Sak Muji, Rugovë
____
EPILOGU LETRAR
____
Sot, pas dy poezive, po e mbyll siç mbyllet një këngë që s’ka fund: me një ulje koke dhe një ngritje zemre.
Xheve dhe Fehmi Lladrovci nuk ranë veç si dy trupa në tokë — ranë si dy drita që ndezin rrugë. Jeta e tyre u bë urë: nga frika te guximi, nga heshtja te kushtrimi, nga përndjekja te liria. Ata e dhanë gjithçka bashkë, pa pazar, pa kthim, me një dashni të madhe për Kosovën që s’përkthehet dot në fjalë.
Para bustit të tyre, sot m’u mblodhën vitet në një çast. M’u kujtuan shokët, rrugët, zërat e kohës së rëndë, dhe një krenari e pastër m’i nxori dy lot — jo lot pikëllimi, por lot kujtimi dhe nderimi. Sepse ka lot që s’të thyejnë; të pastrojnë. Të bëjnë më të drejtë përballë historisë.
Dhe ndodhi diçka që të dridh shpirtin: e pyeta një fëmijë aty pranë. Më pa thjesht, siç shohin fëmijët kur e kanë të vërtetën në gojë, dhe më tha:
“Ne i mësojmë në histori Xheve e Fehmi Lladrovcin.”
Aty e kuptova: ata s’janë vetëm në bronz. Janë në Abetare, në fletë, në mendje, në frymë. Janë bërë mësim, janë bërë dritë që s’fiket. Kur një fëmijë e di emrin e tyre, liria ka rrënjë. Dhe kur liria ka rrënjë, Kosova s’kthehet më mbrapa.
Lavdi e përjetshme Xheve dhe Fehmi Lladrovcit — madhështorëve të lirisë.
Dhe ne, sot e nesër, kemi vetëm një detyrë: ta mbajmë amanetin e tyre të gjallë me dinjitet, me drejtësi, me ligj.
smuji’26
⸻
1) AKROSTIK – XHEVE / FEHMI / LLADROVCI
XHEVE
Xixat e lirisë i ndeze në erë e në gur,
Hapat e tu ranë si daulle mbi frikë, pa u tundur,
Emri yt s’është veç kujtim — është betim që s’vdes,
Vaj e këngë bashkë: na mësove si rrihet në këmbë,
Edhë sot, para bustit, zemra më flet: Lavdi!
FEHMI
Flamur në shpirt, i qetë në stuhi,
Erdhe si dritë kur nata na e mbylli horizontin,
Heshtja jote u bë kushtrim në gjak e në dhe,
Mbi çdo hap të Kosovës le gjurmë burrnie,
Ideal i gjallë: liri me nder, drejtësi me ligj.
LLADROVCI
Lavdi ju qoftë — pishtarë të çlirimit,
Lotët s’janë dobësi: janë kripë e dashnisë,
Atdheu ju thërret me emër në çdo agim,
Dritën e latë porosi: mos u përkulni para padrejtësisë,
Rruga jonë ecën mbi sakrificën tuaj,
Ora s’ju tret — ju bën më të madh në kujtesë,
Vetëm me drejtësi e ligj e plotësojmë amanetin,
Cdo gur i kësaj toke e di kush i dha zë lirisë,
Inklinim i thellë para bustit tuaj: Me fjalën Lavdi!
⸻
2) POEZI RITMIKE (si tekst këngë) – 1981–1990
Në ’81 na ranë, po zemra s’u mposht,
në qeli terr — po “Liri” s’u sosht.
Hetuesi natë, fjalë si hekur n’gojë,
po shpresa rritej — s’e mbyllte as roje.
Libri nën jastëk, frika te dera,
ne qeshnim ngadalë: “S’na thyen era.”
Viti pas viti, gjurmë në shpinë,
po nderi qëndronte — si gur në themele.
Në rrugë na ndiqnin, në shesh na shanin,
po ne si lisat — veç rriteshim prapë.
Fehmi, vëlla, dorën ma shtrëngo,
se liria vjen kur këmba s’ndalon.
Në ’90 u çel një dritë n’horizont,
po plagët s’i fsheh as flamuri n’front.
Sot para bustit, fjala m’del si rrufe:
Lavdi për ju — dhe për ne, qëndresë me nder.
smuji’26
