Nga Isuf Bajraktari
Pushteti kalon, por shteti, Kushtetuta dhe kujtesa historike mbeten.
Shteti nuk është pronë e pushtetarëve të radhës dhe as institucionet e tij nuk janë hapësira ku historia mund të trajtohet sipas bindjeve personale, ideologjike apo partiake. Ato përfaqësojnë vazhdimësinë e Republikës, sakrificat e brezave dhe përgjegjësinë për ruajtjen e trashëgimisë shtetformuese.
Debati për zhvendosjen e fotografisë së Presidentit historik Ibrahim Rugova dhe të Deklaratës së Pavarësisë nga pozicionet e mëparshme në zyrën presidenciale ngre një çështje që tejkalon riorganizimin e hapësirave: kulturën institucionale dhe respektin ndaj kujtesës shtetërore.
Në Presidencë mund të ndërrohen mobiliet, ngjyrat dhe infrastruktura sipas nevojave të kohës. Por simbolet e shtetësisë nuk janë elemente dekorative që trajtohen sipas parapëlqimeve personale.
Presidenca ka sqaruar se fotografia dhe Deklarata nuk janë larguar nga zyra. Megjithatë, shqetësimi nuk lidhet vetëm me praninë e tyre fizike, por edhe me vendin e nderit që u takon në përfaqësimin institucional të Republikës.
Ibrahim Rugova përfaqëson një etapë themelore të përpjekjeve për liri, demokraci dhe pavarësi. Deklarata e 17 shkurtit 2008 shënon aktin historik të shpalljes së shtetit të pavarur. Këto dy simbole i përkasin kujtesës së përbashkët shtetërore, jo një partie apo pushteti të caktuar.
Neni 83 i Kushtetutës përcakton se Presidenti është kreu i shtetit dhe përfaqëson unitetin e popullit. Ky funksion kërkon respekt për vazhdimësinë institucionale dhe trashëgiminë historike, ndonëse Kushtetuta nuk përcakton vendosjen e fotografive apo dokumenteve në zyrën presidenciale.
Këtu qëndron dallimi ndërmjet pushtetit dhe shtetarisë. Pushteti buron nga mandati, ndërsa shtetaria dëshmohet përmes përgjegjësisë, maturisë dhe respektit ndaj institucioneve.
Askush nuk kërkon që presidentët të ndajnë bindjet politike të paraardhësve të tyre. Por historia e shtetit nuk duhet të shndërrohet në vazhdim të rivaliteteve politike.
Prandaj, çdo ndryshim që prek simbolet historike meriton arsyetim të qartë institucional. Transparenca është detyrim i kulturës demokratike dhe kusht për besimin e qytetarëve.
Gurthemelet nuk janë zbukurime. Ato mbajnë peshën e ngrehinës. Edhe kujtesa historike, rendi kushtetues dhe vazhdimësia institucionale janë shtylla të qëndrueshmërisë së Republikës.
Një fotografi e zhvendosur nuk e rrëzon shtetin, por mënyra se si trajtohen simbolet e tij dëshmon nivelin e respektit ndaj trashëgimisë së përbashkët.
Ky shkrim nuk synon t’i pëlqejë pushtetit, as ta fyejë atë. Është një zë qytetar që kërkon vetëdije shtetërore, respekt për Kushtetutën, historinë dhe përgjegjësinë institucionale
Presidentët, kryeministrat dhe qeveritë vijnë e shkojnë. Por shteti, institucionet dhe kujtesa historike mbeten.
Pushtetarët largohen, institucionet mbeten. Historia nuk fshihet duke ia ndryshuar vendin.
ME GURTHEMELET E SHTETIT NUK LUHET!
