Pse është e njohur Egjipti sot? Vetëm për piramidat dhe tempujt e tij monumentalë! Këto kryevepra u ndërtuan nga një qytetërim që ekzistonte shumë kohë para ardhjes së Islamit. Por le të bëjmë pyetjen vendimtare: pas imponimit të Islamit, për çfarë u bë i njohur Egjipti në rrafshin e arritjeve të mëdha kulturore dhe monumentale? Për asgjë.
Për zbrazëti totale.
Faktet flokë për flokë tregojnë të vërtetën: gjatë shekujve të sundimit islamik, vendasit dhe sundimtarët nuk treguan asnjë interes shkencor për trashëgiminë faraonike. Përkundrazi, veshja e jashtme e piramidave u zhvesh plotësisht për t’u përdorur si gurëgërmudhë për ndërtimin e xhamive dhe kalave në Kajro, pasi këto monumente konsideroheshin relikte të mbrapshta të Jahilijas (kohës së padijes).
Kulmi i ironisë historike është se egjiptianët e islamizuar nuk i deshifruan kurrë hieroglifët e tyre.
Ajo që u quajt “zbulim” erdhi falë perëndimorëve: ekspedita e Bonapartit gjeti Gurin e Rozetës në vitin 1799, dhe francezi Jean-François Champollion e lexoi atë në 1822. Ishte kurioziteti shkencor i Perëndimit që ringjalli historinë e Egjiptit të vjetër, ndërsa shekujt e rendit teokratik kishin lënë pas vetëm indiferencë, shkatërrim dhe harresë.
