Selatin Retkoceri, Llugaxhi, Lipjan
Kur politika përzihet me dogmën fetare, shteti laik dobësohet, emancipimi rrezikohet dhe gratë mbeten peng i mentalitetit patriarkal! A e kemi imagjinuar ndonjëherë se në Kuvendin e Republikës së Kosovës, në vend të debatit për ekonominë, arsimin, drejtësinë dhe të ardhmen evropiane, do të dëgjonim ligjërata fetare dhe rrëfime mesjetare, të interpretuara si argumente për jetën publike?
Rasti i deputetit të VV-së, hoxhës Osman Musliu, i cili foli për pikëllimin e pejgamberit pas vdekjes së gruas së tij, ngre një pyetje serioze: A është Kuvendi i Kosovës institucion i një republike moderne e laike, apo po shndërrohet në tribunë për predikime fetare?
Dhe pse kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, nuk ndërhyri për ta kthyer debatin te përgjegjësitë e një parlamenti shtetëror? Askush nuk ka të drejtë t’ua mohojë qytetarëve besimin fetar. Por asnjë fe nuk duhet të përdoret si autoritet politik mbi shtetin dhe qytetarët. Kosova është republikë laike, ndërsa institucionet e saj duhet t’u shërbejnë të gjithë qytetarëve, pa dallim feje, bindjeje apo botëkuptimi. Problemi nuk është besimi i qytetarëve, por përdorimi i tij për të legjitimuar pushtetin, për të imponuar norma shoqërore dhe për ta mbajtur shoqërinë peng të së kaluarës. Dhe pikërisht këtu fillon përgjegjësia politike e Albin Kurtit dhe e qeverisë së tij. Kur një qeveri krijon strukturë të posaçme për familjen dhe e paraqet mbrojtjen e familjes tradicionale si një nga misionet e saj, qytetarët kanë të drejtë të pyesin: për çfarë modeli familjar bëhet fjalë?
Për një familje që ndërtohet mbi dashurinë, barazinë, respektin dhe përgjegjësinë e përbashkët, apo për një model ku autoriteti patriarkal përcakton rolin e gruas dhe të burrit? Familja nuk ka nevojë të kthehet në një institucion të kontrollit mbi gruan. Ajo duhet të jetë vendi ku gruaja dhe burri janë të barabartë, ku fëmijët rriten me dinjitet dhe ku askush nuk trajtohet si pronë e askujt.
Në traditën tonë njihen edhe familjet e mëdha, të bashkuara në një ekonomi dhe në një shtëpi, që në të folmen popullore quhen allaturka. Ky organizim familjar nuk është vetvetiu problem. Problemi lind kur, nën flamurin e traditës, kërkohet të rikthehet autoriteti absolut i burrit dhe të kufizohet liria e gruas. Nuk mund të luftohet dhuna ndaj grave vetëm me deklarata, ndërsa njëkohësisht tolerohen mentalitete që e vendosin gruan në pozitë të nënshtruar.
Dhuna dhe vrasjet e grave kërkojnë drejtësi funksionale, polici e prokurori të përgjegjshme, mbrojtje reale për viktimat dhe edukim që e mëson shoqërinë se gruaja është e barabartë, jo e nënshtruar. Nuk po them se besimtarët janë dhunues, as se feja është shkaku i vetëm i patriarkatit. Po them se asnjë interpretim fetar, asnjë traditë dhe asnjë ideologji nuk duhet të shërbejë si alibi për diskriminimin, nënshtrimin apo dhunën ndaj grave. Ndërkohë, Kosova po përballet me largimin e të rinjve, pasigurinë ekonomike, dobësimin e institucioneve dhe humbjen e besimit te politika.
Qytetarët kanë nevojë për vende pune, arsim cilësor, shëndetësi funksionale, drejtësi dhe perspektivë evropiane, jo për një politikë që harxhon energjinë publike në beteja ideologjike dhe përplasje me modernitetin. Një qeveri nuk matet me emrat e ministrive që krijon, por me rezultatet që prodhon. Nuk mjafton të shpallësh se po e mbron familjen, nëse familjet vazhdojnë të përballen me varfëri, pasiguri dhe mungesë perspektive.
Nuk mjafton të flasësh për dinjitetin njerëzor, nëse institucionet nuk arrijnë ta mbrojnë qytetarin kur ai ka më së shumti nevojë. Albin Kurti duhet ta kuptojë se Kosova nuk është pronë e VV-së, as laborator për eksperimentet ideologjike të askujt.
Është republikë e qytetarëve të lirë, e ndërtuar mbi sakrificën kombëtare dhe aspiratën për demokraci, barazi dhe integrim evropian.
Nuk mund të ndërtohet një shtet modern duke e kthyer politikën në predikim, traditën në argument për nënshtrim dhe pushtetin në instrument të një botëkuptimi të vetëm. Kosova nuk ka nevojë për kthim në Mesjetë, por për ecje përpara. Nuk ka nevojë për më shumë kontroll mbi jetën private të qytetarëve, por për institucione që garantojnë lirinë e tyre.
Nuk ka nevojë për familje të imponuara nga ideologjia, por për familje të mbështetura nga shteti dhe të ndërtuara mbi barazinë. Një shtet që nuk arrin ta mbrojë lirinë e gruas, neutralitetin e institucioneve dhe dinjitetin e qytetarit, nuk mund të pretendojë se po e çon shoqërinë drejt emancipimit. Dhe përgjegjësinë për drejtimin politik të vendit nuk e mbajnë as tradita, as feja, as qytetarët e zakonshëm.
E mbajnë ata që qeverisin, ata që vendosin dhe ata që, në emër të ndryshimit, kërkojnë besimin e popullit. Kosova meriton më shumë se kaq. Shumë më shumë!
