Fahri Xharra, Gjakovë
____
Ajo qe ndodhi nuk shkaktoi asnjë çrregullim në marrëdhëniet shoqërore të kohës kundrejt pushtuesit osman dhe vasalëve të tij në Europën Juglindore. Në terren nuk mbetën apo nuk mbetën gjurmë të luftës – as varre as gjësende nga “Beteja…”, e cila në burimet e përmendura tregohet se kishte armatim këmbësorie, kalorësiake dhe artilerie të përmasa fantastike: mbi 100.000 të vrarë, e po gati aq të plagosur, pjesa më e madhe e të cilëve “nuk u përballuan plagëve”. Kufomat e Muratit dhe e Lazarit të padëmtuara u varrosën me nderime të larta fetare e ushtarake, i pari pranë xhamisë në Bursë [tëTurqisë], kurse i dyti pranë kishës ortodokse në Prishtinë. Pak muaj më vonë kufoma e Lazarit do të zhvarrosej dhe rivarrosej me nderime kishtare në manastirin e Zhiçës të Shumadisë në Serbinë qendrore. Menjëherë pas “Betejës”, Sulltani i ri Bajazidi I, u martua me të bijën Mileva të Princit Lazar të vrarë dhe vllai i saj Stefan Lazareviçi iu bashkua me ushtri Sulltan Bajazidit në pushtimet e reja.
Me ndikim në historiografinë europiane do të bëhet vepra e Laonici Chalcondyle Atheniensis: “De origjine et rebus gestis Turcorum…”, e shkruar para vitit 1435 dhe e botuar më 1556. Ky e dinte se vrasës në variantet: Milo, Miloen dhe Michale. Edhe pse gjatë shkrimit përdorët termi serv, të jeni të sigurt se fjala është për ortodoksinë shqiptare të Dardanisë. Por ç’ndodhi në anën tjetër, në anën turke? Sipas analizave vrasja e Sulltanit ishte organizuar nga i biri Bajaziti I, mbasi që ky Bajazidi në të njëjtën kohë likuidoi edhe të vëllanë Jakubin.
Sikur Kopiliqi të kishte vrarë Sulltanin, pse ai të vrasë të vëllanë? Të nesërmen u kurorëzua si Sulltan Bajaziti I. Trupi i pajetë i Sulltan Muratit I, u dërgua me shpejtësi në Bursa të Turqisë, dhe u varros në Mausoleun e madh të Sulltanëve. Për arsye të procesit të balsamimit iu hoqën nga trupi organet e brendshme dhe ato u groposën në fshatin e sotëm Mazgit.
Sulltan Bajaziti pasi që e siguroi fronin dhe u martua me të bijën e Car Llazarit Princeshën Olivera, një vit më vonë e rregulloi varrin e dytë të babait të tij. Sulltan Murati I, pra i ka dy varre, një në Çekirge të Bursas, ku pushon trupi i tij i balsamosur dhe tjetrin vetëm me të brendshmet e trupit të tij në Kosovë.
Milesh Nikollë Kopili
Milesh Nikollë Kopili
Pse Millos Kopiliqi e vrau Car Llazarin?
Askush nuk e dinte që në çadër nënshkruhej vasalitet ortodoks ndaj Perandorisë Osmane.
Çfarë pasoi atë ngjarje është ruajtur në kujtesat e hershme shqiptare në Dardaninë e periudhës së krishterë ortodokse shën saviane.
Mirosh (Milosh) Nikollë Kopiliçit, zotërues i Dardanisë nuk e pranoi vasalitetin dhe e vrau Car Lazarin.
