Luan Dibrani, Gjermani
Studentët meritojnë përgjigje, qytetarët siguri dhe autorët e dhunës përgjegjësi. Asnjë kauzë nuk fiton dinjitet duke shkatërruar vendin që pretendon ta shpëtojë.
Nga Asllan Dibrani – Luani
Kur mbi kryeqytet ngrihet tymi, nën hijen e tij rrezikojnë të humbasin edhe kërkesat e drejta të qytetarëve. Zjarri tërheq kamerat, por ua largon vëmendjen halleve që i nxorën njerëzit në rrugë. Pikërisht këtu qëndron drama e një proteste kur përfshihet nga dhuna: studentit i mbetet shqetësimi, ndërsa shkatërruesi i merr skenën.
Ngjarjet e 13 dhe 14 tetorit në Tiranë kërkojnë qartësi dhe përgjegjësi. Raportimet për zjarr në Ministrinë e Arsimit, në një degë banke dhe për dëmtime biznesesh tregojnë pasoja të rënda, që nuk mund të justifikohen me zemërimin ndaj qeverisë.
Si shqiptar që kam kaluar burg politik për bindjet dhe idealin e lirisë, e konsideroj të drejtën e protestës një vlerë që duhet mbrojtur. Studentët që kërkojnë kushte më të mira studimi, arsim të përballueshëm dhe perspektivë punësimi meritojnë të dëgjohen. Këto shqetësime, të pasqyruara edhe në raportimet mbi kërkesat e organizatorëve, nuk zhduken sepse disa pjesëmarrës kryejnë akte dhune.
Por mbështetja për protestën kërkon edhe guximin për ta mbrojtur atë nga shkatërrimi.
Çfarë përgjigjeje i jep studentit djegia e një institucioni? Sa vende pune krijon një biznes i dëmtuar? Çfarë drejtësie fiton qytetari kur pronën e tij e shndërrojnë në shënjestër?
Çfarë “programi zhvillimi”: të thyhen sot xhamat, që populli të paguajë nesër faturën!
Pas kësaj ironie mbetet një e vërtetë e hidhur. Dëmi rëndon mbi shoqërinë, ndërsa kërkesat për arsim, punë dhe llogaridhënie rrezikojnë të mbulohen nga pamjet e flakëve. Kush e shtyn protestën drejt vandalizmit, ia dobëson forcën morale dhe u jep mundësi të tjerëve t’i shmangen debatit për problemet reale.
Një shqetësim i veçantë është përdorimi i simboleve kombëtare në skena të tilla. Mediat raportuan pamjen e një personi të maskuar që valëviste flamurin e UÇK-së pranë koshave që digjeshin në Tiranë. Pamja nuk përcakton identitetin, përkatësinë apo motivet e tij.
Megjithatë, ajo na jep arsye të themi qartë: simboli i një sakrifice çlirimtare nuk duhet përdorur si dekor i shkatërrimit.
Për mua, emri i UÇK-së mbart kujtimin e qëndresës dhe të flijimit për liri. Askush nuk fiton të drejtën të veprojë në emër të asaj historie vetëm sepse mban flamurin e saj. Flamuri kërkon përgjegjësi; nuk jep imunitet.
Po aq shqetësues është cenimi i simboleve evropiane dhe diplomatike. ABC News raportoi pamje të djegies së flamurit të Bashkimit Evropian gjatë ngjarjeve të 14 tetorit. Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme dënoi gjithashtu vandalizmin në Nunciaturën Apostolike, përfshirë heqjen e flamurit të Selisë së Shenjtë.
Këto veprime meritojnë dënim. Shqipëria që synojmë të ndërtojmë ka nevojë për marrëdhënie besimi, respekt dhe kulturë demokratike. Standardet evropiane kërkohen duke mbrojtur të drejtat, duke luftuar korrupsionin dhe duke kërkuar institucione të përgjegjshme.
Por serioziteti i kritikës kërkon që faktet të dallohen nga hamendësimet. Pretendimet për financime të fshehta, ndërhyrje të huaja apo drejtim të dhunës nga struktura politike e fetare duhet të mbështeten në prova. Maska fsheh një fytyrë; nuk na tregon vetvetiu se kush e financon apo e drejton atë.
Çdo ekstremizëm që nxit urrejtje dhe dhunë duhet kundërshtuar. Përgjegjësia, megjithatë, u takon autorëve dhe organizatorëve të provuar, jo një bashkësie të tërë fetare apo etnike. Një akuzë e pambështetur e dobëson edhe një shqetësim të drejtë.
I njëjti standard duhet të vlejë për politikën. Qeveria duhet t’u përgjigjet kërkesave të qytetarëve dhe të japë llogari për veprimet e institucioneve. Opozita duhet të dënojë dhunën pa llogari përfitimi partiak. Çdo nxitje konkrete duhet hetuar, pavarësisht emrit dhe pozitës së atij që e bën.
Edhe policia ka detyrimin të mbrojë qytetarët dhe pronën duke respektuar të drejtat e protestuesve paqësorë. Shqetësimet për përdorim të tepruar të forcës kërkojnë hetim po aq serioz sa aktet e vandalizmit. Përfaqësia e BE-së, sipas AP-së, ngriti shqetësime për të dyja.
Forca e shtetit demokratik matet me aftësinë për të vendosur përgjegjësi individuale dhe për të mbrojtur njëkohësisht lirinë e qytetarit.
Studentëve dhe protestuesve paqësorë u bëj thirrje ta ruajnë zërin e tyre: të mos lejojnë që kërkesat t’ua zëvendësojnë me zjarr, as shpresën me urrejtje. Institucioneve u kërkoj përgjigje konkrete, transparencë dhe drejtësi. Zemërimi shoqëror nuk shuhet vetëm duke zbrazur një shesh.
Shqipëria është më e madhe se çdo qeveri dhe më e çmuar se çdo fitore partiake. Qeveritë ndërrohen, drejtuesit japin llogari, por dëmet e shkaktuara vendit mbeten mbi supet e qytetarëve.
Le të ngrihet zëri për drejtësi. Le të kërkohet ndryshim me këmbëngulje. Por askush të mos pretendojë se po shpëton Shqipërinë duke i vënë flakën asaj.
Atdheu është përgjegjësi që trashëgohet. Mos ia digjni të ardhmen!
