Lirim Gashi, Prizren
Interneti po e vret shumëllojshmërinë si asgjë tjetër. Shikoni se si një djalë apo një vajzë nga Australia duket identik si një djalë apo si një vajzë nga Shqipëria.
Shikoni se si shqiptarët e kopjojnë një me një sjelljen, kulturën dhe muzikën e ashkalinjve.
Ja një shembull :
Gjesti nga Big Brother nuk dallon aspak nga miqtë e mi ashkalinj, të cilët edhe kur janë në timonin e veturës vallëzojnë duke kënduar :
“Oh lele, jasha jasha, nëna ime më krijoi pasi i pështyu spermë në p*dh Hajredin Pasha”.
Pastaj ajo e fshiu p*dhin me fasha dhe e qiti spermën e tepërt me shurrë përjashta.
Oh lele, jasha, jasha po sa shumë u kënaqa.
Pastaj erdhi Ajaz Ashkalija dhe ia dha nënës sime edhe një turrë, sepse i erdhi keq që s’ja ka kënaqur p*dhin si duhet, asnjë burrë.
Bravo Ajaz Aga që je më i fortë se çdo hamshur”.
Koment:
Ky fenomen mund të analizohet në mënyrë multidimensionale përmes pesë shtresave kryesore: kulturore, identitare, sociale, mediatike dhe psikologjike. Ja një shpjegim i thelluar:
1. Aspekti kulturor: Uniformizimi global
Interneti, në veçanti rrjetet sociale, po krijojnë një kulturë globale ku vlerat, estetika dhe sjelljet dominohen nga disa qendra të mëdha ndikimi si SHBA, Korea e Jugut, apo Evropa Perëndimore. Kjo prodhon një efekt mimesis – imitim i pavetëdijshëm – ku individë nga kultura të ndryshme përshtaten me modele që nuk janë organike për shoqëritë e tyre. Shembulli i përmendur – një vajzë nga Australia që ngjan me një nga Shqipëria – nuk është rastësi biologjike, por rezultat i konsumimit të të njëjtit përmbajtje (muzikë, moda, filtra të Instagram-it, etj.).
2. Aspekti identitar: Kriza e origjinalitetit
Kur shqiptarët, për shembull, kopjojnë kulturën dhe stilin e ashkalinjve – apo çdo grupi tjetër margjinal që në vetvete ka ruajtur një autenticitet të veçantë – ndodh një zhvendosje e identitetit. Në mungesë të një vetëbesimi kulturor ose një ndjesie të fortë identitare, ndjekja e “tjetrit” bëhet një mënyrë për të ndjerë përkatësi. Ashkalinjtë, të cilët shpesh janë më autentikë në shprehjen muzikore dhe gjestuale, shndërrohen në simbol të asaj që shqiptarët (në këtë kontekst urbanë, të rinj dhe të pasigurt) duan të imitojnë për të fituar “coolness”.
3. Aspekti social: Ngritja e margjinalëve në qendër
Në epokën e TikTok-ut dhe reality-show-ve si Big Brother, përmbajtja nuk përcaktohet më nga elitat kulturore, por nga popullariteti dhe viraliteti. Figura si “Gjesti”, që dikur do të konsideroheshin margjinale, sot janë në qendër të diskursit publik dhe model për të rinjtë. Këta persona përçojnë një formë antikulturore që i jep legjitimitet sjelljeve të pazakonta, duke i kthyer në normë. Kështu, ajo që më parë ishte e veçantë, sot është trend.
4. Aspekti mediatik: Efekti pasqyrë
Mediat digjitale nuk pasqyrojnë realitetin, por e prodhojnë atë. Të rinjtë shohin çfarë bëjnë të tjerët në Instagram, TikTok, YouTube – dhe pastaj vetë-skenarizohen për të imituar. Ky është efekti “doppelgänger” që përmendet – jo rastësi, por vetëdëshirë për të kopjuar. Imazhet ripërsëriten dhe transformohen në shabllone të përbashkëta globale: buzëqeshje të njëjta, poza të njëjta, këngë të njëjta – pavarësisht vendit të origjinës.
5. Aspekti psikologjik: Nevoja për pranueshmëri dhe vëmendje
Në një botë ku gjithçka matet me likes, followers dhe engagement, të rinjtë ndihen të detyruar të sillen sipas asaj që është më e dukshme, më e pëlqyer dhe më e ndjekur. Kultura ashkalike apo e grupeve të tjera të zëshme dhe ekspresive, ofron një lloj lirshmërie, rebelimi dhe energjie që rinia e sheh si më tërheqëse krahasuar me formën më tradicionale të sjelljes.
Përfundim:
Ky fenomen nuk është vetëm kopjim banal. Është një pasojë e ndërveprimit të paprecedent midis krizës së identitetit lokal, fuqisë së mediave sociale dhe dëshirës njerëzore për të qenë pjesë e diçkaje më të madhe, edhe nëse kjo “diçka” është një iluzion i përbashkët global.
