Edhe këngëtarja Edona Llalloshi, pjesë e “ifareve” politike…!
Shkruan: Rrezart Kalaja
Hyrje: Kur sakralja shndërrohet në instrument politik
Feja, në thelbin e saj, është një rrugë drejt moralit, përulësisë dhe harmonisë shoqërore. Ajo duhet të jetë një udhërrëfyes shpirtëror që bashkon njerëzit dhe i nxit drejt virtytit. Mirëpo në realitetin e sotëm shqiptar, gjithnjë e më shpesh po vërehet një deformim i rrezikshëm i këtij parimi.
Në vend që të jetë burim paqeje dhe reflektimi, feja në disa raste po instrumentalizohet për interesa politike, financiare dhe ideologjike. Iftaret madhështore, ceremonitë publike dhe manifestimet e bujshme fetare shpesh paraqiten si simbol i devotshmërisë, por pas tyre mund të fshihen rrjete ndikimi, korrupsioni dhe ideologji të importuara që nuk kanë rrënjë në traditën shqiptare.
Ky fenomen nuk është thjesht çështje besimi; ai prek identitetin kulturor, stabilitetin shoqëror dhe karakterin e shtetit.
Iftaret si spektakël politik dhe financiar
Në shumë qytete shqiptare, iftaret publike janë shndërruar në ngjarje të mëdha mediatike. Politikanë, biznesmenë dhe figura publike rreshtohen në tryeza të gjata, ndërsa kamerat regjistrojnë pamje të një solidariteti të supozuar.
Por lind një pyetje e domosdoshme:
A është kjo devotshmëri apo spektakël?
Kur organizime të tilla financohen nga burime të paqarta dhe shoqërohen me ndikime të jashtme, ato rrezikojnë të kthehen në instrumente propagande. Në vend që të ushqejnë shpirtin e komunitetit, ato shpesh ushqejnë ambicie politike dhe rrjete ndikimi.
Një akt që duhet të jetë simbol i përulësisë dhe solidaritetit shndërrohet në një skenë ku shfaqet pushteti dhe ndikimi.
Dogma të huaja dhe transformimi i identitetit
Shqiptarët historikisht kanë qenë një popull me traditë tolerance fetare. Për shekuj me radhë, komunitete të ndryshme fetare kanë bashkëjetuar pa konflikte të mëdha, duke e vendosur identitetin kombëtar mbi ndarjet ideologjike.
Megjithatë, vitet e fundit janë shfaqur rryma të reja ideologjike që përpiqen të imponojnë dogma të huaja dhe interpretime radikale të fesë. Këto rryma shpesh mbështeten nga financime të mëdha dhe rrjete ndikimi që shtrihen përtej kufijve të Ballkanit.
Kur identiteti fetar përdoret për të zëvendësuar identitetin kombëtar, krijohet një tension i rrezikshëm që mund të fragmentojë shoqërinë.
Islamizmi politik dhe modeli i shtetit ideologjik
Një dimension edhe më shqetësues është shfaqja e një forme të organizuar të islamizmit politik, e cila përpiqet të ndërtojë struktura ideologjike dhe sociale mbi baza fetare radikale.
Në disa raste përmenden skenarë të lidhur me konceptin e muhaxhedinëve, me synimin për të përhapur modele të sistemit juridik fetar dhe programe që synojnë vendosjen e interpretimit strikt të sheriatit në shoqëri.
Historia bashkëkohore ofron shembuj se çfarë ndodh kur shteti ndërtohet mbi një ideologji fetare të imponuar. Shembulli i Iranit pas revolucionit të vitit 1979, i udhëhequr nga Ajatollah Ruhollah Khomeini, tregon se një sistem i tillë shpesh prodhon tensione të mëdha shoqërore, kufizime të lirive dhe konflikte të vazhdueshme.
Sot vetë populli iranian po përballet me pasojat e një sistemi të tillë, ku protesta të shumta tregojnë pakënaqësinë ndaj një modeli shtetëror që ndërthur fenë me pushtetin politik në mënyrë të ashpër.
Ky realitet duhet të shërbejë si një paralajmërim për çdo shoqëri që rrezikon të bjerë në të njëjtën kurth ideologjike.
Krimet në emër të fesë dhe deformimi i moralit
Historia ka treguar se çdo ideologji që pretendon monopol mbi të vërtetën rrezikon të shndërrohet në mjet kontrolli dhe manipulimi. Kur individë ose grupe përdorin fenë për të justifikuar dhunën, krimet apo ekstremizmin, ata nuk i shërbejnë fesë – ata e përdorin atë si mbulesë.
Krime, radikalizëm dhe retorika përçarëse që justifikohen në emër të besimit janë ndër fenomenet më shqetësuese të kohës sonë. Ato krijojnë frikë, polarizim dhe destabilizim shoqëror.
Në këtë mënyrë, feja – e cila duhet të jetë burim paqeje – rrezikon të përdoret si instrument konfliktual.
Heshtja e qeverive dhe përgjegjësia institucionale
Një nga problemet më të mëdha në këtë situatë është heshtja e institucioneve. Qeveritë në hapësirat shqiptare shpesh kanë zgjedhur të mos përballen me këto fenomene, ndoshta nga frika e reagimeve politike apo për shkak të kalkulimeve elektorale.
Por heshtja institucionale nuk është neutralitet – ajo shpesh interpretohet si tolerim.
Shteti ka detyrimin të mbrojë rendin kushtetues, stabilitetin shoqëror dhe identitetin kulturor të vendit. Kjo nuk nënkupton ndërhyrje në besimin personal të qytetarëve, por kërkon transparencë në financime, kontroll mbi ndikimet radikale dhe respekt për ligjin.
Sfidat për shoqërinë shqiptare
Në këtë moment historik, shoqëria shqiptare përballet me disa sfida themelore:
- Ruajtjen e identitetit kombëtar përballë ndikimeve ideologjike të jashtme
- Mbajtjen e fesë larg manipulimit politik
- Forcimin e institucioneve dhe transparencës financiare
- Mbrojtjen e harmonisë tradicionale ndërfetare
Nëse këto sfida nuk trajtohen me seriozitet, pasojat mund të ndikojnë drejtpërdrejt në jetën e qytetarëve, duke krijuar polarizim, pasiguri dhe tensione sociale.
Rruga përpara: kthimi tek vlerat autentike
Zgjidhja nuk është lufta kundër fesë – përkundrazi. Zgjidhja është rikthimi tek vlerat autentike të saj: ndershmëria, drejtësia, përulësia dhe respekti për tjetrin.
Feja duhet të mbetet një çështje e ndërgjegjes personale dhe e komunitetit shpirtëror, jo një instrument pushteti apo ndikimi gjeopolitik.
Shqiptarët kanë treguar në histori se mund të ndërtojnë një model unik bashkëjetese. Ky model duhet ruajtur dhe forcuar.
Përfundim: një reflektim për të ardhmen
Shoqëritë nuk shkatërrohen vetëm nga armiqtë e jashtëm; shpesh ato dobësohen nga manipulimet dhe heshtja brenda vetes.
Prandaj sot lind një pyetje që kërkon përgjigje nga të gjithë ne:
A do ta lejojmë fenë të përdoret për të përçarë kombin, apo do ta mbrojmë atë si një vlerë shpirtërore që bashkon njerëzit dhe forcon shoqërinë?
Sepse në fund të fundit, kur besimi bëhet instrument pushteti ai humb shpirtin e tij – dhe kur një komb humb shpirtin, rrezikon të humbasë edhe vetveten.
