Drizan Shala, ekspert i sigurisë, Prishtinë
Deklaratat e fundit të Presidentit të Ukrainës, në të cilat ai përdori formulimin se mund “t’ua japë adresën djemve tanë” duke iu referuar forcave ukrainase, kanë nxitur debat në qarqet politike dhe të sigurisë në Evropë. Në një moment kur lufta në Ukrainë po hyn në një fazë të re presioni diplomatik dhe ushtarak, çdo retorikë që lidhet me veprime jashtë fushëbetejës interpretohet me ndjeshmëri të lartë nga institucionet e sigurisë evropiane.
Në thelb, deklarata të tilla shpesh janë pjesë e retorikës politike të kohës së luftës, e cila synon të rrisë presionin ndaj aktorëve ndërkombëtarë që ndikojnë në mbështetjen për Ukrainën. Megjithatë, përdorimi i gjuhës që nënkupton veprime të drejtpërdrejta kundër individëve apo objektivave të caktuara krijon hapësirë për interpretime më të gjera në kontekstin e luftës hibride që po zhvillohet paralelisht me konfliktin konvencional.
Që nga fillimi i luftës, Ukraina ka zhvilluar kapacitete të konsiderueshme për operacione speciale, sabotime logjistike dhe operacione të thella kundër objektivave ushtarake ruse. Këto veprime kanë ndodhur kryesisht në territorin rus ose në zonat e pushtuara, dhe deri më tani nuk ka prova që Kievit i intereson apo planifikon operacione të ngjashme në territorin e Bashkimit Evropian. Një skenar i tillë do të përbënte një përshkallëzim të madh politik dhe do të rrezikonte marrëdhëniet me partnerët kryesorë perëndimorë.
Vlodymir Zelensky në frontin e luftës para dy vitesh…
Megjithatë, ekspertët e sigurisë/mbrojtjës theksojnë se rreziku në Evropë nuk lidhet domosdoshmërisht me veprime të drejtpërdrejta të Ukrainës, por me natyrën gjithnjë e më të ndërlikuar të luftës hibride. Në një ambient ku operacionet e inteligjencës, sabotimet dhe manipulimi informativ janë bërë pjesë e strategjisë së aktorëve shtetërorë, ekziston gjithmonë mundësia e incidenteve të atribuara gabimisht, operacioneve të maskuara apo veprimeve të aktorëve jo-shtetërorë që veprojnë në mënyrë autonome.
Për këtë arsye, shërbimet e sigurisë në Evropë vazhdojnë të monitorojnë nga afër çdo zhvillim që mund të ndikojë në stabilitetin e kontinentit. Lufta në Ukrainë nuk është më vetëm një konflikt territorial në lindje të Evropës; ajo ka krijuar një realitet të ri strategjik ku presioni politik, operacionet e inteligjencës dhe narrativat e informacionit janë bërë pjesë e të njëjtës fushë konfrontimi.
Në këtë kontekst, deklarata të forta politike nuk përbëjnë domosdoshmërisht paralajmërim për veprime konkrete, por ato tregojnë se tensionet e konfliktit po reflektohen gjithnjë e më shumë edhe në diskursin politik ndërkombëtar. Për Evropën, sfida kryesore mbetet ruajtja e stabilitetit të brendshëm ndërsa konflikti në lindje vazhdon të prodhojë pasoja që shkojnë përtej vijës së frontit.
Shih videot:
