Luan – Asllan Dibrani
PO ÇAHET MURI I ISLAMIZMIT POLITIK – REVOLTA PO VJEN EDHE NGA BRENDA XHAMIVE
Kur imamët shqiptarë ngrenë zërin kundër radikalizmit, denigrimit të Skënderbeut dhe keqpërdorimit të fesë, maskat fillojnë të bien
Diçka e madhe po ndryshon në botën shqiptare.
Dhe këtë herë nuk janë vetëm publicistët, intelektualët, historianët apo veprimtarët kombëtarë që po ngrenë alarmin.
Zëri kundër radikalizmit po vjen edhe nga brenda xhamive.
Po vjen nga imamë shqiptarë.
Po vjen nga besimtarë myslimanë që nuk pranojnë t’u merret peng feja.
Po vjen nga njerëz që thonë hapur se Islami nuk mund të përdoret kundër Shqipërisë, Kosovës, flamurit, Gjergj Kastriotit – Skënderbeut dhe bashkëjetesës sonë shekullore.
Kjo është goditja që islamizmi politik nuk e priste.
Sepse është e lehtë ta quash një publicist “armik të Islamit”.
Por çfarë do të thuash kur kundër ekstremizmit ngrihet vetë hoxha?
Çfarë do të thuash kur nga minberi dëgjohet thirrja për atdhe, tolerancë dhe respekt ndaj figurave kombëtare?
Atëherë propaganda fillon të shembet.
YLLI GURRA: ALARMI PO VJEN NGA BRENDA
Një prej shembujve më domethënës vjen nga Shqipëria.
Ish-myftiu i Tiranës, Ylli Gurra, ka folur publikisht për rrezikun e radikalizmit. Në vitin 2025 ai deklaroi se disa xhami ishin shndërruar, sipas tij, në “filiza të ekstremizmit”, duke kërkuar pikërisht ndarjen ndërmjet besimit të sinqertë mysliman dhe manipulimit ideologjik.
Kjo deklaratë ka peshë.
Sepse nuk vjen nga një kundërshtar i Islamit.
Vjen nga një imam mysliman.
Gurra kishte folur edhe vite më parë për domosdoshmërinë e parandalimit të ekstremizmit të dhunshëm dhe radikalizmit.
Dhe për Skënderbeun ka mbajtur një qëndrim që duhet dëgjuar shumë më fort në trojet shqiptare: figurat kombëtare, nga Teuta te Gjergj Kastrioti, Ismail Qemali, Fan Noli e të tjerë, janë figura përbashkuese të shqiptarëve.
Pra mund të jesh hoxhë dhe ta nderosh Skënderbeun.
Mund të jesh mysliman dhe ta duash flamurin kuqezi.
Mund të besosh në Islam pa e shndërruar fenë në luftë kundër historisë sate.
Kjo është përgjigjja më e fuqishme ndaj ekstremistëve.
OSMAN MUSLIU: RADIKALIZMI NUK MUND TË FSHIHET NËN QILIM
Edhe në Kosovë kemi zëra nga brenda komunitetit mysliman.
Hoxhë Osman Musliu ka folur prej vitesh ashpër për ekstremizmin islamik.
Ai ka deklaruar publikisht se në Kosovë kishte organizata që rekrutonin të rinj për Siri dhe ka ngritur akuza të rënda ndaj mënyrës se si institucionet fetare dhe shtetërore e kishin trajtuar fenomenin.
Deklaratat e tij mund të debatohen.
Por një gjë nuk mund të mohohet:
alarmit kundër radikalizmit po i binte një hoxhë.
Kjo rrëzon propagandën sipas së cilës kushdo që diskuton ekstremizmin islamik qenka automatikisht kundër myslimanëve.
Jo.
Problemi nuk është myslimani.
Problemi është ekstremisti.
PSE KJO PËRPLASJE ËSHTË HISTORIKE?
Sepse për shumë kohë është tentuar të na imponohet një zgjedhje artificiale:
Ose hesht përballë radikalizmit, ose shpallesh armik i fesë.
Kjo kohë po përfundon.
Myslimanët shqiptarë kanë të drejtë t’u thonë predikuesve radikalë:
Mos flisni në emrin tonë!
Mos na e përdorni fenë kundër kombit.
Mos na e përdorni xhaminë kundër flamurit.
Mos na e përdorni Zotin kundër Skënderbeut.
