Shkancetari Profesor Gjon Gazull ne Universitetin e Padoves:
Gjatë një kërkimi të detajuar në arkivat e fshehura të bibliotekave të vjetra në Venedik, historianët hasën në dokumentet origjinale të një shpirt gjenial të shekullit të XV që po ndryshon historinë e matematikës.
Bëhet fjalë për Gjon Gazullin, një dijetar, astronom dhe diplomat të shquar me origjinë nga Shqipëria e veriut, i cili kishte projektuar skicat e plota të një pajisjeje mekanike që kryente llogaritje gjeometrike përpara se Leonardo da Vinçi apo shkencëtarët e tjerë europianë të mendonin për makinat llogaritëse.
Dokumentet e tij u mbajtën të mbyllura nën kapakë lëkure për pesë shekuj me radhë për shkak të prapaskenave politike dhe rrezikut të kohës.
Ky zbulim i vërtetueshëm tregon se si Gazulli, i cili punonte si profesor i shkencave ekzakte në Universitetin e Padovës, kishte krijuar një sistem rrotash të dhëmbëzuara që ndihmonin tregtarët dhe lundruesit e Adriatikut të parashikonin pozicionin e yjeve dhe të llogaritnin distancat detare në kohë rekord.
Saktësia e skicave të tij të lëna mbi pergamenë ka habitur inxhinierët modernë, të cilët kanë përdorur kompjuterët e avancuar për të simuluar këtë model të vjetër, duke zbuluar se efikasiteti i tij ishte i përsosur.
Ky fakt i dokumentuar po detyron shumë institute të huaja të rishkruajnë kapitujt e parë mbi lindjen e teknologjisë llogaritëse në Europë.



