Sak Muji, Rugovë
Nën-titull: Në një Kosovë ku drejtësia duket selektive, institucionet shpesh duken të kapura dhe morali shpesh përdoret si tymnajë politike, qytetari ka të drejtë t’i kërkojë elitës akademike, instituteve dhe SHBPK-së: jo fjalë të mëdha – por zgjidhje të matshme. Kosova është lodhur nga deklaratat që tingëllojnë bukur, por nuk ndryshojnë asgjë.
Është lodhur nga “reformat” që mbesin në letra, ndërsa në terren vazhdon e njëjta këngë: i dobëti shkon në shënjestër, i forti gjen strehë.
Sot, për shumë qytetarë, realiteti duket kështu:
• dënimet shpesh nuk peshojnë krimin, por emrin;
• përgjegjësia nuk shkon te zinxhiri i komandës, por ndalet te hallka e dobët;
• institucionet nuk duken si shërbim i qytetarit, por si pronë e klaneve;
• dhe “persekutimi politik” përdoret si mburojë automatike, sa herë ligji i afrohet të fortit. Këto janë pikat kontestuese që po i shtroj publikisht, jo për zhurmë, por për rrugëdalje. Prandaj, kjo është një thirrje e hapur drejtuar: profesorëve, akademikëve, instituteve, shoqërisë civile, dhe veçanërisht SHBPK-së – që e njeh çmimin e padrejtësisë dhe sakrificën për dinjitet.
Pyetja ime është e drejtpërdrejtë: Çfarë hapa konkretë do t’i propozonit JU?
Jo në parime të përgjithshme, por në masa të matshme dhe të zbatueshme.
Për shembull:
1. Cilat ndryshime ligjore duhen urgjent? (imuniteti, konflikti i interesit, financimi i partive, prokurimi publik, pasuria e pajustifikueshme, etj.)
2. Si garantohet barazia para ligjit? që dënimi të mos varet nga mbiemri, pozita apo rrjeti i ndikimit.
3. Si goditet zinxhiri i komandës? që të mos sakrifikohet vetëm “hallka e dobët”, ndërsa urdhërdhënësi mbetet i paprekshëm.
4. Si çlirohen institucionet nga kapja? me mekanizma realë: auditim i pavarur, transparencë, rekrutim me meritë, përgjegjësi personale, standard publik i performancës.
5. Si ndalet instrumentalizimi i fesë dhe moralit? që të mos përdoren si tymnajë mbi skandalet, pazaret dhe korrupsionin.
6. Çfarë roli konkret marrin SHBPK dhe shoqëria civile? jo vetëm deklarata, por monitorim, dokumentim, presion institucional, iniciativa ligjore, dhe raportim të rregullt publik.
Kjo nuk është vetëm pyetje për ju. Kjo është pyetje për të gjithë ne. Sepse nëse nuk e shkruajmë rrugëdaljen me hapa konkretë, do të mbetemi në rreth: skandal – harresë – skandal.
Dhe çdo herë, çmimin do ta paguajë qytetari. Fund thirrës Unë besoj se Kosova ka mend, ka zemër dhe ka njerëz me integritet. Por ka nevojë për një hartë rruge të qartë: çka bëhet nesër, çka bëhet brenda 100 ditëve, çka bëhet brenda një viti – dhe kush mban përgjegjësi.
Prandaj, u lutem: Mos na jepni vetëm diagnozë. Na jepni edhe terapi. Mos na jepni vetëm fjalë të mëdha. Na jepni hapa konkretë. Debati le të hapet. Përgjigjja le të vijë.
Sepse heshtja sot, nesër bëhet bashkëfajësi.
— smuji’26
