Shkruen dhe këndon: Lirim Patrioti
(Lirim Gashi, Prizren)
Në një fshat të humbur ndër male, ku legjendat flenë nën barin e njomë dhe ngrihen natën si murgeshat me prush në sy, jetojnë gratë e fisit Matoshi – krijesa që të bëjnë të humbësh mendtë, të heshtura, të bukura dhe misterioze si nata kur është e lagur nga epshi i yjeve.
Atyre u fryhet barku pa i prekur askush. Asnjë mashkull s’u ka rrëshqitur me duar mbi lëkurë, asnjë puthje s’u ka zbritur nën kërthizë.
Sikur vetë Zoti, me dorën e vet të padukshme, t’ua vendoste farën pjellore brenda – përmes syve, përmes një fryme të ngrohtë që ngjiz më shumë se çdo epsh fizik. Fshatarët, me mustaqe të ngrira mbi buzë dhe me sytë e mprehtë si thikat e kasapit, vetëm përkuleshin dhe psherëtinin:
— Gratë Matoshi janë si hardhitë e çmendura – japin fryt pa qenë të mbjella. Mjafton një shikim, një mallkim i ëmbël, një psherëtimë që s’e dëgjon askush, dhe barku u rritet si shporta e mbushur me fruta të ndaluara.
Askush s’e rezistoi këtë magji – as Naimi, djaloshi me sy që shponin mish e mendje dhe që ishte më shumë i dehur pas eksplorimit të trupave të grave sesa të hartave gjeografike. Ai sytë i kishte ngulur mbi Hanën – e bardhë si brumi i bukës së ngrohtë, me flokë të zinj si nata që nuk do të zbardhë kurrë, dhe me një buzëqeshje që e bënte çdo burrë të harronte se ku i kishte varur pantallonat. Në një natë kur yjet kishin rrëshqitur poshtë, si pika vese të lëpira nga qielli, ai iu afrua Hanës pranë një burimi që rënkonte si grua në kulmin e epshit. Iu afrua, ia mori veshin me buzë, dhe i tha:
— Moj Hana… si është e mundur që barku yt është më i plotë se shpirti im, pa të pasur asnjëherë nën vete? Ajo e pa thellë, thellë, me një shikim që e lagte edhe zjarrin, dhe ia ktheu:
— Ne Matoshkave nuk na hyn vegla e burrit në vrimat e trupit. Ne e përthithim flakën epshore përmes syrit, sepse e kemi barkun fole për dashuritë sekrete. Por Naimi – si çdo mashkull që nuk do të vdesë pa e shkelur një herë mitin – iu afrua më shumë, dhe me dorën që dridhej nga dëshira, ia preku faqen, qafën dhe pastaj ato vendet ku edhe ajri frikësohet të depërtojë.
Trupat e tyre u takuan si dy shirita zjarri në barin e lagur të natës. Ai s’e puthi për ta ndezur, por për ta falënderuar që ekziston. Duart i udhëtuan mbi lëkurën e saj si pelegrinët mbi tokën e shenjtë, me etje, me frikë, me adhurim.
Ia hapi këmishën ngadalë, si të zbërthente një lutje të ndaluar. Gjinjtë e saj u shfaqën – si dy hëna të freskëta, me majat që kërkonin buzë, e jo sy. Në atë përqafim ku fryma ndalej mes puthjeve dhe dridhjet bëheshin poezi, barku i Hanës u fry. Jo nga pesha, por nga mrekullia.
Dhe në mëngjes, fshati mori flakë nga thashethemet. Disa thoshin se Naimi e kishte ëndërruar Hanën, dhe ajo kishte mbetur me barrë nga ai ëndërrim. Të tjerë betoheshin se qielli ishte çarë dhe një shpirt hyjnor kishte hyrë përmes buzëve të saj. Por Hana nuk foli.
Vetëm kur kaloi para burrave që e shikonin barkun e saj si të ishte kupë e shenjtë, u ndal, i pa si mbretëreshë që s’merr leje për të jetuar, dhe u tha:
— Ç’është e shenjtë, nuk kërkon leje as rrugë të zakonshme. Që nga ajo ditë, fisit Matoshi iu shtua edhe një emër:
“Fisi që ngjiz dashuri pa mëkat – vetëm me sy, me frymë dhe me dridhje që s’kanë nevojë për prekje.”


