NJË TJETËR KISHË GREKE NË TIRANË
Atë Foti Cici
Kjo foto e projektit të kishës së re të Shën Prokopit që do të ndërtohet në kryeqytetin shqiptar, tregon edhe një herë punën e madhe shkombëtarizuese që vijon të bëhet në Shqipëri nga prapashteti grek nëpërmjet kishës sonë kombëtare: një kishë autoqefale e kapur dhe e privatizuar krejt nga shefi i shërbimeve të posaçme greke në Shqipëri dhe kandidati për President i Greqisë (2015), kryepeshkopi antishqiptar Anastasios Janullatos!
Kjo kishë është konceptuar të ndërtohet si një tempull me tipare, mbishkrime, simbolikë dhe pritshmëri greke!
Me ndihmën e shërbimeve të fshehta të shtetit grek dhe të segmenteve të errëta të lobit greko-amerikan, janë bërë investime marramendëse për të imponuar mbi 95% të mbishkrimeve në kishat e reja këta tre dhjetëvjeçarë në gjuhën greke; në gjithë Shqipërinë!
Kjo bëhet për të vazhduar e trashëguar një gënjeshtër të madhe në histori, mbi “grekësinë” e komunitetit ortodoks në Shqipëri. Mbi këtë mashtrim janë themeluar dhe baraspeshohen marrëdhëniet shqiptaro-greke në nivele shtetërore ende sot!
Mbishkrimet greqisht në kishat e vjetra shqiptare, të cilat janë ndërtuar nga mungesat dhe gjaku i paraardhësve tanë, i përkasin kohës kur gjuha greke (në mbishkrimet kishtare dhe në arsimin e ortodoksëve) ishte e detyruar me ligj perandorak gjatë pushtimit turk; atëherë kur shqipja ndalohej nga shteti dhe për rrjedhojë edhe nga kisha, e cila ishte caktuar nga turqit për të asimiluar dhe shtypur shqiptarët. Ato zëra që guxonin të thoshnin të vërtetën, mbyteshin!
Nuk është rastësi, pra, që figurat ndriçuese për zgjimin dhe ndërgjegjësimin e shqiptarëve ortodoksë (për shkrimin dhe kultivimin e gjuhës amtare), gjatë pushtimit osman e deri në konsolidimin e shtetit shqiptar, janë vrarë!
E njëjta armiqësi ndaj gjuhës shqipe dhe vetëpërcaktimit shqiptar ndodh edhe sot, edhe pse me mënyra të tjera, me blerje vendimesh e shpirtrash dhe duke na përndjekur nëpërmjet shërbimeve të errëta greke, përderisa gjuha shqipe nuk është më e ndaluar nga shteti dhe kisha, që lufta të bëhet haptas.
Vijojnë dhe trashëgohen historitë e rreme, për të përjetësuar një gënjeshtër të madhe, se ortodoksët në Shqipëri qenkan grekë, ashtu siç paskan edhe kishat e tyre: me tipare dhe gjuhë greke!
Edhe ato pak emëshkrime shqip në ikonografinë e këtyre tre dhjetëvjeçarëve, nuk kanë fuqi t’i bëjnë ballë shkombëtarizimit të komunitetit ortodoks, sepse paraqesin një gjuhë të dytësuar, pa dinjitet të barabartë me greqishten: një gjest mëshire dhe lëmoshe greke ndaj shqiptarëve.
Nga këndvështrimi ortodoks, greqishtja nuk ka më vend në kishat shqiptare, por vetëm në kishat e pakicave greke, sepse në Kishën Ortodokse mbishkrimet paraqiten në gjuhën e besimtarëve; ashtu si në kishat e vendeve fqinje.
* * *
Mbishkrimet dhe simbolika greke në ndërtimin dhe rindërtimin e kishave të reja këta tridhjetë vjet ka dëbuar nga kisha pjesën më të madhe të shqiptarëve ortodoksë!
Nëse Janullatosi është klerik besimtar dhe jo agjent i prapashtetit grek me petkun e kryepeshkopit, ai ka rastin që projektin e fundit të pranisë së tij në vendin tonë ta bëjë ashtu siç duhet: një kishë me arkitekturë, simbolikë, ngjyra dhe gjuhë vendore! Kjo do ta ndihmonte paksa edhe figurën e tij përndryshe të urryer në gjithë hapësirën shqiptare!
Përderisa Janullatosi ka bërë katedralen e Tiranës krejt greke në çdo këndvështrim, atje ku ka planifikuar edhe varrin e vet, përse kisha e Shën Prokopit të mos bëhet shqiptare dhe madje me varrin e Kryepeshkopit martir Kristofor Kisi, i cili ka tridhjetë vjet i shpërnjohur nga kryepeshkopi i sotëm antishqiptar në varrezat e Sharrës, atje ku e ndëshkoi regjimi ateist?
* * *
Çështjen e emërshkrimeve të ikonografisë e pranon dhe vetë KOASh-i, prandaj dhe në postimet e tyre në Facebook ikonat gjithmonë kompjuterizohen me emra shqip…
Nëse emërshkrimet greqisht janë të drejta dhe të mbara, përse të mos t’i nxjerrin njësoj greqisht edhe në postimet e tyre në Facebook, por i përçudnojnë në kompjuter për t’iu hedhur hi në sy shqiptarëve?
Ashtu siç ndodhi me katedralen e re në Tiranë, kur menjëherë pas përurimit të saj nisi dhe përdorimi i rregullt greqisht, njësoj do të vazhdojë edhe në kishën e re të Shën Prokopit!
Siç e kam ngritur këtë çështje edhe më parë, në kishën e Shën Prokopit fëmijtë i mëkojnë greqisht (shih postimin plotësues më poshtë).
Greqishtja në kishën e Shën Prokopit në Tiranë (22 dhjetor 2020):
‐————-
FOTO: Kalendari i KOASh-it 2022.
