Fjala “islamofobi” vazhdon të përdoret si etiketë për të heshtur kritikën
Shkrimi i fundit i Fitim Zekthi mbi “islamofobinë si sëmundje” nuk është një analizë serioze mbi liritë fetare. Është një tekst ideologjik që përpiqet të ndërtojë një mburojë morale për islamin politik duke kriminalizuar çdo kritikë ndaj tij.
Metoda është e vjetër dhe shumë e njohur në histori.
Ideologjitë totalitare gjithmonë kanë bërë të njëjtën gjë: nuk debatojnë kundërshtarin, por e delegjitimojnë atë.
Në kohën e komunizmit, kritiku ishte “armik i popullit”.
Në fashizëm ishte “tradhtar i kombit”.
Sot, për disa apologjetë të islamizmit politik, kritiku quhet “islamofob”.
Logjika është identike. Ndryshon vetëm etiketa.
Fe apo ideologji?
Askush serioz në Kosovë nuk ka problem me besimin personal të myslimanëve. Feja është një çështje individuale dhe duhet respektuar si çdo besim tjetër.
Por debati që po zhvillohet sot nuk është teologjik.
Është politik dhe civilizues.
Ajo që po shfaqet në shumë vende të botës dhe në një masë edhe në hapësirën shqiptare është një projekt ideologjik që synon ta përdorë fenë si instrument pushteti, ndikimi dhe presioni kulturor.
Ky projekt ka rrënjë në lëvizje ndërkombëtare si Muslim Brotherhood, të cilat e kanë konceptuar islamin jo vetëm si besim, por si sistem politik dhe shoqëror që duhet të dominojë hapësirën publike.
Në këtë formë, islami politik funksionon si çdo ideologji tjetër totalitare: kërkon uniformitet, delegjitimon kritikën dhe përpiqet të vendosë një autoritet moral absolut mbi shoqërinë.
Kjo është arsyeja pse shumë studiues e krahasojnë strukturën e tij ideologjike me ideologjitë e mëdha totalitare të shekullit XX, si fashizmi dhe komunizmi.
Ngjashmëria nuk qëndron te feja.
Ngjashmëria qëndron te ambicia për kontroll kulturor dhe politik.
Konflikti me identitetin shqiptar
Problemi bëhet edhe më i madh kur kjo ideologji përplaset me identitetin shqiptar.
Në diskursin e disa rrymave radikale islamiste shfaqen gjithnjë e më shpesh sulme ndaj figurave dhe simboleve themelore të historisë shqiptare.
Përçmohet figura e Gjergj Kastrioti Skënderbeu, relativizohet sakrifica e Adem Jashari dhe fyhet figura universale e Mother Teresa.
Këto nuk janë incidente të izoluara në rrjetet sociale.
Janë pjesë e një narrative ideologjike që përpiqet ta vendosë fenë mbi kombin.
Narrativa është e qartë: kombi është dytësor, feja është primare.
Për një shoqëri si ajo shqiptare, e cila historikisht ka ndërtuar identitetin e saj mbi gjuhën, kulturën dhe përkatësinë europiane, kjo është një formulë për konflikt identitar.
Keqpërdorimi i konceptit të laicitetit
Në shkrimin e tij, Zekthi përpiqet të japë edhe një leksion mbi laicitetin, duke sugjeruar se kritikët e islamit politik nuk e kuptojnë këtë koncept.
Por laiciteti nuk është luftë kundër fesë.
Laiciteti është një parim politik që ndan autoritetin fetar nga pushteti shtetëror dhe mbron hapësirën publike nga dominimi i çdo doktrine fetare.
Kjo është arsyeja pse demokracitë perëndimore funksionojnë mbi këtë parim.
Demonstrim i “Vëllazërisë Myslimane”
Feja është e lirë.
Por shteti nuk është fetar.
Kur një ideologji përpiqet ta shndërrojë fenë në projekt politik dhe ta imponojë atë mbi shoqërinë, atëherë ajo bie ndesh me vetë parimin e shtetit laik.
Patriotizëm apo racizëm?
Argumenti më problematik i Zekthit është përpjekja për ta paraqitur kritikën ndaj islamit politik si formë racizmi.
Kjo është një barazi e rreme.
Racizmi është urrejtje ndaj njerëzve për shkak të origjinës apo besimit të tyre.
Kritika ndaj një ideologjie është pjesë e debatit demokratik.
Një njeri mund të respektojë besimtarët myslimanë dhe njëkohësisht të kundërshtojë islamin politik.
Këto dy gjëra nuk janë në kundërshtim.
Përkundrazi, mbrojtja e një shoqërie të hapur dhe pluraliste kërkon pikërisht këtë dallim: respekt për besimin individual dhe kritikë të lirë ndaj çdo ideologjie që synon të dominojë shoqërinë.
Përfundim
Debati mbi islamin politik nuk është debat mbi fenë, por mbi kufijtë e ideologjisë në hapësirën publike.
Kosova është një shoqëri pluraliste dhe një shtet që synon të jetë pjesë e botës perëndimore. Identiteti i saj është ndërtuar mbi kulturën shqiptare dhe mbi një traditë bashkëjetese fetare.
Çdo ideologji që përpiqet ta zëvendësojë këtë identitet me një projekt ideologjik transnacional përbën një sfidë reale për shoqërinë.
Ta thuash këtë nuk është racizëm.
Është përgjegjësi intelektuale dhe qytetare.
Sepse historia na ka mësuar një gjë shumë të thjeshtë: kur ideologjitë kërkojnë imunitet nga kritika, zakonisht është sepse kanë frikë nga e vërteta.
Kritika ndaj Islamit apo secilës fe, është kulturë dhe domosdoshmëri e njeriut të kulturuar dhe të ndërgjegjshëm njerëzisht e kombëtarisht, i cili edhe Blasfeminë e ka në shënjesët të kritikës.
Ata që s’i duan kritikat e tilla, duan t’i lëshojnë rrugë e hapësirë islamizimit për interesat e huaja gjeostrategjike – antishqiptare!
