Afrim Caka, Gjakovë
Intelektualët Shqiptarë nuk kanë mundur, por as nuk kanë vepruar, të ndikojë që në jetën tonë të krijohet një solidaritet më i fortë. Sot pushtetarët pasurohen, pasurohen gjithnjë e më shpejtë. Solidariteti ynë është gjithnjë më i rrallë. Jemi dëshmitar të një eurozioni të shpejtuar moral. Megjithëse ishim sunduar prej një qeverie të korruptuar.
Mërgata shqiptare duhet të bëhet një subjekt i rëndësishëm i botës shqiptare, sot kur mbi gjysma e kombit ndodhet jashtë Atdheut. Mërgata shqiptare duhet të bashkohet rreth programit kombëtar: bashkimit shqiptar dhe integrimit në qytetërimin perëndimor. Insitutcionalizmi i mërgatës bëhet me program dhe statut të veçantë. I kemi sa e sa parti politike e asociacione të tjera, por ende s’kemi udhëheqje kombëtare!
Programi shpreh qëllimet kryesore të angazhimit dhe të rolit të mërgatës në jetën kombëtare, siç janë ruajatja he zhvillimi i identitetit etnokulturor, afirmimi i kulutrës shqiptare, solidarizmi kombëtar dhe miqësia me popujt e vendeve mikpritëse. Statuti përcakton format e organizimit mërgatës. Bërthamë e organizimit duhet të jetë bashkësia shqiptare, që formohet nëpër qytete a rajone të një vendi. Të gjitha bashkësitë formojnë Mërgatën Shqiptare në një shtet. Organi më i lartë i mërgatës është Kuvendi zgjedh Kryesinë e Mërgatës, e cila drejton veprimtarinë e saj në seksione të veçanta: politik, ekonomik, kulturor, arsimor, social, humanitar etj. Kështu do të formoheshin mërgatat shqiptare në Angli, Austri, Greqi, Gjermani, itali, Zvicër, Turqi, në vendet skandinave, tejoqeanike etj.
Mërgata mund të organizohet në një vend edhe nga bashkimi i shoqërive, shoqatave e klubeve të ndryshme, por ato nuk mund t’i përfshijnë të gjithë mërgimtarët. Të gjitha mërgatat në vende të ndryshme formojnë Lidhjen e Mërgatave Shqiptare. Organi më i lartë i Lidhjes është Kongresi, i përbërë nga përfaqësuesit e të gjitha mërgatave, i cili zgjedh Kryesin, që drejton veprimtarinë e Lidhjës. Lidhja e Mërgatës Shqiptare krijon fondin e vet, boton gazetën e përditshme dhe zhvillon veprimtari botuese, kulturore-artistike, politike-diplomatike, solidare etj. Kështu, Lidhja e Mërgatave Shqiptare do të ishtë një lloj lobi shqiptar ne botë, që do të luante rol të rëndësishëm në mbrojtjen e interesave kombëtare dhe në forcimin e miqësisë me popujt e tjerë. Po ashtu, ajo do të mbronte mërgatën shqiptare nga procesi i asimilimit dhe dukuritë e ndryshme të kriminalizimit.
Lidhja e Mërgatave Shqiptare do bëhej urë ë Atdheut me botën, do ta përfaqësonte denjësisht atë dhe do të kontribonte shumë për rilindjen kombëtare dhe qytetërimin modern shqiptar. Degët praktike në mërgatë duhet të shuhen fare, sepse janë kërpurdha, që janë bërë përçuese të ndarjeve e përçarjeve ideologjike e krahinore, madje jane shndërruar edhe në mafia të aferave skandaloze.
