Naim Krasniqi, Gjermani
Disa pyetje rreth protestave në Shqipëri
Protestat e fundit në Tiranë, të nisura fillimisht për çështjen e Sazanit dhe Zvërnecit, tashmë kanë kaluar kufijtë e një kundërshtimi ndaj një projekti të caktuar investimi. Ato janë shndërruar në një debat më të gjerë mbi korrupsionin, transparencën, kapjen e shtetit, nepotizmin dhe mënyrën e qeverisjes në Shqipëri.
E drejta për të protestuar është themel i çdo shoqërie demokratike. Po aq legjitime janë edhe kërkesat e qytetarëve për llogaridhënie, transparencë dhe luftë kundër korrupsionit. Në këtë aspekt, mbështetja morale që shqiptarët nga Kosova, Maqedonia e Veriut, Lugina e Preshevës, Mali i Zi apo diaspora i japin qytetarëve të Shqipërisë është e kuptueshme dhe e natyrshme.
Megjithatë, zhvillimet e javëve të fundit kanë ngritur disa pyetje që meritojnë debat publik.
Në protesta kanë filluar të shfaqen jo vetëm aktivistë dhe qytetarë të zakonshëm, por edhe figura politike nga Kosova, përfshirë këshilltarë, aktivistë dhe deputetë të afërt me Lëvizjen Vetëvendosje. Për më tepër, një pjesë e tyre kanë përdorur një gjuhë shumë më radikale sesa vetë organizatorët fillestarë të protestave, duke folur për “rrëzim sistemi” apo “revolucion”.
Kjo ngre një pyetje të thjeshtë: ku përfundon solidariteti kombëtar dhe ku fillon ndërhyrja politike?
Askush nuk mund t’ua mohojë shqiptarëve jashtë Shqipërisë të drejtën për të pasur mendim mbi zhvillimet në shtetin shqiptar. Shqipëria nuk është një shtet i zakonshëm fqinj për shqiptarët e Kosovës apo të Maqedonisë së Veriut; ajo ka një peshë të veçantë historike dhe simbolike për mbarë kombin shqiptar.
Por një gjë është mbështetja e protestave qytetare dhe një gjë tjetër është përfshirja aktive e figurave politike që janë pjesë e strukturave qeverisëse ose partiake të një shteti tjetër.
Ajo që bie në sy është se ndërsa për protestat në Shqipëri ka mobilizim të madh politik dhe mediatik, nuk është parë i njëjti angazhim për çështje që prekin drejtpërdrejt shqiptarët në rajon. Në Maqedoninë e Veriut vazhdojnë debatet për të drejtat gjuhësore dhe përfaqësimin politik. Në Luginën e Preshevës, çështja e pasivizimit të adresave dhe pasojat e saj vazhdojnë të shqetësojnë banorët shqiptarë. Megjithatë, rrallëherë shohim protesta apo mobilizim me të njëjtin intensitet.
Pikërisht për këtë arsye lind pyetja nëse kemi të bëjmë vetëm me shqetësim qytetar apo edhe me përpjekje për të fituar ndikim politik në zhvillimet e brendshme të Shqipërisë.
Këto pyetje nuk janë akuza dhe as teori konspirative. Ato janë pjesë e një debati të nevojshëm demokratik. Në fund të fundit, qytetarët kanë të drejtë të dinë nëse protestat po mbeten një lëvizje autentike kundër korrupsionit dhe keqqeverisjes, apo nëse po shndërrohen gradualisht në një arenë ku grupe të ndryshme politike përpiqen të projektojnë ambiciet e tyre.
Shqipëria ka nevojë për debat, për transparencë dhe për qytetarë aktivë. Por po aq e rëndësishme është që protestat të mbeten të qytetarëve të Shqipërisë dhe të mos humbasin qëllimin e tyre fillestar në mes të interesave dhe kalkulimeve politike të aktorëve të ndryshëm.
Sepse forca e një proteste matet jo vetëm nga numri i pjesëmarrësve, por edhe nga qartësia e kauzës që ajo përfaqëson.
