Në foto Tolstoj, shkrimtari rus me famë botërore
Nexhmije Mehmetaj
Është e papranueshme që shqiptarët, në shekullin XXI, të vazhdojnë të ushqehen shpirtërisht me letërsinë ruse, një letërsi që jo vetëm i përket një bote të largët, por edhe mbart ide të errëta, të huaja për qytetërimin që duam të ndërtojmë. Për shumë kohë, përmes imponimit ideologjik të komunizmit, u kultivua te ne një adhurim i tepruar ndaj autorëve rusë. Ky adhurim, në fakt, ishte një formë varësie kulturore që duhej të kishte marrë fund njëherë e përgjithmonë.
Letërsia ruse, pavarësisht disa emrave të mëdhenj, mbetet e mbyllur në fatalizëm, në glorifikimin e vuajtjes dhe në një botëkuptim të prapambetur. Ajo nuk na ndihmon të ngrihemi, por na mëson të pranojmë mjerimin si fat. Kjo frymë është e dëmshme për një popull që ka kaluar trauma historike dhe që sot ka nevojë për emancipim, optimizëm dhe horizont të hapur.
Në vend të saj, shqiptarët duhet t’i kthehen letërsisë evropiane – letërsisë së mendimit të lirë, të vlerave demokratike, të shpirtit kritik dhe të krijimtarisë që frymëzon progres. Nga Shakespeare-i te Goethe-ja, nga Hugo te Kafka, nga Camus te Mann, Europa ofron një univers shumëfish më të pasur, më të gjallë dhe më emancipues. Këta janë autorët që duhet të mbushin bibliotekat tona, që duhet të formojnë mendjet e brezave të rinj.
Vazhdimi i kultit ndaj letërsisë ruse është një mbetje e së kaluarës, një pengesë për t’u shkëputur nga hijet e Lindjes. Shqiptarët nuk mund të ecin drejt Evropës duke mbajtur shpinës së tyre barrën e trashëgimisë kulturore ruse. Është koha për një shkëputje të qartë dhe të vetëdijshme: le të braktisim librat rusë dhe le të përqafojmë letërsinë evropiane, që është pasaporta e vërtetë për një të ardhme të lirë e dinjitoze.
Thirrje: Institucionet arsimore, bibliotekat publike dhe programet shkollore në gjithë hapësirën shqiptare duhet të ndërmarrin me urgjencë një reformim të orientimit letrar: të kufizojnë hapësirën e letërsisë ruse dhe të vendosin në qendër autorët evropianë, të cilët na afron më shumë me kulturën, vlerat dhe idealet që synojmë si komb. Vetëm kështu do të arrijmë një emancipim kulturor të plotë dhe do ta bëjmë letërsinë shoqëruesen e natyrshme të integrimit tonë evropian.
Gjenevë, 26.09.2025
Është e papranueshme që shqiptarët, në shekullin XXI, të vazhdojnë të ushqehen shpirtërisht me ideologjine islamike, e cila është e kundrta e “Të Drejtave të Njeriut” dhe e “Lirisë së shprehjes së mendimit”.
Islami është një ideologji që jo vetëm i përket një bote të largët, por edhe mbart ide të errëta, të huaja për qytetërimin që duam të ndërtojmë. Për shumë kohë, përmes imponimit ideologjik të islamizmit, u kultivua te ne një adhurim i tepruar ndaj Muhametit dhe librit te tij Kuranit. Ky adhurim, në fakt, ishte një formë varësie kulturore, që duhej të kishte marrë fund njëherë e përgjithmonë.
Islami nuk na ndihmon të ngrihemi, por na mëson të pranojmë mjerimin si fat. Kjo frymë është e dëmshme për një popull që ka kaluar trauma historike dhe që sot ka nevojë për emancipim, optimizëm dhe horizont të hapur.
Vazhdimi i kultit ndaj Islamit është një mbetje e së kaluarës, një pengesë për t’u shkëputur nga hijet e Lindjes. Shqiptarët nuk mund të ecin drejt Evropës duke mbajtur shpinës së tyre barrën e trashëgimisë islamike. Është koha për një shkëputje të qartë dhe të vetëdijshme: le të braktisim islamin dhe le të përqafojmë kulturen evropiane, që është pasaporta e vërtetë për një të ardhme të lirë e dinjitoze.
Thirrje: Institucionet arsimore, bibliotekat publike dhe programet shkollore në gjithë hapësirën shqiptare duhet të ndërmarrin me urgjencë një reformim të orientimit kulturor: të kufizojnë hapësirën e islamit dhe të vendosin në qendër kulturen evropianë, të cilën na afron më shumë me kulturën, vlerat dhe idealet që synojmë si komb. Vetëm kështu do të arrijmë një emancipim kulturor të plotë dhe do ta bëjmë kulturen shoqëruesen e natyrshme të integrimit tonë evropian.
Hahahahahaaaa! Çfarë ironie mendjemprehtë Paul Tedeschini! Riadresim i shkëlqyer!
Se mund të prish punë letërsia me misionin e mesazhine saj human, ndriçues, këtë veç një mendje trutharë, një sekretare e organizatës komuniste të partisë. si ato të mjelseve të ish-kooperativave të Enver Hoxhës, vetëm asi krijesash mund ta bëjnë. Se ç’lidhje ka Pushkini, Gogoli, Turgenievi, Tolstoi, Dostojevski, Çehovi. Bullgakovi, Bunini, Mandelshtami, Ahmatova, Cvjetajeva, Pasternaku, Brodski, Sollzhenicini etj, – me mendimin e kësaj motrës sonë të mjerë, këtë veç ajo e di.
Dhe gjykoni tani, që ata shkrimtarë e poetë janë zemra e europës dhe njerëzimi, ndërsa mendimi i kësaj Lajes së partisë nuk i afrohet as nivelit të aborigjenëve të Amazonës apo Australisë…. Dhe nuk ka shans të ndiejë as turp.
Po si i bëhet hallit që gjithkund në Europë këta shkrimtarë, të cilët motrës i duken si Putini, janë në curriculat e shkolës dhe universitetit?
Me gjithe ate e tham se ne shkrimin e masiperm te Zojes Nexhmije Mehmetaj ka edhe apsekte shume pozitive.
Tue u nise nga fakti, qe mesatarja e te gjithe shqiptarve ka te trashigume nga e kalumja e keqe shume shekullore nji kulture negative te kundert me kulturen europiane, tham se asht nji gja shume pozitive, qe Zoja Nexhmije Mehmetaj i ban thirrje rinise shqiptare qe:
“….. shqiptarët duhet t’i kthehen letërsisë evropiane – letërsisë së mendimit të lirë, të vlerave demokratike, të shpirtit kritik dhe të krijimtarisë që frymëzon progres. Nga Shakespeare-i te Goethe-ja, nga Hugo te Kafka, nga Camus te Mann, Europa ofron një univers shumëfish më të pasur, më të gjallë dhe më emancipues. Këta janë autorët që duhet të mbushin bibliotekat tona, që duhet të formojnë mendjet e brezave të rinj”.
Per kete un e PERGAZOJ Zojen Nexhmije Mehmetaj.
Nexhmija e ka gabim. Nuk ka lidhje letersia me urrejtjen qe keni ju dhe ne kunder Serbise. Rusifobia eshte po aq negative sa dhe islamofobia.
Nuk duhet te ngaterroni kkohen e sotme me te djeshmen, urrejtjen ndaj agresorit me popullin.
Letersia eshte ajo qe bashkon dhe sjell paqe nese lexohen mjeshtrat e medhenj dhe jo rracistet apo ata qe kane bere genocide.