Ndërtimi i termocentraleve është mëse i nevojshëm

Meqë kohët e fundit është vërejtur nje interesim i shtuar i politikanëve opozitarë për termocentralet, bile së fundi me një studim të shkruar (ju lutem që mediat ta publikojnë si shkrim me interes publik) ka dalur eksperti i Termocentralave Rame Bushi, andaj duke u fascionuar me guximin e tij intelektual dhe profesional, më nxiti ta përkrahu publikisht me ca të dhëna… “No kidding”. Për mos me harru në zgjedhjet e para parlamentare, pas luftës, LDK pat dalur me projekt promovues gjatë fushatës, ndërtimin e elektranave nukleare, si shtesë e eksportit të turshive, gatimeve autoktone, langut me speca djegës dhe qenëve të Sharrit për eksport dhe ekspertë. “No kidding

Termocentrali është është objekt-strukturë industriale që shndërron burimet primare të energjisë në energji elektrike. Shumica e termocentraleve përdorin gjeneratorë rrotullues për ta kthyer lëvizjen mekanike në energji elektrike. termocentrali prodhon energji elektrike nga avulli, i cili nxehet duke djegur lëndë djegëse fosile (qymyr, naftë, gaz natyror, reaksion bërthamor) dhe tash Në këtë kohë nga nxehtësia diellore dhe e Tokës. Sot, turbinat me avull me një presion avulli prej rreth 20 megapaskalësh (MPa) dhe një temperaturë prej 500 °C përdoren kryesisht për shtytje. Ekzistojnë gjithashtu termocentrale ku prodhohet njëkohësisht avull për ngrohje qendrore dhe energji elektrike, sikurse që janë TC Kosova A (5) dhe Kosova B Temperatura e votrës në kalda (boiler) midis 1000-81200 °C dhe 1400 °C, ndërsa temperatura e avullit (mbinxehësit) është rreth 540 °C gjatë funksionimit nominal. Presioni i avullit të turbinës: Presioni nominal i avullit të freskët (presion i lartë) është 176 bar. Megjithatë, në praktikë shpesh mbahet në rreth 150 bar për të zvogëluar ngarkesën e sistemit dhe për të shmangur rrjedhjet në tubat e kaldasë (bojlerit)

Avulli prodhohet duke ngrohur ujin në një kazan me avull. Kazani, si një komponent kyç i një termocentrali, përbëhet nga një numër i madh tubash përmes të cilëve rrjedh uji ushqyes. Përveç kësaj, ekziston një kuti zjarri, ndezës, pompë rrjedhëse, si dhe impiante për deionizimin e ujit. Në termocentralet konvencionale me qymyr, presioni është i lartë, deri në 285 bar, dhe temperatura është e lartë, deri në 600 °C, ndërsa në termocentralet bërthamore, këto vlera janë shumë më të ulëta. Termocentralet e mëdha kanë një shpejtësi rrjedhjeje prej disa mijëra tonësh avull në orë. Ekzistojnë gjithashtu lloje të termocentraleve pa kazan me avull. Termocentralet diellore, për shembull, veçanërisht nëse kanë një rrjedhë parësore me vaj të nxehtë, marrin avull direkt nga kolektorët parabolikë të gropës të ngrohur nga Dielli.

Turbina me avull vë në lëvizje gjeneratorin duke përdorur avull me presion të lartë. Ato janë të lidhura direkt me transmisionin dhe rrotullohen me të njëjtën shpejtësi. Turbina ka disa dhoma me presion të ulët, të mesëm dhe të lartë. Avulli nxehet në një kazan me avull pasi kalon nëpër një rrjedhë paraprake ngrohjeje. Përdoret avull i pangopur, dhe në raste të jashtëzakonshme avull i ngopur. Turbinat me avull të ngopur përdoren në termocentralet bërthamore

Gjeneratori elektrik, duke përdorur parimin dinamoelektrik, prodhon energji elektrike. Gjeneratorët sinkronë përdoren zakonisht, veçanërisht në termocentralet e mëdha. Kryesisht prodhohet rrymë trefazore. Përveç kësaj, ekzistojnë gjeneratorë njëfazorë, si dhe të rrymës së vazhdueshme. Ato përbëhen nga rotori dhe një statori. Rama e vazhdueshme rrjedh nëpër stator, duke krijuar një fushë magnetike. Prandaj, shumica e gjeneratorëve kërkojnë një burim të jashtëm energjie (nxitës)

Pasi avulli përdoret në turbinën me avull dhe ftohet në kondensator, uji i nxehtë (kondensati) kalon nëpër kullën ftohëse. Atje, përmes energjisë së avullimit dhe efektit të oxhakut, nxehtësia lirohet në mjedis. Për shkak të kapacitetit të ulët të nxehtësisë së ajrit, kulla ka tuba të shumtë me brinjë (radiator) përmes të cilëve rrjedh ujë i nxehtë. Kryesisht përdoren kulla me rrjedhje uji. Disa termocentrale në afërsi të menjëhershme të detit, liqeneve, lumenjve etj., nuk kanë kullë ftohëse. Në zonat me mungesë uji, përdoren kulla të rrjedhjes së ajrit të drejtuara nga ventilatorë të fuqishëm (sikurse TC-të në Kosovë, uji industrial vie nga liqeni i Ujmanit), konsumi i energjisë është rreth 1-3% e energjisë elektrike të termocentralit. Një kombinim i llojeve të ndryshme të ftohjes është gjithashtu i mundur. Kohët e fundit, kullat e ftohjes përdoren si oxhaqe të gazrave të shkarkimit.

