Foto: HANDOUT / AFP / NTB
Dmytro Kuleba mendon se barrierat psikologjike janë thyer.
Isak Løve Pilskog Loe
Simone Holen Sønstrød
Gazetarë të VG
Ish-ministri i Jashtëm i Ukrainës, Dmytro Kuleba, mendon se SHBA-ja – dhe „pjesa tjetër e botës“ – po përsërisin disa nga gabimet që u bënë në fillim të luftës së plotë të Rusisë kundër Ukrainës.
Në një postim në X, Kuleba tërheq vëmendjen mbi tre vëzhgime që ka bërë për luftën në Lindjen e Mesme.
Së pari, ai tregon se si dronët e lirë iranian Shahed ende po shkatërrohen me raketa ajrore shumë të shtrenjta.
Kuleba shkruan se bota ka studiuar për katër vjet luftën e Rusisë në Ukrainë në detaje, por megjithatë përfundon duke përdorur raketa që kushtojnë miliona dollarë për të ndalur dronë relativisht të lirë.
– Ukraina e mësoi këtë mësim në 2023. Të tjerët kanë zgjedhur ta mësojnë atë në mënyrë të rëndë, shkruan ai.
Dmytro Kuleba ishte ministër i Jashtëm i Ukrainës kur lufta u shndërrua në një pushtim të gjerë në vitin 2022. Ai ishte një aktor qendror në qeverinë e presidentit Volodymyr Zelenskyj deri sa dha dorëheqjen në shtator 2024. Sot, Kuleba jep mësim në universitetin elitë francez Science Po. Foto: HANDOUT / AFP / NTB
Ish-ministri i jashtëm paralajmëron gjithashtu për idenë se konflikti mund të jetë i shkurtër. Ai tregon se shumë komentatorë në fillimin e luftës në Ukrainë besonin gjithashtu se ajo do të përfundonte shpejt.
Lexoni gjithashtu: Kuleba për VG: – Ne nuk kemi të drejtën të jemi të lodhur
Sipas Kulebës, lufta do të jetë e shkurtër vetëm nëse SHBA-ja heq dorë nga synimi për ndryshimin e regjimit në Iran.
– Por atëherë, ayatollahët fitojnë në mënyrë strategjike. Dhe kjo do të thotë vetëm një gjë: një luftë e re po vjen, shkruan ai.
Ai gjithashtu tregon atë që ai e sheh si një zhvillim të rrezikshëm për sigurinë në vendet e pasura.
Kuleba mendon se sulmet ndaj qyteteve të pasura tregojnë se vendet që më parë ishin “të sigurta” nuk janë më jashtë përmasës.
– Barrieri psikologjik ka rënë. Nëse një dron mund të godasë Dubai-n, ai mund të godasë edhe Parisin. Simbolet e sigurisë, pasurisë dhe komoditetit janë tani objektiva legjitime – jo vetëm për Iranin, shkruan ai.
– Nuk është një vend i tretë rastësor
Ekspertja e së drejtës ndërkombëtare Cecilie Hellestveit ndan shqetësimin e Kulebas, por tregon për arsye krejt të ndryshme nga dronët.
Cecilie Hellestveit
Hulumtuese e së drejtës ndërkombëtare, juriste dhe shkencëtare shoqërore
– Se qytetet e mëdha perëndimore dhe qendrat moderne që përfaqësojnë mirëqenie dhe siguri mund të sulmohen, mendoj se është e qartë. Kur një shtet hyn në luftë kundër një vendi tjetër, kjo nënkupton gjithashtu ekspozimin e territorit të tij ndaj sulmeve në kthim, thotë ajo për VG.
Në të njëjtën kohë, Hellestveit thekson se Dubai dhe Emiratet nuk janë një vend i tretë i rastësishëm.
Ajo beson se arsyeja pse Dubai goditet, është për shkak se Emiratet janë një aktor në radhë të dytë dhe strehon baza amerikane. Konflikti do të eskalojë vetëm nëse Irani drejtohet ndaj infrastrukturës kritike në vendet e Gjirit, dhe kur sulmet nuk janë drejtuar vetëm kundër interesave amerikane.
– Ajo që unë e konsideroj si zhvillimin më shqetësues të kësaj lufte, përveç tërheqjes së vendeve të tjera në konflikt, është sulmi i amerikanëve ndaj një anije lufte iraniane në det të hapur.
– Atëherë hyjmë në një fushë që nuk ka kufij territorialë.
Edhe pse ajo e kupton shqetësimin e Kulebas për dronët, ajo thekson se kërcënimet kibernetike, dhe sidomos operacionet detare, janë shumë më problematike.
– Ishte hera e parë që amerikanët e bënë këtë që nga Lufta e Dytë Botërore. Kjo është një barriera e konsiderueshme, për të cilën jam mjaft e shqetësuar për efektet e saj, thotë ajo.
Foto e marrë nga një video e siguruar nga Departamenti i Mbrojtjes i SHBA-së, e cila tregohet një shpërthim i një anije iraniane në Oqeanin Indian. Foto: Komanda Qendrore e SHBA-së përmes AP
Tregon paralajmërim për një luftë të gjatë
Eksperti i së drejtës ndërkombëtare mendon se nëse konflikti nuk zgjidhet brenda pak ditësh, duhet të përgatitemi për një luftë të gjatë.
– Shumica mendonin se kjo do të ishte një luftë e shkurtër, sepse amerikanët do ta shtynin Iranin drejt tavolinës së bisedimeve për marrëveshjen bërthamore. Ka pasiguri rreth së ardhmes nëse amerikanët kanë kaluar tek motivet e tjera, thotë eksperti.
Ajo paralajmëron se Irani është përgatitur për këtë lloj konflikti për dekada.
– Kjo do të thotë se iranianët ndoshta kanë shumë skenarë të ndryshëm për të cilët kanë bërë plane. Dhe më befasonte shumë nëse iranianët në një mënyrë a në një tjetër nuk kanë kapacitet për të qëndruar relativisht gjatë.
Një raketë iraniane që fluturon drejt Izraelit, e parë nga Tel Avivi, më 7 mars 2026. Foto: Dylan Martinez / Reuters / NTB
Hellestveit gjithashtu nuk pajtohet me pretendimin e Kulebas se po përsëriten gabimet nga lufta në Ukrainë.
Ajo shpjegon se përdorimi i shumë raketave të lira për të mbingarkuar mbrojtjen ajrore të armikut, i kombinuar me raketa të sakta dhe të drejtueshme, ka qenë strategjia e Hamasit dhe Hizbollahit kundër Izraelit për dy dekada.
– Në pjesën më të madhe është një luftë ekonomike me mjete ushtarake, por gjithashtu edhe një mënyrë për të treguar aftësi ushtarake.
– Kishin ato raketa balistike që Irani përdori kur sulmoi Izraelin në tetor 2024. Atëherë iranianët treguan se kanë kapacitete konvencionale që nuk lidhen me armët bërthamore, që mund të bëhen shumë të rrezikshme për Izraelin, tregon ajo.
Ukrainas tidligere utenriksminister advarer: – Krigen kan nå Paris
