Çdo 26 korrik, Shkupi përkujon tërmetin shkatërrues të vitit 1963 – një ditë zie që ndryshoi përgjithmonë fizionominë e qytetit dhe jetën e mijëra banorëve. Por, përtej dëmeve të dukshme dhe statistikave zyrtare, mbetet një plagë që nuk përmendet pothuaj kurrë: sulmi i heshtur ndaj komunitetit katolik shqiptar në zemër të Shkupit.
Për këtë komunitet të lashtë, tërmeti nuk shkatërroi vetëm shtëpitë – ai shkatërroi shpresën, e plagosi identitetin dhe e la pa zemër shpirtërore: kishën katolike shqiptare, e cila kishte qëndruar për dekada si simbol i besimit, kulturës dhe qëndrueshmërisë shqiptare në Shkup.
Edhe pse kjo kishë nuk kishte pësuar dëmtime të rënda nga tërmeti, ajo u përfshi në listën për rrënim nga komisionet shtetërore të asaj kohe. Ky vendim nuk ishte teknik – ishte ideologjik. Një akt i qëllimshëm për të zhdukur gjurmët e pranisë shqiptare në qendër të qytetit, për të thyer lidhjen ndërmjet brezave, për të përmbysur historinë që ky komunitet kishte shkruar me mund, besim dhe dinjitet.
Rrënimi i kishës katolike shqiptare nuk ishte pasojë e tërmetit, por pasojë e frikës nga identiteti. Ai ishte një tërmet politik, më i heshtur, por më i rrezikshëm – ai që godet shpirtin e një populli.
Sot, pas më shumë se gjysmë shekulli, ndërsa Shkupi përkujton tragjedinë natyrore, është koha të mos heshtim më për këtë plagë të hapur. Katolikët shqiptarë të Shkupit meritojnë të kujtohen jo vetëm si viktima të një tërmeti, por si dëshmitarë të një historie të fshirë me qëllim.
Për të ndërtuar një të ardhme të ndershme, duhet të pranojmë të gjitha të vërtetat e së kaluarës. Dhe kjo është një prej tyre.
