Mendime e kujtime për mësuesin çlirimtar Xhafer Shabanin

Nga Sak Muji – Rugovë

Mësuesi çlirimtar Xhafer Shabani është ndër ato emra që kur i përmend, fjala s’të del vetëm “respekt”, por të del një dridhje e brendshme – si të prekësh një plagë të shenjtë të këtij populli.

Sepse Kosharja nuk është vetëm një vend në hartë; është një provë e madhe se si njeriu mund të bëhet më i fortë se frika, më i madh se dhimbja, më i drejtë se koha.

E lexova me mall e krenari shkrimin/komentin dhe vlerësimin për vargjet e mia, dhe e ndjeva si një dorë vëllazërore mbi sup.

Më nderon pafund që poezia “Mësuesi çlirimtar Xhafer Shabani” u dëgjua, u përjetua dhe u mirëprit – sepse vargu nuk ka kuptim nëse s’bëhet zë i kujtesës sonë.

Dhe kujtesa jonë fillon aty ku fjala kthehet në betim: të mos harrojmë. Mësuesi, në traditën shqiptare, është ai që të mëson shkronjën dhe njeriun. Por Xhafer Shabani e ktheu mësimin në një shkollë edhe më të rëndë: shkollën e lirisë.

Ai nuk luftoi vetëm kundër armikut – luftoi kundër dorëzimit, kundër plogështisë, kundër frikës që kërkon të të ulë kokën.

Dhe Kosharja e dëshmoi se një njeri, me vullnet e me besë, mund të bëhet mur për të tjerët. Kur flasim për natën e acarit, për atë përrockë ku trupi i njeriut ngrin, e ku edhe fryma vështirë se del, ne nuk flasim thjesht për të ftohtin. Flasim për një kufi ku shumëkush do të thoshte: “mjaft”.

Por ai nuk e tha. Pushkën nuk e lëshoi nga dora, edhe kur trupi i ishte bërë akull, edhe kur lëvizja ishte bërë e pamundur, edhe kur dhimbja të shpon si gjilpërë në palcë. Aty, në atë natë, ai nuk ishte më vetëm njeri: ishte simbol. Ishte mësim i gjallë se liria nuk jepet; merret me sakrificë. Kjo është arsyeja pse kam thënë – dhe e përsëris – se rrëfimi i tij “duhet të futet në abetaren e fëmijëve”.

Sepse fëmijët duhet ta mësojnë jo vetëm shkronjën “A” e “B”, por edhe shkronjat e karakterit: guximin, besën, qëndresën, dashurinë për atdheun.

Ka njerëz që japin ligjërata; e ka njerëz që bëhen vetë ligjëratë. Xhafer Shabani është i këtij lloji: një ligjëratë e gjallë për nderin. Dhe sot, kur e shohim botën si tundet nga erëra të reja, kur dëgjojmë propagandë e përçarje, kur shohim se sa lehtë tenton të zbehet e vërteta, na duhet të kthehemi te këto figura jo si te ikonat e ftohta, por si te zjarri që mban gjallë ndërgjegjen.

Sepse një popull që i harron mësuesit e lirisë, rrezikon të bëhet nxënës i harresës. E harresa është humbje e dyfishtë: humbje e historisë dhe humbje e dinjitetit.

Prandaj faleminderit për fjalët e mira, për respektin dhe për vlerësimin ndaj vargjeve të mia. Unë i kam shkruar ato me zemër, jo për lavdi, por për një detyrim moral: që emri i mësuesit çlirimtar të mos mbetet vetëm në kujtesën e disa njerëzve, por të këndohet e të përmendet si këngë e tokës sonë.

Një përshëndetje e veçantë dhe mirënjohje e thellë shkon për Radio Klinën, që e mban gjallë frymën e kulturës dhe kujtesës kombëtare nëpërmjet zërit.

I përshëndes me shumë respekt organizatorët dhe miqtë e dashur të këtij emisioni: vëllain Viktor Prenaj, drejtorin dhe moderatorin, për përkushtimin dhe fisnikërinë e tij; artisten, aktoren dhe moderatoren Evi Eni, që me elegancë e shpirt e bën fjalën të ketë dritë; dhe artistin Mustafë Shabani, për kontributin dhe frymën krijuese që i jep zë kësaj ngjarjeje kulturore.

Përshëndes gjithashtu me zemër të gjithë dëgjuesit e Radio Klinës kudo që janë, në Kosovë, në Shqipëri dhe në diasporë – sepse ju jeni ura e gjallë që i lidh këto histori me brezat.

Dhe në fund, një fjalë e thjeshtë, por e madhe: Nderim për mësuesin çlirimtar Xhafer Shabani.

Nderim për veprën e tij në Koshare.

Nderim për çdo njeri që e mbajti pushkën jo për urrejtje, por për liri. E lavdi për ata që në acarin e natës nuk u thyen – dhe na mësuan të mos thyhemi.

Me respekt e dashuri, Sak Muji

______

Mësuesi çlirimtar, Xhafer Shabani

Poezi

Në Abetare të

fëmijëve, një faqe le të

rrijë,

me emrin tënd të

shkruar, që kurrë mos

të fshihet.

Se fjala jote mësues,

s’ishte veç fjalë në

dritë,

po ishte zjarr në

damarë, kur nata bëhej

pritë.

*

Në Koshare, kur era

rrëqethte gur e bar,

dhe kufiri si plagë,

kërkonte zemër-ar,

ti s’e mësove vetëm

shkronjën “A” e “B”,

po mësove si rrihet

njeriu, kur s’ka më

frikë.

*

Natën e 27–28, janari

s’kishte mëshirë,

por ti e pate dritën, që

s’e shuan as stuhia, as

thirrë.

Dhe vdekja, që i pret

trimat në udhë të

përgjak

ur,

te ti u thye, u turpërua

— mbeti pa hapur.

*

Dëshmor i gjallë të

quajmë, se jeta t’u bë

flamur,

jo për të mbijetuar, po

për të ngritur mur

kundër së keqes,

kundër plumbit,

kundër errësirës,

kundër atyre që s’na

deshën kurrë as të

qeshur.

*

Mësues çlirimtar, emri

yt le të këndohet,

si këngë e tokës sonë,

që s’harrohet e

s’këputet.

Se kur një mësues

ngrihet, bëhet populli i

tërë,

dhe Kosharja

dëshmon: fiton ai që

s’thyhet në erë.