KUR FANATIZMI KËRKON FRONIN, SATIRA IA THYEN KËMBËT
(kritikë ndaj qasjes budallaqe të Arbër Gashit)
Ka njerëz të cilëve nuk u mjafton të jenë pasagjerë të parëndësishëm të historisë, por përpiqen të hidhen nga ura drejt lokomotivës së shoqërisë për t’ia rrëmbyer timonin arsyes. Jo për ta çuar trenin drejt përparimit, por për ta devijuar kah një drejtim i verbër, primitiv dhe përçarës. Ky është rasti i atyre që, nën petkun e “patriotizmit” ose të “reformës shoqërore”, synojnë të riformatojnë ndërgjegjen kombëtare duke sulmuar fenë, identitetin dhe bashkëjetesën.
ASPEKTI HISTORIK
Historia shqiptare flet qartë: shqiptarët nuk kanë mbijetuar falë feve, por falë unitetit përtej feve.
Në çdo periudhë vendimtare – nga Rilindja Kombëtare deri te luftërat çlirimtare – myslimanë, katolikë dhe ortodoksë kanë qëndruar krah për krah. Të pretendosh sot se një besim e bën shqiptarin më patriot se tjetrin, do të thotë të mohosh dhe të fyesh gjithë sakrificën historike të këtij populli.
ASPEKTI PATRIOTIK
Patriotizmi nuk matet me rituale fetare, por me përkushtim ndaj lirisë, drejtësisë dhe dinjitetit kombëtar. Shqiptari që e do vendin e vet, pavarësisht se si i lutet Zotit apo nëse nuk i lutet fare, është po aq patriot sa çdo tjetër. Çdo përpjekje për ta monopolizuar patriotizmin sipas fesë është, në thelb, antishqiptare.
ASPEKTI POLITIK
Në një shtet sekular, feja është çështje personale dhe jo instrument politik. Sulmi ndaj besimit të shumicës apo të pakicës, nën pretekstin e luftës kundër ekstremizmit, nuk e dobëson ekstremizmin – përkundrazi, e ushqen atë. Politika e mençur e lufton ekstremizmin me ligj, arsim, integrim dhe drejtësi, e jo me demonizim kolektiv dhe provokim ideologjik.
ASPEKTI FILOZOFIK
Filozofia politike e shoqërive të qëndrueshme mbështetet në parimin e tolerancës dhe të arsyes. Të përpiqesh t’i bindësh njerëzit përmes përçmimit, është shenjë varfërie mendore. Askush nuk e ka braktisur bindjen e vet sepse është fyer; përkundrazi, njeriu i fyer e ngurtëson identitetin e tij si gur.
ASPEKTI ETNOLOGJIK
Nga pikëpamja etnologjike, shqiptarët përbëjnë një trup të vetëm: me të njëjtin gjak, gjuhë, kujtesë kolektive dhe fat historik. Fetë kanë qenë shtresa kulturore mbi këtë trup, jo mure ndarëse. T’i kthesh këto shtresa në armë përçarjeje do të thotë të shkatërrosh ekuilibrin që e ka mbajtur këtë komb gjallë për shekuj.
ASPEKTI ETIK DHE MORAL
Etikisht dhe moralisht, është e papranueshme të fajësosh një komunitet të tërë për veprimet e një grushti ekstremistësh. Ky është kolektivizim i fajit – një logjikë e rrezikshme që historia e njeh shumë mirë dhe që gjithmonë ka prodhuar pasoja tragjike. Morali shoqëror nuk ndërtohet mbi urrejtje, por mbi drejtësi dhe përgjegjësi individuale.
Përfundim
Ekstremizmi luftohet duke u zbërthyer me fakte, jo duke u zëvendësuar me një ekstremizëm tjetër, ndoshta më “modern” në dukje, por po aq i trashë në thelb. Shqiptarët nuk kanë nevojë për tutorë ideologjikë që t’u tregojnë si duhet ta duan Zotin apo kombin. Ata kanë dëshmuar historikisht se dinë të jetojnë bashkë, të luftojnë bashkë dhe të fitojnë vetëm kur janë të bashkuar.
Prandaj çdo përpjekje për ta drejtuar trenin e shoqërisë drejt përçarjes nuk është reformë – është sabotazh.
