Prof. Avdi Gjata, Prishtinë
Historia e kombit shqiptar nuk është histori e nënshtrimit ideologjik, por e mbijetesës përmes vetëdijes. Shqiptarët kanë jetuar ndër shekuj në kufirin e perandorive, por nuk janë shkrirë kurrë në to. Pikërisht për këtë arsye, çdo përpjekje për ta zhvendosur identitetin shqiptar drejt Lindjes ideologjike apo drejt skemave sllavo-aziatike, përbën rrezik serioz për qenien tonë kombëtare.
Sot, nën petkun e “mbrojtjes së fesë”, po shfaqen zëra që kërkojnë jo tolerancë, por dominim ideologjik; jo bashkëjetesë, por përjashtim; jo paqe sociale, por përçarje kombëtare. Këta zëra nuk i shërbejnë as fesë, as kombit – por axhendave të huaja që historikisht kanë synuar ta mbajnë shqiptarin larg Evropës dhe larg Perëndimit.
SHQIPTARIA NUK NDËRTOHET MBI DOGMË, POR MBI LIRI
Identiteti shqiptar është ndërtuar mbi:
- gjuhën shqipe
- kulturën evropiane
- orientimin perëndimor
- aleancën strategjike me Shtetet e Bashkuara të Amerikës
Shqiptarët nuk kanë qenë kurrë popull teokratik. Feja ka qenë pjesë e jetës private dhe shpirtërore, por kurrë instrument politik për sundim apo përjashtim. Çdo tentativë për ta shndërruar fenë në ideologji shtetërore apo kombëtare është e huaj për traditën shqiptare.
RREZIKU I IDEOLOGJIVE TË IMPORTUARA
Në hapësirën shqiptare po tentohen të mbillen ide që:
- e paraqesin Lindjen si alternativë civilizuese
- e relativizojnë Perëndimin
- e sulmojnë mendimin kritik dhe elitën intelektuale
- e zëvendësojnë kombin me umetin ose me doktrinën
Këto ide nuk janë shqiptare. Ato janë produkte të importuara nga hapësira sllavo-aziatike, shpesh të përkthyera keq, të kuptuara keq dhe të përdorura edhe më keq. Ato nuk prodhojnë as dije, as zhvillim, as liri – por izolim dhe konflikt.
SHQIPTARËT DHE PERËNDIMI: NJË ZGJEDHJE HISTORIKE
Nuk është rastësi që:
- Shqipëria dhe Kosova janë pro-amerikane
- populli shqiptar e sheh SHBA-në si aleatin më të besueshëm
- orientimi euro-atlantik është konsensus kombëtar
Kjo nuk është modë politike, por zgjedhje historike. Perëndimi na ka mbështetur kur Lindja na ka përdorur. Amerika ka qenë me ne kur ideologjitë lindore na kanë parë si terren ndikimi.
INTELEKTUALËT NUK JANË ARMIQ TË FESË
Sulmet ndaj intelektualëve shqiptarë, profesorëve, studiuesve dhe shkrimtarëve, nuk janë mbrojtje e fesë – por frikë nga mendimi i lirë. Ekstremizmi gjithmonë e ka pasur armik dijen, pyetjen dhe reflektimin.
Feja nuk ka nevojë për urrejtje. Kombi nuk ka nevojë për përçarje. Shqipëria dhe Kosova kanë nevojë për vetëdije, arsim, orientim perëndimor dhe unitet kombëtar.
PËRFUNDIM
Shqiptarët nuk janë popull lindor, as sllav, as aziatik.
Shqiptarët janë popull evropian, me kulturë perëndimore dhe me aleancë strategjike amerikane.
Çdo ideologji që përpiqet ta ndryshojë këtë kurs, pavarësisht nëse vjen me kryq apo me perde fetare, duhet refuzuar me qetësi, argument dhe dinjitet kombëtar.
Identiteti shqiptar nuk është për t’u negocuar.
Ai mbrohet me dije, me reflektim dhe me besnikëri ndaj Perëndimit.



Prof. Gjata!
Keni “harruar” së shkruari të paktën një fjalë, një citat të asaj së çfarë ka shkruar z. Rexhep Elezaj