Nga: Metë Dura
____
FRIKA SERBE NGA RIKTHIMI SHQIPTAR NË VETVETE
____
Analizë nga Lëvizja për Rikthim
Ky tekst është analizë historiko-politike mbi përdorimin e fesë si instrument ndikimi, dhe mbi frikën që elita shtetërore serbe ka ndaj rikthimit shpirtëror dhe kombëtar të shqiptarëve.
Deklarata e Darko Tanasković, ish-ambasador dhe ideolog serb, është një pasqyrë e qartë e kësaj frike.
Analizë mbi citatin e Darko Tanasković:
“Largimi i shqiptarëve nga islami e ndryshon plotësisht lojën në Ballkan.”
Kur një ambasador serb si Darko Tanasković pohon se “largimi i shqiptarëve nga islami e ndryshon plotësisht lojën në Ballkan”, ai nuk flet thjesht si individ, por si zë i një doktrine shtetërore që Serbia e ka ndërtuar prej më shumë se një shekulli, doktrinën e kontrollit të shqiptarëve përmes fesë islame.
Ky citat është pasqyrë e frikës strategjike serbe nga çdo ringjallje e vetëdijes kombëtare shqiptare që shkon përtej ndikimit oriental dhe lidhet me rrënjët iliro-arbërore e me Evropën e krishterë.
Islami si mjet politik i kontrollit në Ballkan
Për Serbinë, shqiptarët e islamizuar kanë qenë garanci e ndarjes së tyre nga Evropa, dhe si pasojë, e izolimit kulturor e politik të tyre.
Që nga “Naçertania” e Ilija Garašanin-it, Serbia e ka parë islamin si rrugë për ta mbajtur kombin shqiptar të përçarë dhe të dobët, duke e paraqitur si “mbetje osmane” që s’e meriton vendin në familjen evropiane.
Kështu, çdo shqiptar që ruan vetëdijen e tij evropiane dhe krishtere shihet si kërcënim për projektin serbo-sllav.
Në këtë logjikë, islamizimi i shqiptarëve ka qenë interes i përbashkët serbo-turk, siç e dëshmojnë marrëveshjet e shekullit XX – nga ajo e vitit 1938 deri te ajo e vitit 1953 për shpërnguljen e shqiptarëve drejt Turqisë “në emër të islamit”.
Serbia e dinte mirë se një shqiptar që ruan gjuhën, fenë dhe kujtesën e vet si popull autokton, është i pakontrollueshëm.
Ndërsa një shqiptar i zhveshur nga rrënja e vet, i ushqyer me narrativë orientale, është më i lehtë për t’u manipuluar.
“Loja në Ballkan”, në dobi të kujt?
Kur Tanasković thotë se “ndryshohet loja në Ballkan”, ai pranon se balanca aktuale i shërben Serbisë.
“Loja” për të është një gjendje ku shqiptarët nuk janë njësi e vetëdijshme evropiane, por një masë e ndarë në baza fetare – një popull që paraqitet si trashëgimi osmane dhe jo si pasardhës i qytetërimit arbëror, të krishterë.
Pra, sa më shumë shqiptarët të ngulen në identitetin islamik, aq më lehtë Serbia justifikon pretendimet e saj territoriale, politike e kulturore.
Nëse shqiptarët kthehen në identitetin e tyre arbëror-katolik, ndryshon jo vetëm vetëperceptimi i tyre, por përmbyset tërë narrativi serb për Ballkanin.
Sepse Serbia e ndërtoi identitetin e vet të rremë si “mbrojtëse e krishterimit” në rajon ë, një rol që zhduket në momentin kur shqiptarët rifitojnë të drejtën e tyre për t’u parë si populli më i vjetër dhe më evropian në gadishullin Ilirik.
Frika e Serbisë nga rikthimi i shqiptarëve në katolikë
Deklarata e Tanasković është rrëfim i frikës së thellë serbe nga një proces që tashmë ka nisur: kthimi i shqiptarëve te rrënjët e tyre të krishtera, arbërore dhe evropiane.
Serbia e di mirë se ky rikthim nuk është thjesht fetar, por civilizues dhe politik.
Një shqiptar që e sheh veten si pasardhës të Kastriotit, të Buzukut e të Bogdanit, nuk pranon më të trajtohet si “oriental” në tokën e vet.
Ai e kërkon Evropën si shtëpinë e vet natyrale, jo si mikpritëse, por si trashëgimtare të së njëjtës rrënjë.