KRITIKË NDAJ INJORANCËS SË ARBËR GASHIT
Në këtë kontekst, nuk mund të injorohen përpjekjet e Arbër Gashit, i cili po mundohet t’i bindë shqiptarët myslimanë të kthehen në shqiptarë krishterë, duke përdorur metoda jo vetëm naive, por krejtësisht kundërproduktive.
Këto tentativa nuk janë thjesht eksperimente ideologjike; ato janë një shembull klasik i përpjekjes për ta devijuar shoqërinë drejt një rrugë të verbër dhe përçarëse.
Metodat e tij bazohen në logjikë të mangët, në manipulim të besimeve individuale dhe në keqpërdorim të stereotipeve historike, duke harruar plotësisht faktin që identiteti shqiptar nuk ka qenë kurrë i njëanshëm fetar, por gjithmonë ndërshoqëror dhe plural.
Prandaj përpjekjet e tij për ta imponuar një “ndryshim” fetar të detyruar nuk e çojnë kombin drejt unitetit, por drejt fragmentimit dhe mosbesimit.
Sepse çdo metodë që e keqpërdor fenë si mjet për ta riformatuar identitetin kombëtar është jo vetëm e papranueshme etikisht, por edhe e dëmshme historikisht dhe politikisht.
Kosova dhe Shqipëria kanë mbijetuar dhe kanë përparuar për shkak të bashkëjetesës së të gjitha feve, dhe çdo përpjekje për ta sfiduar këtë ekuilibër bie natyrshëm para arsyes dhe historisë.
Në thelb, ajo që Arbër Gashi po përpiqet të bëjë nuk është reformë – është një rrezik ideologjik që tenton të shpërbëjë unitetin kombëtar duke e keqpërdorur fenë si mjet për përçarje.
Një shoqëri që e njeh historinë e vet e di që ky aventurizëm mendësor nuk mund të ketë kurrë sukses.
PSE UNË PERSONALISHT E LUFTOJ EKSTREMIZMIN PËRMES SATIRËS?
Unë e luftoj ekstremizmin përmes satirës, sepse ekstremizmi – në çdo formë që shfaqet – ushqehet nga serioziteti i rremë dhe nga aura e rrezikshme e “shenjtërisë” që ia atribuon vetvetes.
Ai kërkon të jetë i paprekshëm, të frikësojë dhe të pranohet si autoritet moral.
Pikërisht këtë maskë ia shqyen satira. Ajo nuk e lufton ekstremizmin duke i dhënë peshë, por duke ia zbuluar zbrazëtinë e brendshme.
Satira është armë intelektuale e shoqërive të lira. Ajo nuk shërben për ta poshtëruar njeriun, por për ta çarmatosur idenë e rrezikshme.
Ekstremisti nuk frikësohet nga kundërshtimi racional – ai frikësohet nga tallja e arsyetuar. Sepse aty ku qeshja bëhet e mundur, dogma fillon të shpërbëhet.
Aty ku një ide shndërrohet në objekt ironie, ajo humb fuqinë e saj hipnotike mbi masën.
Unë zgjedh satirën sepse ajo i vendos të gjitha format e ekstremizmit në të njëjtën bankë të të akuzuarve: fetare, politike, ideologjike, kombëtare apo pseudo-intelektuale. Për mua nuk ekziston ekstremizëm “i mirë” apo “i dobishëm”. Çdo ekstremizëm që përpiqet ta imponojë “të vërtetën” e vet përmes frikës, përçmimit apo dhunës mendore është armik i arsyes dhe i bashkëjetesës.
Satira, ndryshe nga urrejtja, nuk e kolektivizon fajin. Ajo godet idenë, jo njeriun; mendësinë, jo komunitetin. Pikërisht këtu qëndron forca e saj morale: ajo nuk kërkon gjak, por vetëdije; nuk kërkon heshtje, por reflektim; nuk synon nënshtrim, por çlirim nga iluzioni.
Në fund, unë nuk shkruaj satirë për të qenë i pëlqyeshëm, por për të qenë i dobishëm. E përdor atë si formë rezistence qytetare kundër çdo përpjekjeje për ta shndërruar shoqërinë në turmë dhe mendimin në bindje të verbër. Sepse një shoqëri që ende di të qeshë me ekstremizmin, është një shoqëri që ende nuk i është dorëzuar atij.
