Gjatë epokës së Jugosllavisë komuniste, një pjesë e katolikëve nga Shestani pësuan një transformim, duke përqafuar gradualisht identitetin serb për shkak të një kombinimi të propagandës dhe ndjenjës mbizotëruese antishqiptare. Ky ndryshim nuk ishte i menjëhershëm, por më tepër një përpjekje e llogaritur, një luftë hibride e zhvilluar përmes asimilimit kulturor dhe gjuhësor.
KrajaPress
Debate
Nga viti 1878 kur Kraja Perëndimore ku ban pjesë edhe zona e Shestanit në Kongresin e Berlinit iu dhurua Malit të Zi, pushtetet e kohës si dhe komunistët pas vitit 1944 në mënyrë përfide ka punuar në asimilimin gjuhësor e kombëtar të shqiptarëve në këtë mjedis që ia ka arritur qellimit. Sot shqiptarë në Shestan nuk ka ma banorë e ata qe janë vendosur në Tivar janë asimiluar, si malazez, kroatë apo serb. Ndërsa shqiptarët e përkatësisë fetare islame janë duke u deklaruar si Musliman apo malazez e pak apo aspak shqiptarë. Përjashtim bëjnë ata të cilët janë në SHBA e gjetiu që janë vetdijisuar e deklarohen shqiptarë. Kjo çështje paraqet temë të veçantë ku politika e pushtetit ka luajtur rolin kyç në politikën asimiluese të shqiptarëve jo vetëm në këtë mjedis, por kudo në viset shqiptare në Mal të Zi.
Per fat te keq asht e vertete,ashtu si ne Sanxhak,Plave e Guci shqiptaret muslimane jane kthye ne bishnjake.Po ashtu si edhe Dinosha prane Tuzit po kthehen edhe ato ne Boshnjaake. Edhe ne Kosove asht tue u propagandue mesimi i boshnjakishte(serbishtes sepse nuk ka boshnjakisht).Te gjitha keto jane ba dhe bahen prej dhunes se tejskajshme te politikes serbomadhe.Dikur edhe Kisha e Ostrocit ka kene kishe Katolike ,ndersa sot asht e pushtueme prej Kishes serbe. E gjithe kjo fatkeqesi ka ardhe vetem prej pushtimit gjaksor turko-serb .
Fene e perdoren pushtusit,si armen kyc per te thyer shqiptaret mes veti,fatkeqsish ky fenomen po n’dodhe edhe ne ditet e sotit.
Janë faktet që kanë ndodhë , Shqiptarët në mal të zi si katolik ashtu edhe musliman akoma janë të rezikur të asimilohen andaj duhet që partit , shoqëritë civile të bëjnë të pamundërën që edhe në fshatin e fundit ku jetojnë shqiptare tu mundësohet mësimi në gjuhën amtare.
Une jam musliman besoj ne kuran dhe krejt qitapet se jan prej Zotit
Shqiptari eshte çaj gjak, skemi tjeter….katolikun e kam vlla me gjak ma afer se te tjerit.
Kur ndegjoj se si i ka asimuluar me dhune shqiptaret ne shestan dhe ne krejt malin e zi me vjen te plas prej zorti.
Ne Zader sot ende flasin arberisht, ata jan muhaxher prej shestani.