Mos na e përdorni besimin për të prodhuar armiqësi ndërmjet shqiptarit mysliman dhe shqiptarit katolik.
Dhe mbi të gjitha:
Mos na i dërgoni fëmijët në luftëra që nuk janë luftërat e Shqipërisë dhe Kosovës!
SIRIA DUHET TË MBETET PLAGË DHE MËSIM
Dhjetëra familje shqiptare e kanë paguar shtrenjtë radikalizimin që çoi njerëz drejt luftërave në Siri dhe Irak.
Prandaj pyetjet duhet të vazhdojnë.
Kush predikoi?
Kush rekrutoi?
Kush financoi?
Kush organizoi?
Kush e dinte?
Kush heshti?
Dhe kush i kundërshtoi?
Nuk kërkojmë linçime.
Kërkojmë dokumente.
Nëse ekzistojnë financime të paligjshme nga organizata të huaja, le të hetohen.
Nëse ekzistojnë lidhje me struktura ekstremiste, le të dokumentohen.
Nëse dikush ka kryer vepër penale, le të përgjigjet para drejtësisë.
Por askush nuk duhet shpallur “agjent” vetëm sepse nuk pajtohemi me të.
E vërteta kombëtare nuk ka nevojë për shpifje. Ka nevojë për prova.
FLAMURI NUK ËSHTË PËR T’U PËRDHUNUAR ME FJALË
Në trojet shqiptare kemi dëgjuar deklarata publike që e zhvlerësojnë identitetin kombëtar, Kanunin, Skënderbeun apo vetë përparësinë e përkatësisë shqiptare.
Këtu duhet reaguar.
Por jo duke djegur xhami.
Jo duke sharë myslimanët.
Jo duke krijuar luftë fetare.
Përgjigjja duhet të jetë shumë më e fuqishme:
argumenti.
Nëse dikush thotë se Sheriati duhet të qëndrojë mbi rendin kushtetues shqiptar, pyeteni publikisht:
A e njeh Republikën?
A e njeh Kushtetutën?
A e njeh flamurin?
A e njeh barazinë e qytetarëve?
Nëse po, atëherë jemi qytetarë të së njëjtës republikë.
Nëse jo, atëherë kemi problem politik dhe kushtetues, jo debat teologjik.
SKËNDERBEUN NUK MUND TA NXIRRNI NGA HISTORIA
Gjergj Kastrioti nuk është kandidat në zgjedhje.
Nuk kërkon votën e hoxhës.
Nuk kërkon miratimin e priftit.
Nuk kërkon lejen e Erdoganit.
Nuk kërkon lejen e Romës.
Nuk kërkon lejen e askujt.
Skënderbeu është histori shqiptare.
Mund ta analizosh.
Mund ta kritikosh.
Mund të studiosh çdo vendim të tij.
Por përpjekja për ta shndërruar heroin kombëtar në armik fetar të shqiptarëve myslimanë është një nga manipulimet më të rrezikshme që mund t’i bëhet unitetit shqiptar.
Dhe pikërisht një imam si Ylli Gurra e ka thënë qartë se shqiptarët myslimanë nuk duhet të kenë kompleks ndaj figurave kombëtare.
Kjo është përgjigjja.
MOS NA E SILLNI ANKARANË, RIADIN APO TEHERANIN NË MES TË TIRANËS DHE PRISHTINËS
Shqiptarët duhet të kenë marrëdhënie të mira me të gjithë.
Me Turqinë.
Me vendet arabe.
Me Amerikën.
Me Evropën.
Me botën.
Por miqësia ndërmjet shteteve nuk nënkupton dorëzimin e identitetit.
Asnjë qeveri e huaj nuk duhet të përcaktojë se cilët heronj duhet të nderojnë shqiptarët.
Asnjë organizatë e huaj nuk duhet të blejë me para orientimin kulturor të një populli.
Asnjë kapital fetar nuk duhet të jetë mbi transparencën.
Prandaj çdo financim i huaj për institucione fetare – myslimane, katolike, ortodokse apo të tjera – duhet të jetë transparent.
Kush paguan?
Sa paguan?
Kujt ia jep?
Për çfarë?
Kaq.
Një demokraci serioze nuk ka frikë nga këto pyetje.
HOXHA PATRIOT NUK ËSHTË ARMIKU YNË
Kjo është ndoshta fjalia më e rëndësishme e këtij shkrimi.