Termocentralet me qymyr kanë emetimet më të larta të gazrave të mbeturinave dhe pluhurit. Duke e ngritur temperaturën në 1350 C, në termocentralet që përdorin reaksione katalitike (SCR) dhe jo-katalitike (SNCR), sasia e oksidit të azotit zvogëlohet. Filtra të veçantë elektrostatikë ndajnë pluhurin nga gazi. Duke shtuar gur gëlqeror në reaksionin kimik që ndan squfurin, ka termocentrale që prodhojnë njëkohësisht gips. Nxehtësia e mbeturinave kalon nëpër rigjenerues që ngrohin ujin e furnizimit, gjë që çon në kursimin e energjisë.

Llojet e burimeve të energjisë:

Centralet klasike termike fuqizohen nga qymyri (qymyr kafe, qymyr i fortë, linjit), fuqia elektrike tipike varion nga 100-1000 MW. Ato mbulojnë konsumin bazë dhe të mesëm. Efikasiteti i tyre është rreth 35-45%. Duhet shtuar gjithashtu se marrja e qymyrit kafe kërkon një sasi të konsiderueshme energjie dhe ka një vlerë kalorifike më të ulët se qymyri i fortë. Termocentralet moderne kanë mullinj që lejojnë përdorimin e pluhurit të qymyrit si lëndë djegëse. Konceptet më të reja përdorin termocentrale e reja.

Centralet e energjisë me gaz fuqizohen nga nafta e karburantit ose gazi natyror. Përveç kësaj, ato mund të përdorin gjithashtu: gazin i furrës së koksit, gazin e mbeturinave nga deponitë, etj. Ato funksionojnë me kapacitet të plotë në rreth 3-4 minuta, prandaj përdoren gjatë kohës së ditës kur konsumi i energjisë është më i lartë. Ato përdoren kryesisht për rregullim gjatë ndryshimeve të papritura në konsum. Efikasiteti është rreth 40%, efikasiteti mund të rritet ndjeshëm nëse përdoren si një termocentral i kombinuar i nxehtësisë dhe energjisë.

Termocentralet me cikël të kombinuar gaz-avull (CCPP)

Termocentralet me cikël të kombinuar (CCGT) kombinojnë një turbinë me gaz dhe një turbinë me avull për të prodhuar energji elektrike nga i njëjti burim karburanti (zakonisht gaz natyror). Kjo teknologji shquhet për efikasitetin e lartë, duke arritur norma konvertimi të energjisë deri në 60%.

Cikli i parë (Turbina me gaz): Karburanti (gazi) përzihet me ajrin dhe digjet. Gazrat e nxehtë vënë në lëvizje një turbinë, e cila gjeneron energji elektrike përmes një gjeneratori.Kondensimi / Rikthimi i nxehtësisë: Gazrat e shkarkimit nga turbina me gaz dalin në temperatura shumë të larta (rreth 500°C–600°C). Në vend që të humbasin në atmosferë, ato kalojnë në një kazan rikuperues (HRSG).

Cikli i dytë (Turbina me avull): Nxehtësia nga gazrat shërben për të ngrohur ujin dhe për të krijuar avull me presion të lartë. Ky avull vë në lëvizje një turbinë të dytë, duke prodhuar energji elektrike shtesë pa djegur karburant të ri.Përparësitë kryesoreEfiçencë e lartë: Përdorimi i dyfishtë i nxehtësisë rrit efikasitetin nga rreth 30-40% (që është cikli i thjeshtë i gazit) në mbi 55-60%.

Emetime më të ulëta: Duke djegur gaz natyror, këto centrale çlirojnë dukshëm më pak dioksid karboni (CO₂) dhe pluhura krahasuar me termocentralet tradicionale me qymyr ose naftë.Fleksibilitet: Mund të ndizen dhe fiken shpejt, duke ndihmuar rrjetin elektrik të balancojë luhatjet e burimeve të ripërtëritshme (si energjia diellore dhe e erës).Nëse dëshironi të mësoni më shumë, më tregoni nëse jeni të interesuar për:Impaktin mjedisor dhe krahasimin me burimet e tjera.

Meqë janë projektuar projekte dhe plane rajonale për ndërtimin e Termocentraleve është më se e nevojshme që te koordinohen me Shqipërinë, dhe rajonin, dhe më gjërë duke nivelizuar koston krahasuese të prodhimit të energjisë termo-elektrike.