Në prag të votës: mes ndryshimit dhe vendnumërimit

Nexhmije Mehmetaj, Gjenevë

Ka momente kur koha nuk ecën drejt, por rri pezull. I tillë është ky fundvit për Kosovën. Dy ditë para zgjedhjeve të treta brenda një viti, vendi nuk merr frymë në atmosferë feste, por në një qetësi të rëndë, të mbushur me lodhje politike dhe zhgënjim qytetar. Dhjetori, që zakonisht sjell dritat e festave dhe pritjen e shpresës, këtë herë ngjan me një stinë reflektimi të hidhur, ku pyetjet janë më të shumta se përgjigjet.

Zgjedhjet e 28 dhjetorit nuk janë thjesht një proces elektoral. Ato janë pasqyra e një ngërçi të gjatë institucional, i cili ka mbajtur peng shtetin për gati një vit. Pas zgjedhjeve të 9 shkurtit, politika dështoi ta shndërrojë votën e qytetarëve në institucione funksionale. Fituesit dhe humbësit, secili në mënyrën e vet, treguan se pushteti u intereson më shumë se shteti.

Në qendër të këtij bllokimi qëndron logjika e pushtetit absolut. Lëvizja Vetëvendosje, e bindur se kompromisi është dobësi dhe bashkëpunimi rrezik, zgjodhi rrugën e pritjes: të mos formojë institucione, të mos ndajë pushtetin, por të luajë kartën e zgjedhjeve të reja, duke shpresuar në një mandat edhe më të fortë. Në këtë lojë, përgjegjësia iu transferua gjithmonë të tjerëve, ndërsa propaganda u shndërrua në armën kryesore të mbijetesës politike.

E ardhmja parlamentare mbetet e paqartë. Pa sondazhe të besueshme, zgjedhjet e 28 dhjetorit janë një terren i hapur ku mund të ndodhë gjithçka. Gara mes Lëvizja Vetëvendosje, Partia Demokratike e Kosovës, Lidhja Demokratike e Kosovës, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës dhe Nisma Socialdemokrate mund të prodhojë një Kuvend pa fitues të qartë, ku kompromisi nuk do të jetë më zgjedhje, por domosdoshmëri.

Dilema e qytetarit është thelbësore dhe morale: a duhet shpërblyer edhe një herë qeverisja absolute, apo duhet kërkuar një ekuilibër i ri? Katër vitet e fundit lanë pas më shumë zhurmë propagandistike sesa rezultate të prekshme. Aferat korruptive që dolën në sipërfaqe janë vetëm maja e ajsbergut, shenja paralajmëruese se pushteti i pakontrolluar prodhon abuzim.

Milionat e shpërndara në prag zgjedhjesh, në emër të “ndihmës sociale”, ngjajnë më shumë me një përpjekje për blerje votash sesa me politika të qëndrueshme publike. Një shtet nuk ndërtohet me dhurata të përkohshme, por me institucione të besueshme. E kur këto mjete përdoren pa legjitimitet të freskët zgjedhor, dyshimi bëhet i pashmangshëm dhe përgjegjësia penale një kërkesë e arsyeshme.

Demokracia nuk jeton nga brohoritjet, por nga balanca. Ndarja e pushteteve – ekzekutiv, legjislativ dhe gjyqësor – është themeli i saj. Në vitet e fundit, kjo balancë u thye. Kuvendi u shndërrua në zgjatim të qeverisë, ndërsa drejtësia u trajtua si pengesë, jo si shtyllë e rendit demokratik.

Përtej kufijve të brendshëm, Kosova përballet edhe me sfidën e raporteve ndërkombëtare. Marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimi Evropian janë dëmtuar nga një politikë konfrontuese dhe e pakoordinuar. Dokumentet e fundit strategjike nga Uashingtoni, nën administratën e Donald Trump, tregojnë qartë se SHBA-ja mbështet një Kosovë demokratike dhe sovrane, por edhe një udhëheqje me të cilën mund të bashkëpunojë. Kjo është një thirrje për maturi dhe realizëm politik, jo për retorikë të brendshme.

Qeveria e udhëhequr nga Albin Kurti nuk arriti ta forcojë subjektivitetin ndërkombëtar të Kosovës, as ta udhëheqë vendin drejt integrimeve euroatlantike. Një shtet i vogël nuk mund të ecë i vetëm; ai ka nevojë për miq, për aleanca dhe për një diplomaci që di të dëgjojë dhe të kuptojë.

Në prag të ndërrimit të moteve, vota e 28 dhjetorit është një akt vetëdijeje. Është zgjedhje mes dritës dhe mjegullës, mes ndryshimit dhe qëndrimit në vend. Nuk është vetëm pyetja “për kë do të votojmë”, por “çfarë Kosove duam”. Një Kosovë të mbyllur në pushtetin e një njeriu, apo një Kosovë të hapur ndaj bashkëpunimit, balancës dhe së ardhmes.

Përgjigjja nuk do të vijë nga fjalimet, por nga kutitë e votimit. Dhe ajo përgjigje do të përcaktojë jo vetëm vitin 2026, por edhe rrugën që ky shtet i ri do të zgjedhë për të ecur përpara.