Raporti Investigativ: Lidhjet biznesore të Përparim Ramës me Bujar Musën dhe Akan Ismailin

Fokusi: Të dokumentojë marrëdhëniet biznesore, strukturat e kompanive, pasuritë, dhe implikimet për transparencë, konflikt interesi dhe vendimmarrje publike në Kosovë.

Ky raport synon të hetojë rrjetet biznesore ndërmjet personave në krye të institucioneve publike dhe bizneseve private në Kosovë — si në rastin e kryetarit të Komunës së Prishtinës, Përparim Rama, me biznesmenin Bujar Musa dhe ish‑ambasadorin / investitorin Akan Ismaili. Qëllimi është të paraqesim fakte të publikuara, analiza dhe pikëpyetje për transparencë dhe përgjegjësi publike.

Ka deklaruar në vitin 2021 se ka pasuri “mbi 11 milionë funte” dhe borxhe 6 milionë funte, dhe se është aksionar në 15 kompani.

Raportohet se ka qenë ortak me Bujar Musën në një kompani në Britani.

Institucioni e ka renditur në vendim të çështjes së konfliktit të interesit në lidhje me nënshkrimin e një kontrate bashkëfinancimi me një subjekt me të cilin kishte pasur marrëdhënie biznesi.

Identifikohet si biznesmen i njohur në Kosovë, me ndërmarrje në telekomunikacion/investime; raportohet se ka qenë aksionar themelues në operatorin telekom “IPKO”.

Raportime lidhin Musa-n me Akan Ismailin në kompani të regjistruara në Kosovë.

Raportohet si ish‑ambasador i Kosovës në SHBA dhe investitor i rëndësishëm.

Rasti i tij ka pasur në qendër raportime se ka pasuri të fshehura (rreth 3.9 milionë franga zvicerane) në llogari bankare jashtë vendit.

Bashkë‐pronar në kompani regjistruar në Kosovë bashkë me Bujar Musën.

Përparim Rama vetë ka deklaruar se është “ortak në një kompani me Bujar Musën”.

Një investigim përmend se në regjistrin britanik, kompania 4M Group Limited (degë në Kosovë) vazhdon të jetë aktive me Përparim Rama si aksionar me 80% dhe Nezir Golaj me 20%.

Nga raportimet, Rama ka dhënë dorëheqje si drejtor nga kompania “Salons Management Limited” për të shmangur pretendime për konflikt interesi.

Kompania “Fundway LLC” me degë në Kosovë është raportuar të jetë në 50/50 ortakëri mes Akan Ismailit dhe Bujar Musës. Kapitali i regjistruar në ARB për këtë kompani është mbi 14.5 milionë euro.

Kompania e sigurimeve “Scardian J.S.C.” (numër regjistrimi 710 55124) rezulton të jetë themeluar nga Fundway LLC, me drejtorë Bujar Musa dhe të tjerë, përfshirë themelues të Akan Ismailit.

Nga raportimet, lidhjet e përmendura ofrojnë terren për pyetje serioze se në ç’masë përfitojnë këta aktorë nga vendimmarrjet publike, nga mbështetja institucionale, dhe nga mungesa e transparencës së veprimeve të tyre.

P.sh. lidhja e Ramës me subjektin “Sunny Hill Sh.P.K.” dhe marrëveshja me komunën së Prishtinës për fonde bashkëfinancimi rezulton të jetë vlerësuar si konflikt interesi.

Kur personi që zë një pozitë publike (kryetar komune) ka lidhje biznesore me kompani private, lind pyetja nëse vendimet e tij janë të ndikuara prej interesave të tij private. Rasti i Ramës‑kompani në Britani, për shembull, tregon mungesë të shpjegimeve publike në deklarimet e pasurisë.

Kur investitorë të mëdhenj në Kosovë (Musa, Ismaili) operojnë kompani me kapital të konsiderueshëm dhe me lidhje institucionale (licenca, koncesione, partneritete me shtetin), ndërthuren interesat biznes–publik.

