Majlinda Nikçi
____
DËMI QË NA SHKAKTOJNË SHARLATANËT NË HISTORI:
____
1. Dëme Shkencore dhe Akademike
1.1. Diskreditimi i albanologjisë dhe medievalistikës shqiptare
Shembull: Në konferenca ndërkombëtare, studiuesit e huaj i trajtojnë me skepticizëm punimet shqiptare sepse disa autorë publikojnë pretendime si “Nemanjiqët ishin shqiptarë” pa asnjë bazë burimore.
1.2. Ndotja e terrenit shkencor me spekulime
Shembull: Artikuj online marrin një fjali nga një kronikë mesjetare dhe e shndërrojnë në “provë absolute”, edhe kur ajo fjali nuk ka të bëjë fare me etni.
1.3. Krijimi i kaosit burimor
Shembull: Burime të shek. XIII paraqiten si burime të shek. X, për t’u dhënë më shumë “peshë”, gjë që çon në ndërtim të narrativave të rreme.
2. Dëme për Kujtesën Kolektive Shqiptare
2.1. Boshatisja e narrativës reale shqiptare
Shembull: Në vend që të studiohen principatat shqiptare të dokumentuara (Arbnorët, Muzakajt, Topiajt), disa njerëz merren me shpikjen e “origjinës shqiptare” të dinastive që dihet se nuk ishin shqiptare.
2.2. Humbja e besueshmërisë kolektive
Shembull: Kur publiku kupton se disa pretendime janë të pavërteta, fillon të dyshojë edhe për faktet e sakta të historisë shqiptare.
2.3. Krijimi i kulturës së keq-informimit
Shembull: Rrjetet sociale shpërndajnë mema historike me tekste të rreme, të cilat më pas pranohen si “të vërteta” nga shumë njerëz.
3. Dëme në Edukim dhe Kulturën e Dijes
3.1. Indoktrinim i brezave me gjysmë-të-vërteta
Shembull: Nxënësit besojnë se “serbët nuk kanë ekzistuar në mesjetë” thjesht sepse e kanë parë në një video TikTok, jo sepse e thotë shkenca.
3.2. Zëvendësimi i historianëve me “influencerë”
Shembull: Një person pa asnjë formim historik merr mijëra ndjekës duke shpjeguar mesjetën me argumente të shpikura, ndërsa historianët profesionistë injorohen.
3.3. Sabotim i shkrimit profesional të historisë
Shembull: Botohet një libër me pretendime të rreme që shitet shumë, ndërsa një studim serioz i një profesori mbetet në hije.
4. Dëme Politike dhe Gjeostrategjike
4.1. Shpërfaqja e shqiptarëve si popull që rishkruan historinë sipas interesit
Shembull: Në debatet ndërkombëtare, kundërshtarët politikë të shqiptarëve sjellin shembuj të këtyre teori-ve si “provë” se shqiptarët nuk i marrin parasysh faktet.
4.2. Instrumentalizimi i historisë nga grupe politike
Shembull: Një grup politik përdor narrativat pseudo-historike për të krijuar iluzionin e një “lavdie mesjetare”, me qëllim mobilizimin e mbështetësve.
5. Dëme në Vetë Kauzën Shqiptare
5.1. Dobësim i argumenteve reale historike shqiptare
Shembull: Kur dikush përdor argumente të rreme në një debat, kundërshtari e përdor këtë rast për të hedhur dyshime edhe mbi argumentet e dokumentuara — p.sh. mbi vazhdimësinë e popullsisë shqiptare.
5.2. Ulje e autoritetit të historianëve shqiptarë në debatet ndërkombëtare
Shembull: Historianët e huaj bëhen me rezervë ndaj bashkëpunimit me kolegët shqiptarë, nga frika se mos po përballen me qasje të politizuara apo jo-profesionale.
6. Dëme Epistemike (në konceptin e së vërtetës)
6.1. Erozion i konceptit të faktit
Shembull: Njerëzit fillojnë ta shohin burimin historik dhe opinionin personal si dy gjëra njësoj të vlefshme.
6.2. Nxitje e relativizmit absolut
Shembull: Dikush thotë “çdo popull e ka të drejtën e versionit të vet të historisë”, duke e vendosur trillimin dhe faktin në të njëjtin nivel.



“6. Dëme Epistemike (në konceptin e së vërtetës)” …. Uji I Thelle qenka ky Parim apo Deftim. Si vihet deri te e Verteta? Cka eshte parim i se Vertetes? Si e dijme se e dijme te Verteten? Si dhe ne cka dallohet e Verteta nga besimi per te Verteten ose ne te Verteten? Pese (5) vjet jam mar vetem me nje fjali qe e foli Krishti Ponci Pilatit dhe pyetjen e Pilatit qe i a beri Krishtit. “Une jam ketu me deshmu te Verteten” – thot Jesu Krishti Ponci Pilatit. E Pilati e pyet Krishtin: ” Cka eshte e Verteta?” // Ungjilli sipas Gjonit 18.37; 18.38.