Per ta kritikuar z. Arbër Gashin duhet qe se pari te merremi me nje fenomen shoqeror qe lindi ne kohe te fundit. E kam fjalen per lindjen e “Levizja e Deçani”, “Shqiptaria”, “Levizja per rikthim…” etj. Cka ndikoi ne lindjen e ketyre levizjeve. A linden ato aty per aty apo i parapriu diçka. Dhe nese logjikojmë me mendje dhe pa emocione, atehere mund te konkludojme se keto levizje nuk linden nga qejfi, por linden nga nevoja. Nese kemi parasysh se ne vitet e fundit shoqeria jone u ballafaqua me sulme direkte dhe indirekte nga islami politik, atehere une pa asnje hezitim e them se lindja e ketyre levizjeve ishte shume e nevojshme.
Me shkrimin e z. Lirim Gashi nuk do te merrem, perveç nje fjalie ku ai thot se “…eshte e papranueshme te fajesosh nje komunitet te tërë per veprimet e nje grushti ekstremistesh.”
Ne kete rast mendoj se z. Lirim gabon sepse ekstremistet islamikë nuk jane “nje grusht” por ata jane shumë me shumë dhe fatkeqesisht numri i tyre po rritet frikshem. Dhe tjetra, me aq sa une i kam lexuar reagimet e z. Arber Gashi askund nuk e kam parë qe ai fajeson nje komunitet te tërë. Perkundrazi, ai gjithmone eshte treguar shume i kujdesshem dhe kritikat e tij kane shkuar ne adrese te islamisteve ekstremiste.
Qe te jem me i qarte, nese keto levizje do te lindnin pa ndonje aresye, une me vendosshmeri do te isha kunder ketyre.
Dua të shtoj në atë që thotë Lirimi për “një grusht ekstremistësh”. Problemi nuk është vetëm sa janë, por çfarë klime u krijohet atyre. Edhe nëse nuk janë shumicë numerike, ekziston një heshtje e zëshme nga shumë myslimanë neutralë. Kur ekstremizmi tolerohet, relativizohet apo nuk dënohet qartë, ai normalizohet. Dhe reagimi shpesh aktivizohet vetëm kur shfaqet një lëvizje anti-islamiste, pa u pyetur më parë se çfarë e shkaktoi atë. Nuk po flas për fajësim kolektiv, por për përgjegjësi morale. Nëse ekstremizmi do të përballej hapur nga brenda komunitetit, shumë nga këto tensione nuk do të përshkallëzoheshin.
ISLAMI është pjell e djallit i cilli i ka shpall Luftë Zotit………vet ideologjia islame ësht humbje e një indetiteti.
Lirim Gashi me kete kritik paska fituar xhehnetin tek ata qe qenka prekur nga kritikat e Arber Gashit!.
Sa e kamë ndegjuar Arberin ne debate tepevizive eshte me i moderuari dhe me i kujdesshmi ne deklarimet kundrall islamistve!.
Arber Gashi me paska bllokuar ku ta di unë perse, por megjithate me shumë na sherben Arberi se sa nje pozicionim i shabllanizuar pro islamit politk turko-arab te cilet si synim kanë tjetersimin e Kombit Shqiptar!.
Nese Lirima Gashi ka jetuar keto vite me nje planet tjeter e nuk ishte ne rrjedhat e zhvillimit politk islamik mund ta mirkuptojmi, por Lirimi ishte ketu kurdoher ne Fb-e dhe i ka percjellur nga afer deklarimet e islamit radikal dhe ne pergjithsi te BiK-ut te dyshuar e yshtur nga sherbimet anti-shqiptare!.
Arbër Gashin e njoh shumë mirë që më shumë së 10 vite. Nuk qëndrojnë asnjë fakt që z. Lirim Gashi ia atribon Arbërit.
Në asnjë shkrim të Arbërit në Fb. kurrë ai nuk flet gjëpura,pra nuk shkruanë kundër islamit të vërtetë; por tënton të shpjegoj së çka na sjellë islami politik.