Dikur, nga podiumet diplomatike të Evropës, u tha me një ton që dukej si paralajmërim e jo si shpresë: nëse në pushtet vjen Tribuni Albin Kurti, atëherë e drejta ndërkombëtare do të flasë ndryshe për tokën e Kosovës.
Do të flasë për drejtësi mbi më shumë se 8300 hektarë – për një të drejtë që nuk humbet me firmë, por pret kohën e saj për t’u rikthyer.
Atëherë shumëkush qeshi.
Të tjerë heshtën.
Disa u ngutën ta mbyllnin kapitullin me fotografi ceremoniale dhe buzëqeshje protokollare, sikur historia të ishte një dokument që arkivohet përgjithmonë.
Por historia nuk mbyllet me stilolaps; ajo pret.
Sot, më 11.02.2026, koha foli.
Jo me zhurmë, por me peshën e së drejtës.
Jo me propagandë, por me kthimin e dinjitetit shtetëror.
Ajo që dikur u quajt fantazi politike, sot qëndron si fakt qeverisës.
Dhe ironia më e madhe e kësaj historie është se drejtësia nuk erdhi nga ata që nënshkruan humbjen, por nga ai që u akuzua se do ta trazonte rendin.
Sepse toka nuk harron.
As historia.
E as e drejta që vonohet, por nuk vdes.
— smuji’26
Analiza politike kërkon një pasqyrim më të plotë të realitetit! Nuk duhet harruar, në vitin 2024, qeveria e Kosovës ndërmori hapa konkretë për zbatimin e vendimit të Gjykatës Kushtetuese që i njeh manastirit rreth 24 hektarë tokë — një çështje që për vite ishte simbol i tensionit ndërmjet sovranitetit shtetëror dhe detyrimeve ligjore ndërkombëtare.Ky veprim ishte lëshim politik.Nëse rikthimi i “dinjitetit shtetëror” matet me respektimin e vendimeve të gjykatave dhe angazhimeve ndërkombëtare, atëherë rasti i Deçanit është pjesë e pandashme e kësaj historie.
Arta,
Analiza politike kërkon pasqyrim të plotë të realitetit — plotësisht dakord.
Por realiteti nuk përbëhet nga një rast i vetëm.
Nuk ekziston vetëm një “marrëveshje e turpit”.
Nuk ekziston vetëm rasti i Deçanit.
Ka mbi 10 marrëveshje të nënshkruara ndër vite që nuk kanë qenë në interes të plotë të Kosovës — dhe pikërisht këtu duhet të ndalet analiza.
Po, vendimi për zbatimin e aktgjykimit për rreth 24 hektarë tokë për Manastirin e Deçanit ishte i rëndë politikisht.
Por ai ishte vendim i Gjykatës Kushtetuese — organi më i lartë juridik në vend.
Moszbatimi do ta vendoste Kosovën përballë një krize të brendshme kushtetuese dhe një izolimi ndërkombëtar edhe më të thellë.
Pyetja thelbësore është tjetër:
A ishte kjo marrëveshje e vetmja që cenoi sovranitetin?
A ishin të gjitha marrëveshjet e dialogut të balancuara?
A u zbatuan njësoj nga të dyja palët?
Sepse nëse flasim për dinjitet shtetëror, duhet të flasim për:
– Asociacionin me kompetenca ekzekutive (i cili u kundërshtua si rrezik për funksionalitetin shtetëror)
– Marrëveshjet energjetike që lanë vakuume të gjata ligjore në veri
– Çështjet e telekomunikacionit
– Integrimin institucional që shpesh u bë pa reciprocitet real
Dinjiteti nuk matet me një zbatim të detyrueshëm juridik.
Dinjiteti matet me mënyrën si një shtet menaxhon trashëgiminë e marrëveshjeve të gabuara pa e rrënuar rendin kushtetues.
Zbatimi i një vendimi të Gjykatës Kushtetuese nuk është “lëshim politik”.
Është detyrim kushtetues.
Lëshim politik do të ishte mosrespektimi i rendit juridik për kapital elektoral.
Nëse duam analizë të plotë, atëherë ta shohim panoramën e plotë:
Kosova ka trashëguar një arkiv marrëveshjesh të nënshkruara në kushte presioni ndërkombëtar, shpesh pa konsensus të brendshëm dhe pa garanci zbatimi nga pala tjetër.
Rasti i Deçanit është një kapitull.
Jo libri i tërë.
Dhe nëse flasim për sovranitet, sovraniteti nuk forcohet duke mos zbatuar vendimet e gjykatës.
Sovraniteti forcohet duke mos krijuar marrëveshje të reja që cenojnë funksionalitetin shtetëror.
Debati duhet të jetë i gjerë.
Jo selektiv.