Për këtë arsye, politika serbe ka mbështetur çdo formë të propagandës islamike në Kosovë, Maqedoni e Sanxhak, duke ditur se ajo zbut identitetin kombëtar shqiptar dhe e zhvendos konfliktin nga plani etnik në atë fetar.
Rikthimi si revolucion kombëtar
Pikërisht për këtë arsye, Lëvizja për Rikthim nuk është projekt fetar, por strategji kombëtare çliruese.
Ajo synon të ndërpresë varësinë shpirtërore e kulturore që ka mbajtur shqiptarët peng për pesë shekuj dhe t’i rikthejë ata në rrjedhën natyrore të qytetërimit evropian.
Rikthimi te rrënjët katolike nuk është përçarje, por bashkim rreth themelit historik që na bën popull i lirë dhe sovran.
Kjo është arsyeja pse Tanasković e quan “ndryshim të lojës”: sepse Serbia e di se në çastin kur shqiptarët kthehen në vetvete, Serbia e humb rolin e saj historik të arbitrit të Ballkanit.
Rreziku i fundit për projektin sllavo-osman
Deklarata e Tanasković është në fakt një alarm i Serbisë ndaj vetes.
Ai paralajmëron se projekti sllavo-osman në Gadishullin Ilirik, i ndërtuar mbi islamizimin e shqiptarëve dhe mohimin e rrënjëve të tyre, është në rënie.
Rikthimi shqiptar në identitetin e vet të krishterë është fundi i një epoke të errët, ku feja u përdor si mjet sundimi, dhe fillimi i një epoke të re, ku feja bëhet burim dinjiteti kombëtar.
Prandaj, Tanasković ka të drejtë:
Po, largimi i shqiptarëve nga islami e ndryshon plotësisht lojën në Ballkan.
Sepse ajo lojë, për herë të parë, do të luhet me rregullat e shqiptarëve.
Kush është Darko Tanasković?
Darko Tanasković nuk është thjesht një profesor apo diplomat serb.
Ai është arkitekti ideologjik i diskursit orientalistik serb, që përmes gjuhës akademike ka ndërtuar një doktrinë politike: idenë se islamizimi shqiptar është garanci e dominimit serb në Ballkan.
Si ish-ambasador i Serbisë në Vatikan, Turqi e UNESCO, Tanasković ka qenë gjithnjë në vijën e parë të mbrojtjes së narrativës sllavo-ortodokse kundër identitetit të krishterë shqiptar.
Në shkrimet e tij ai e sheh rikthimin e shqiptarëve te rrënjët e veta katolike si rrezikun më të madh për Serbinë, sepse ky rikthim e shkatërron mitin e “popullit të humbur në islam”, mbi të cilin Serbia ka ndërtuar propagandën e saj historike.
Prandaj, kur ai flet për “ndryshimin e lojës në Ballkan”, në të vërtetë rrëfen frikën e Serbisë nga zgjimi i shqiptarëve, nga ringjallja e atij kombi që po kthehet në origjinë, në dritë, në Evropë
Shkrim shume me vend dhe ne momentin e duhun. Pergezime autorit.
Historikisht aleanca turko-serbe (turk e shkjà) gjithmonë i ka ba sulmet e veta kundra katolikve. Kjo ka ndodhe ne formen ma te eger edhe ne periudhen e diktatures komuniste te Enver Hoxhes ne Shqipni. Kleri katolik u persekutu dhe u zhduk krejtesisht. Katolikt janë diskriminu ne formen ma te hapt.
Harrova me thanë, se te gjithe kosovart e ikun nga Kosova ne Shqipni, pa perjashtim, ne kohen e Enver Hoxhes e kan pasë njollen “agjenta te UDB-s” dhe shumica jane persekutu si te tillë. Un vete kam pas njofte kosovar qe ishin izolu ne zonen e jugut, ne Myzeqe, Fier-Lushnje, qe jetojshin te lire por qe nuk mund te levizshin lirisht pa lejen e sugurimit te shtetit. Kam njofte edhe te tille qe i arrestojshin dhe s’dihej se ku kan perfundu.
Ky asht ai Enver Hoxha i dashtun i juji, qe shume kosovar e adhurojshin.
Ne fakt edhe sot, tosket (shqiptart e jugut te Shqipnise) nuk done me i pa me sy as kosovart e as te gjithe geget ne pergjithesi, perfshi edhe nè shkodranve.
Hapni syte fort para se te kerkoni bashkimin me Shqipni.