FEDERATA E ARBËRISË
KUMTESË PUBLIKE — 16 tetor 2026
Federata e Arbërisë u drejtohet institucioneve të Shqipërisë dhe Kosovës, përfaqësuesve shqiptarë në Maqedoninë e Veriut dhe në Luginën e Preshevës, diasporës dhe të gjithë bashkatdhetarëve:
Zhvillimet e fundit kërkojnë përgjegjësi publike dhe bashkëpunim. Shqetësimet e shqiptarëve, megjithëse lindin në rrethana të ndryshme shtetërore e politike, duhet të na afrojnë në përpjekjen për drejtësi, dinjitet dhe siguri.
Në Shqipëri, protestat e ditëve të fundit, me pjesëmarrjen e studentëve dhe nxënësve, janë shoqëruar me përplasje me policinë, zjarre dhe dëmtime të pronës. Krahas thirrjeve për uljen e tensioneve, Bashkimi Evropian ka kërkuar hetimin e pretendimeve për përdorim të tepruar të forcës nga policia. Këto zhvillime kërkojnë reagim të përgjegjshëm nga të gjitha palët.
Federata e Arbërisë mbështet të drejtën për protestë paqësore dhe kërkon që zëri i studentëve e i qytetarëve të dëgjohet. Kërkojmë transparencë, llogaridhënie dhe hetim të paanshëm të dhunës, pavarësisht se nga kush ushtrohet.
Nuk mund të qëndrojmë spektatorë kur digjet prona dhe thellohet përçarja. Shqipëria ka nevojë për drejtësi dhe zgjidhje demokratike. Askush nuk duhet ta përdorë zemërimin qytetar për shkatërrim, as ruajtjen e rendit si arsye për cenimin e të drejtave.
Në Kosovë, protestat e fillimit të tetorit kundër aktgjykimit të Dhomave të Specializuara ndaj ish-krerëve të UÇK-së dëshmojnë ndjeshmërinë e madhe shoqërore të kësaj çështjeje. Protesta e 1 tetorit në Prishtinë përfundoi pa incidente, sipas raportimit të Radios Evropa e Lirë.
Kërkojmë që shqetësimet të përfaqësohen me argumente, mjete juridike dhe angazhim institucional. Ruajtja e dinjitetit të qytetarëve, respektimi i procesit të drejtë dhe mbrojtja e paqes kërkojnë maturi e unitet.
Ne, shqiptarët e Kosovës, duhet të afrohemi edhe më shumë me bashkatdhetarët në Shqipëri: përmes dialogut, bashkëpunimit universitar, ndihmës qytetare dhe nismave të përbashkëta. Solidariteti ynë duhet të ndihmojë në kapërcimin e krizave.
Në Maqedoninë e Veriut, raportimi i fundit për mungesën e shqipes në tabelën e pikës kufitare Bogorodicë ngre sërish shqetësime për praninë e gjuhës shqipe në hapësirën publike. Sipas këtij raportimi, institucionet kanë dhënë përgjigje të ndryshme për kompetencat. Kërkojmë sqarim institucional dhe trajtim të përgjegjshëm të çështjes.
Ftojmë përfaqësuesit shqiptarë që të bashkëpunojnë për gjuhën, arsimin dhe përfaqësimin e barabartë. Konkurrenca partiake duhet të shoqërohet me aftësinë për të mbrojtur së bashku interesat e qytetarëve.
Në Luginën e Preshevës, marrëveshja për një listë të përbashkët shqiptare në zgjedhjet parlamentare të Serbisë, të parashikuara për 25 tetor, është një shembull konkret i afrimit përtej dallimeve partiake. Mbështetja financiare e Kosovës për Këshillin Kombëtar Shqiptar dhe pretendimet e përfaqësuesve të Luginës për pengimin e fondeve kërkojnë gjithashtu vëmendje dhe ndjekje institucionale.
Presheva, Bujanoci dhe Medvegja duhet të kenë mbështetje të qëndrueshme për arsimin, kulturën, zhvillimin ekonomik dhe të drejtat qytetare.
Përballë këtyre zhvillimeve, Federata e Arbërisë bën thirrje për një tryezë gjithëkombëtare, me pjesëmarrjen e institucioneve, universiteteve, studentëve, shoqërisë civile dhe diasporës. Qëllimi të jetë një platformë konkrete bashkëpunimi, me përgjegjësi të përcaktuara dhe hapa të realizueshëm.
Në debatin për ndryshimin e rendit botëror, shqiptarët duhet të paraqiten me vizion, institucione të besueshme dhe marrëdhënie të forta me partnerët ndërkombëtarë. Përgatitja jonë duhet të mbështetet te dija, diplomacia dhe vullneti demokratik.
Federata e Arbërisë kërkon që aspirata për bashkim kombëtar paqësor të trajtohet seriozisht në debatin publik. Të shqyrtohen rrugët institucionale dhe mundësia e shprehjes së vullnetit përmes referendumit, me vlerësim të kushteve kushtetuese, ligjore e ndërkombëtare dhe garanci për të drejtat e çdo qytetari.
Bashkimi fillon sot: duke dëgjuar njëri-tjetrin, duke mbrojtur dinjitetin njerëzor dhe duke punuar së bashku. Ftojmë diasporën të kontribuojë me dijen, përvojën dhe mundësitë e saj në këtë përpjekje.
Të mos presim që përçarja të thellohet. Të afrohemi për ta mbrojtur të ardhmen e kombit dhe për ta kthyer aspiratën e bashkimit në punë të përgjegjshme, paqësore e demokratike.
Në emër të Federatës së Arbërisë
Zëdhënësi: Luan – Asllan Dibrani
