjekut.
VIDEO / DËSHMIA PËR BEDRI LIKËN
Lajmi.net – “Hoxha nga Shkupi: Pini urinë të devës për t’u shëruar”
Shiko materialin
UlpianaPress – material me videon e deklaratës
Shiko videon dhe raportimin
Këtu satira pothuajse shkruhet vetë.
Bota po diskuton terapi gjenetike.
Kirurgët operojnë me robotë.
Inteligjenca artificiale po ndihmon diagnostikimin.
Laboratorët po analizojnë sëmundjet në nivel molekular.
Ndërsa ne ende dëgjojmë predikime që e çojnë pacientin te deveja.
Në cilin shekull duam të jetojmë?
Besimi është një gjë.
Mjekësia është tjetër.
Kur bëhet fjalë për shëndetin e njeriut, nuk mjafton të thuash se diçka është transmetuar para shumë shekujsh.
Duhet provë.
Duhet laborator.
Duhet studim.
Duhet rezultat.
Sepse:
MIKROSKOPI NUK KA FE.
Bakteri nuk pyet nëse një pretendim është islam, katolik apo ortodoks.
Sëmundja nuk largohet nga autoriteti fetar i atij që flet.
Dhe pikërisht këtu duhet të fillojë debati serioz mbi raportin ndërmjet fesë, arsyes dhe shkencës.
Për korrektësi ndaj lexuesit duhet thënë edhe diçka tjetër: Bedri Lika ka publikuar në një rast tjetër një video sqaruese ku ka akuzuar disa media se kanë nxjerrë fragmente të ligjëratave të tij jashtë kontekstit. Ai aty fliste për një debat tjetër, lidhur me deklaratat mbi gratë, jo për materialin e urinës së devesë, por është e drejtë që lexuesi ta dijë se ai ka kundërshtuar mënyrën se si media të caktuara kanë paraqitur ligjëratat e tij.
VIDEO E SQARIMIT TË BEDRI LIKËS
Kjo është mënyra si duhet zhvilluar debati:
deklarata përballë deklaratës, video përballë videos, argument përballë argumentit.
Jo censurë.
Jo urrejtje ndaj besimtarëve.
Por as heshtje kur një predikim prek identitetin shqiptar ose shëndetin publik.
Xhamia duhet respektuar.
Kisha duhet respektuar.
Besimtari duhet respektuar.
Por liria fetare nuk do të thotë që çdo pretendim fetar duhet pranuar si e vërtetë historike apo shkencore.
Kur predikimi prek historinë, përballet me historianin.
Kur prek shëndetin, përballet me mjekësinë.
Kur prek identitetin kombëtar, përballet me opinionin publik.
Kur prek politikën, përballet me demokracinë.
Ky nuk është sulm ndaj Islamit.
Shumica dërrmuese e myslimanëve shqiptarë e duan kombin, flamurin dhe historinë e tyre.
Problemi lind vetëm kur një interpretim fetar kërkon të bëhet autoritet mbi historinë, kulturën, shkencën apo identitetin kombëtar.
Prandaj mund t’i thuhet qartë Sadullah Bajramit:
SHQIPONJËN LËRJA SHQIPTARIT.
Dhe Bedri Likës:
SHËNDETIN LËRJA MJEKËSISË DHE PROVËS SHKENCORE.
Në shekullin XXI shqiptari nuk duhet të zgjedhë ndërmjet besimit dhe dijes.
Mund të jetë besimtar dhe njëkohësisht të kërkojë shkencë.
Mund të respektojë fenë dhe njëkohësisht të mbrojë flamurin.
Mund të hyjë në xhami dhe të dalë prej saj po aq shqiptar sa hyri.
Kjo është normalja.
Problemi fillon vetëm kur dikush tenton t’i thotë:
“Për t’u bërë besimtar më i mirë, duhet të bëhesh shqiptar më i vogël.”
Këtë nuk duhet ta pranojmë.
SHQIPONJA NUK KA NEVOJË PËR LEJE FETARE.
SHKENCA NUK KA NEVOJË PËR DOGMË.
DHE SHQIPTARI NUK DUHET TË KETË FRIKË TË PYESË.
Nëse pajtoheni se besimi duhet respektuar, por historia, shkenca dhe identiteti kombëtar duhet të mbrohen nga çdo imponim ideologjik, shpërndajeni këtë shkrim me kulturë, argument dhe përgjegjësi.
Le të flasin faktet
