DARDANIA (SHTET ILIR)
___
Dardania ishte një shtet i lashtë ilir, i formuar nga fisi i dardanëve, një nga fiset më të rëndësishme ilire në Ballkanin Qendror. Ajo përfaqëson një nga format më të hershme të organizimit shtetëror në trojet e sotme shqiptare dhe përreth.
Shtrirja gjeografike:
Dardania shtrihej kryesisht në territorin e sotëm të Kosovës, duke përfshirë gjithashtu pjesë të Serbisë jugore, Maqedonisë së Veriut dhe Shqipërisë verilindore.
Kohëzgjatja:
Formimi i saj si entitet politik i konsoliduar daton rreth shekullit IV p.e.s., ndërsa si shtet i fuqishëm ekzistoi deri në shekullin I p.e.s.
Organizimi politik:
Dardania ishte një mbretëri ilire, e drejtuar nga mbretër me pushtet qendror, e mbështetur në një strukturë fisnore të organizuar. Shteti kishte ushtri të fortë dhe autonomi të qëndrueshme për një periudhë të gjatë.
Mbretër të njohur:
Bardhyli – konsiderohet themeluesi i fuqisë dardane; forcoi shtetin dhe mposhti disa herë Maqedoninë.
Longari – zgjeroi ndikimin territorial dhe politik të Dardanisë.
Bato – udhëhoqi qëndresën ndaj ekspansionit romak.
Ekonomia dhe kultura:
Ekonomia bazohej në bujqësi, blegtori, miniera dhe metalurgji, veçanërisht në përpunimin e hekurit. Kultura dardane ishte pjesë e trashëgimisë ilire, me rite, zakone dhe tradita autoktone.
Rënia:
Në shekullin I p.e.s., Dardania u pushtua nga Perandoria Romake dhe u përfshi në administratën romake si provincë, por emri dhe popullsia dardane vazhduan të përmenden në burimet historike.
Rëndësia historike:
Dardania konsiderohet një nga shtetet më të hershme ilire dhe ka rëndësi të veçantë në studimin e vazhdimësisë historike të popullsisë iliro-shqiptare në Ballkan.