Në rastin e Ramës është evidentuar vendim i Agjencia për Parandalimin e Korrupsionit (APK) që e konsideron se ka vepruar në kundërshtim me ligjin për konflik të interesit pasi ka nënshkruar marrëveshje me subjektin që kishte pasur biznesin e tij privat.

Mungesa e ndarjes së mjaftueshme mes rolit publik dhe interesit privat e vë në pikëpyetje besueshmërinë e institucionit që përfaqëson.

4.3. Pritshmëri për institucionet e kontrollit dhe qytetarët

Publiku ka të drejtë të dijë se sesi funksionojnë kontratat publike, kush janë pronarët e biznesit, si shpërndahen përfitimet.

Institucionet e pavarura (mediat investigative, komisionet parlamentare, prokuroria) duhet të kenë akses në të dhëna dhe të sqarojnë nëse ka pasur keqpërdorime ose abuzime me ndikim publik.

Publikimi i plotë i të gjitha kontratave publike të lidhura me subjektet në fjalë — me emra kompanish, datat, vlerat, pronësinë.

Verifikim i integruar nga institucione të pavarura – si: APK, Agjencia e Regjistrit të Bizneseve (ARBK), Prokuroria – për të parë nëse ka shkelje ligjore apo përfitime të padrejta.

Deklarime transparente të pasurisë për zyrtarët publikë, me përditësim të regjistrave të kompanive dhe kontrolle për pozitat që mbajnë jashtë sektorit publik.

Angazhim i shoqërisë civile dhe medias për të informuar qytetarët – një dokument i tillë duhet të ofrohet në formë të qasshme dhe të kuptueshme për qytetarët/lexuesit, jo vetëm për specialistët.

Zbatimi i masave korrigjuese – nëse rezultojnë shkelje ligjore, të aplikohet përgjegjësi – si anulim kontratash, konfiskim përfitimesh, dorëheqje ose ndëshkim.

Nga sa kam gjetur, sasia e shifrave financiare (kapitalet e sakta, përfitimet vjetore, rritjet e aseteve) nuk janë gjithmonë dokumentuar publikisht me burime zyrtare — ne duhet të sigurojmë dokumente nga ARBK, bilance të kompanive.

Duhet të kontrollohet nëse janë përputhur vendimet publike të Ramës me pronësinë e tij në biznese – për shembull, a ka qenë kryetar komune dhe aksionar në të njëjtën kohë në një kompani që ka marrë kontrata me komunën.

Të verifikohet në detaje roli i Bujar Musës dhe Akan Ismailit në kompanitë me kapital të madh – kush janë aksionarët realë, si janë përfituar licencat, në çfarë mase infrastruktura publike ka shërbyer për këto kompani.

Të harxhimet e publikuara nga institucionet mbi vetëm “kontributin” apo “investimet” nuk janë gjithmonë të qarta – për shembull, rasti i llogarisë zvicerane të Akan Ismailit: çfarë është bërë nga hetimi?

Transparenca: Marrëdhëniet Rama-Musa-Ismaili nuk janë shpjeguar qartë në deklarimet publike të pasurisë.

Konflikti i interesit: Rama ka marrë vendime publike ku kishte interes financiar personal. (fokusi.infoAttachment.png)

Përfitime të padrejta: Bashkëpronarët privatë përfitojnë nga kontrata, licenca dhe projektet e bashkëfinancuara nga shteti.

Ndikimi në vendimmarrje: Këto marrëdhënie mund të ndikojnë në vendimet publike, duke ulur besimin e qytetarëve te institucionet.

Publikimi i kontratave dhe bilanceve të kompanive për të garantuar transparencë.

Hetim i pavarur nga APK, Prokuroria dhe ARBK për të verifikuar konfliktin e interesit dhe përfitimet e mundshme.

Deklarime të pasurisë të azhornuara për të gjithë zyrtarët publikë me pjesëmarrje në biznese private.

Informim i qytetarëve për të dhëna të qasshme dhe të kuptueshme për publikun e gjerë.

Masa korrigjuese në rast të shkeljeve ligjore, përfshirë konfiskimin e përfitimeve ose dorëheqje të zyrtarëve përkatës. Fotoja e publikuar eshte imazh i treshes së përfolur!

@followers; Highlights