Isuf Bajraktari, Suedi
Në politikë mund të mungojnë pajtimi, kompromisi, madje edhe mirëkuptimi. Por nuk duhet të mungojë argumenti. Sepse, kur argumenti largohet nga debati, hapësirën e tij zakonisht e zë fyerja.
Përplasja e fundit verbale ndërmjet përfaqësuesve të VV-së dhe PDK-së është vetëm një episod i një dukurie shumë më shqetësuese. Shprehja “Ma shumë ki kime n’ftyrë se neurone n’tru” nuk është kundërargument politik. Ajo nuk rrëzon një akuzë, nuk sqaron një qëndrim dhe nuk mbron një vendim. Vetëm e zhvendos debatin nga çështja te personi.
Dhe pikërisht këtu qëndron problemi.
Demokracia nuk është vetëm numër votash, mandatesh dhe ulësesh në Kuvend. Ajo është edhe kulturë komunikimi, aftësi për ta dëgjuar kundërshtarin dhe përgjegjësi për fjalën publike. Një politikan mund ta kundërshtojë ashpër tjetrin, t’ia rrëzojë argumentet dhe t’ia vërë në pikëpyetje politikat. Por, kur sulmon pamjen, inteligjencën apo dinjitetin e tij, nuk e forcon qëndrimin e vet — përkundrazi, zbulon varfërinë e tij.
Fyerja nuk është forcë e argumentit. Shpesh është dëshmi e mungesës së tij.
Problemi bëhet më serioz kur një gjuhë e tillë fillon të normalizohet. Sot përqeshet kundërshtari politik; nesër e njëjta mënyrë komunikimi bartet në Kuvend, në studio televizive, në rrjete sociale dhe, dalëngadalë, në marrëdhëniet shoqërore. Sepse politika nuk prodhon vetëm ligje dhe vendime. Ajo prodhon edhe modele sjelljeje.
Prandaj, çështja nuk është vetëm se çfarë i tha një përfaqësues i VV-së një përfaqësuesi të PDK-së. Aq më pak duhet të shndërrohet ky episod në një betejë të radhës ndërmjet tifozërive partiake. Çështja është shumë më thelbësore: çfarë standardi të komunikimit politik po ndërtojmë në Kosovë?
Dhe ky standard duhet të vlejë njësoj për të gjithë.
Nëse fyen një përfaqësues i VV-së, fyerja mbetet fyerje. Nëse të njëjtën gjë e bën një përfaqësues i PDK-së, LDK-së, AAK-së apo i cilësdo parti tjetër, standardi nuk ndryshon. Demokracia fillon të deformohet kur një sjellje nuk e gjykojmë më sipas asaj që është thënë apo bërë, por sipas emrit të atij që e ka thënë apo bërë.
Kosova ka kaluar një rrugë tepër të vështirë për ta reduktuar pluralizmin e saj në përqeshje personale. Përballë politikës qëndrojnë çështje shumë më serioze: zhvillimi ekonomik, arsimi, shëndetësia, drejtësia, siguria, raportet me aleatët, dialogu, mërgata dhe perspektiva e brezave të rinj.
Për këto çështje duhen argumente. Duhen ide. Duhen edhe përplasje të forta politike.
Por përplasja e fortë nuk nënkupton gjuhë të ulët. Përkundrazi, politikani i përgatitur mund të jetë shumë më i ashpër me një argument të saktë sesa me dhjetë fyerje. Fjala politike fiton peshë kur godet problemin, jo kur synon ta poshtërojë njeriun.
Kultura demokratike nuk kërkon që kundërshtarët politikë ta duan njëri-tjetrin. As nuk kërkon që dallimet të zbuten artificialisht. Ajo kërkon diçka shumë më themelore: të kundërshtosh pa poshtëruar, të kritikosh pa dehumanizuar dhe të luftosh politikisht pa ia mohuar tjetrit dinjitetin.
Sepse një politikë që ushqehet me fyerje mund ta fitojë duartrokitjen e çastit, një titull portali apo mijëra reagime në rrjetet sociale. Por, ndërkohë, humbet diçka shumë më të çmuar: respektin për institucionin, peshën e fjalës publike dhe besimin e qytetarit.
Prandaj pyetja nuk është se kush e fitoi këtë përplasje verbale.
Pyetja është: çfarë humb politika sa herë që argumentin e zëvendëson me fyerjen?
Përgjigjja nuk kërkon shumë fjalë:
Kur politika e ul gjuhën, nuk e zvogëlon vetëm kundërshtarin.Zvogëlon vetveten.