Hoxha që mbron atdheun është bashkëkombësi ynë.
Hoxha që nderon flamurin është bashkëkombësi ynë.
Hoxha që respekton Skënderbeun është bashkëkombësi ynë.
Hoxha që mbron katolikun nga urrejtja është bashkëkombësi ynë.
Prifti që mbron myslimanin nga urrejtja është po aq bashkëkombësi ynë.
Sepse Shqipëria nuk është pronë e një feje.
Kosova nuk është pronë e një feje.
Shqiptaria është shtëpia jonë e përbashkët.
KËTU NDAHEN RRUGËT
Prandaj sot duhet bërë një ndarje historike.
Jo:
mysliman kundër katolikut.
Por:
myslimani dhe katoliku kundër ekstremistit.
Jo:
xhami kundër kishës.
Por:
xhami dhe kishë kundër fanatizmit.
Jo:
besimtar kundër ateistit.
Por:
qytetar kundër kujtdo që kërkon t’ia imponojë tjetrit bindjen me dhunë, kërcënim apo urrejtje.
Kjo është Shqipëria evropiane që duhet të ndërtojmë.
PO ÇAHET MURI
Dhe tani vijmë te pyetja që shumëkush nuk dëshiron ta dëgjojë:
Pse po nervozohen ekstremistët?
Sepse koha po ndryshon.
Sepse shqiptari po pyet.
Sepse myslimani po pyet.
Sepse edhe hoxha po pyet.
Sepse nuk mjafton më të bërtasësh “fe” për ta mbyllur diskutimin.
Sepse nuk mjafton ta shpallësh kundërshtarin armik.
Sepse brezi i ri kërkon argument.
Dhe mbi të gjitha sepse po lind një vetëdije që thotë:
Besimin tim nuk ta jap.
Por as kombin tim nuk ta jap.
Mund të jem mysliman dhe shqiptar.
Mund të jem katolik dhe shqiptar.
Mund të jem ortodoks, bektashi, protestant apo ateist dhe shqiptar.
Dhe askush nuk ka të drejtë të më kërkojë ta urrej shqiptarin tjetër për shkak të mënyrës se si ai i drejtohet Zotit.
KJO ËSHTË BETEJA QË DUHET FITUAR
Jo luftë kundër Islamit.
Jo luftë kundër xhamive.
Jo luftë kundër besimtarëve.
Por një përballje demokratike, intelektuale dhe institucionale kundër:
radikalizmit,
ekstremizmit,
fanatizmit,
instrumentalizimit politik të fesë,
financimeve të paligjshme,
urrejtjes ndërfetare
dhe çdo ideologjie që kërkon ta vendosë shqiptarin kundër shqiptarit.
Në këtë front duhet të qëndrojë profesori pranë hoxhës së moderuar.
Gazetari pranë priftit.
Myslimani pranë katolikut.
Besimtari pranë jobesimtarit.
Sepse kur rrezikohet bashkëjetesa kombëtare, nuk pyetet se në cilën faltore lutesh.
Pyetja është vetëm një:
A qëndron me Shqipërinë dhe Kosovën, me lirinë, demokracinë dhe bashkëjetesën – apo me ekstremizmin që kërkon të na përçajë?
Koha po ndryshon.
Maskat po bien.
Dhe kur kundër radikalizmit fillon të flasë edhe vetë hoxha shqiptar, atëherë islamizmi politik humbet armën e tij më të madhe: pretendimin se flet në emër të të gjithë myslimanëve.
Jo.
Shqiptarët myslimanë nuk janë pronë e islamizmit politik.
Shqiptarët katolikë nuk janë pronë e ndonjë partie.
Shqiptarët nuk janë pronë e Ankarasë, Beogradit, Moskës, Riadit apo kujtdo tjetër.
Shqiptarët janë zotër të shtëpisë së tyre.
Dhe ajo shtëpi quhet:
ATDHE.
Autor:
Luan – Asllan Dibrani
Gazetar, publicist, piktor dhe skulptor, anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve në Gjermani, ish i burgosur politik dhe veprimtar shumëvjeçar i çështjes kombëtare shqiptare. Me veprimtarinë e tij publicistike, kulturore dhe artistike ka trajtuar vazhdimisht çështje të identitetit kombëtar, historisë dhe kulturës shqiptare, diasporës, bashkëjetesës fetare dhe mbrojtjes së vlerave kombëtare shqiptare.
